Palliatieve zorg voor mensen met dementie en hun mantelzorgers in de eerste lijn
Het beleid in Nederland is erop gericht dat mensen met dementie zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Hiervoor is het van belang dat zorgverleners klachten en problemen tijdig en adequaat signaleren en dat er sprake is van proactieve zorgplanning.
Doel
We onderzoeken of de inzet van 2 methodieken, de methode Signalering in de palliatieve fase (SPF) en de methode Besluitvorming in de palliatieve fase (BPF), door samenwerkende zorgverleners in de eerstelijn kunnen leiden tot zorg die beter is afgestemd op de behoeften van mensen met dementie en hun mantelzorgers in de thuissituatie.
Aanpak/werkwijze
We schoolden 201 medewerkers in 6 thuiszorgorganisaties en 1 organisatie voor verstandelijk gehandicaptenzorg 201 medewerkers geschoold in SPF en 41 verpleegkundigen en casemanagers in BPF. In een latere fase schoolden we ten behoeve van de borging in 2 regio’s nog eens 14 casemanagers en 8 wijkverpleegkundigen in BPF. In 1 regio vond voor de borging een train-de-trainer bijeenkomst plaats met verpleegkundigen en casemanagers. Vervolgens is geprobeerd de methoden te implementeren in de organisaties en vond per organisatie een eindevaluatie plaats.
Samenwerkingspartners
We werkten samen met casemanagers dementie, verzorgenden/verpleegkundigen/managers in thuiszorgorganisaties, Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL), Stichting Drechtzorg, Stichting Palliatieve Zorg Dirksland, Netwerk Palliatieve Zorg Zeeland, Alzheimer Nederland, Universitair Medisch Centrum Utrecht en Netwerk Palliatieve Zorg Rotterdam en omgeving p/a Verpleeghuis Pniel.
Resultaten
De resultaten van het project laten zien dat de zorg voor mensen met dementie die thuis verblijven en hun naasten op verschillende punten kan verbeteren. Mensen met dementie en hun naasten geven aan behoefte te hebben aan meer kennis en ondersteuning.
Zorgverleners zien het bespreekbaar maken van symptomen, problemen en de behandeling hiervan als knelpunt. Ook bleek dat er bij zorgverleners behoefte is aan kennis over palliatieve zorg, dementie en methodisch werken. Basiskennis is nodig om samenwerking te verbeteren en transities van patiënten naar intramurale settings te voorkomen. Die miste onder de bevraagde zorgverleners, waardoor toepassing van de methodieken SPF en BPF nu lastig was.
ZonMw en proactieve zorgplanning
Dit project financieren we vanuit ons programma Palliantie. Het tijdig herkennen en bespreekbaar maken van het levenseinde helpt patiënten en naasten om over hun doelen, wensen en behoeften rondom de palliatieve fase na te denken. Het is belangrijk dat zorgverleners tijdig en regelmatig hierover in gesprek gaan en dit inventariseren en vastleggen. Vanuit ons programma financieren we onderzoek naar handvatten voor proactieve zorgplanning en de toepassing daarvan in de zorgpraktijk.