Passende zorg in de laatste levensjaren
Mensen worden ouder en willen meer regie over hun zorg. Tegelijkertijd wordt de overgang naar de palliatieve fase steeds moeilijker te herkennen. In de praktijk wordt er onvoldoende tijdig gesproken over levens- en stervenswensen en is informatie in acute situaties niet altijd beschikbaar. Proactieve zorgplanning (PZP) helpt dit te verbeteren en voorkomt onnodige ziekenhuisopnames. Dit project richt zich op de implementatie van PZP bij palliatieve zorg in de Achterhoek.
Doel
Dit project wilde bereiken dat:
- Nadenken en praten over het levenseinde steeds gewoner wordt, ook als het levenseinde nog niet direct in zicht is.
- Zorgverleners zich meer in staat voelen om tijdig gesprekken te voeren over wensen en kwaliteit van leven.
- PZP structureel geborgd wordt in het zorgproces.
- Wensen en afspraken van patiënten eenduidig worden vastgelegd en toegankelijk zijn voor alle betrokken zorgverleners.
Aanpak/werkwijze
De aanpak van dit project was praktijkgericht en lerend. Ruim 50 patiënten werden gevolgd om te onderzoeken hoe PZP eruitziet in de dagelijkse praktijk en wat het effect is. Ook naasten en zorgverleners van deze patiënten werden betrokken in het onderzoek. Multidisciplinaire groepen rondom specifieke patiëntgroepen (COPD, hartfalen, ouderen met complexe problematiek) bespraken knelpunten van PZP en testten verbeteracties. De projectgroep vertaalde inzichten naar concrete producten. Bewustwordingsactiviteiten werden gehouden zoals informatiebijeenkomsten voor patiënten en nieuwsbrieven voor zorgprofessionals. Verder zijn hulpmiddelen ter bevordering van PZP ontwikkeld en geïmplementeerd in de Achterhoek.
Samenwerkingspartners
De Netwerken Palliatieve zorg en Ouderen en Veerkracht Achterhoek vormen de basis voor dit project. Zij zorgen voor samenhang met andere ontwikkelingen en vervulden een belangrijke rol in de borging van het project. Vanuit deelnemende huisartsenorganisaties, ziekenhuizen en Verpleging, Verzorging en Thuiszorg (VVT)-organisaties was een multidisciplinaire vertegenwoordiging betrokken in de projectaanpak. Hierdoor vond het project aansluiting bij de dagelijkse praktijk. Ook droeg dit bij aan het draagvlak dat essentieel is voor de borging. Cliëntenraden gaven waardevolle tips voor het organiseren van informatiebijeenkomsten. Door samenwerking te zoeken met Vereniging Digitalisering Zorg Achterhoek is PZP 1 van hun speerpunten geworden voor digitale gegevensuitwisseling binnen een zorgnetwerk.
Resultaten
Dit project heeft een beweging in gang gezet waarin nadenken en praten over het levenseinde gewoner wordt, ook als het levenseinde nog niet in zicht is. Meer dan 1.000 mensen bezochten informatiebijeenkomsten. Uitgebreid actieonderzoek leverde waardevolle praktijkinzichten op die de basis vormen voor de regionale leidraad. Alle deelnemende zorgorganisaties hebben zich gecommitteerd aan een gezamenlijke regionale aanpak. Met de regionale leidraad en het regionaal leer- en ontwikkelprogramma is een stevig fundament gelegd. Nu gaat het project samen met de ambassadeurs in de organisaties de beweging verder brengen en steeds meer professionals en inwoners bereiken.
De deelnemende zorgorganisaties dragen zorg voor implementatie van de regionale leidraad en andere projectresultaten in de eigen organisatie. Het regionaal leer- en ontwikkelprogramma wordt voortgezet binnen de beide netwerken. Informatiebijeenkomsten voor patiënten zijn duurzaam geborgd dankzij de toolbox en afspraken met Menzis. Beide netwerken blijven PZP actief onder de aandacht brengen bij zowel patiënten als zorgverleners. Tot slot worden afspraken over het digitaal vastleggen en delen van digitale PZP-gegevens binnen het zorgnetwerk verder uitgewerkt.
ZonMw en proactieve zorgplanning
Dit project financieren we vanuit ons programma Palliantie. Het tijdig herkennen en bespreekbaar maken van het levenseinde helpt patiënten en naasten om over hun doelen, wensen en behoeften rondom de palliatieve fase na te denken. Het is belangrijk dat zorgverleners tijdig en regelmatig hierover in gesprek gaan en dit inventariseren en vastleggen. Vanuit ons programma Palliantie financieren we onderzoek naar handvatten voor proactieve zorgplanning en de toepassing daarvan in de zorgpraktijk.
Producten
Auteur: Erasmus Universiteit
Magazine: Er volgen nog een aantal wetenschappelijke artikelen van de Erasmus Universiteit, maar deze zijn nog niet gepubliceerd. Deze zijn te delen zodra ze gepubliceerd zijn. Hier wel ter informatie opgenomen.
Link: https://drive.google.com/drive/folders/1ziI0KnUxrHEokTdnSob3ZCvZZtMyHLGe?usp=share_link
Link: https://drive.google.com/drive/folders/176Gkwn-U85HoebAuFq_OR-ROyC_1CGct?usp=share_link
Auteur: Dr. J.J. Schuurmans Msc. & Ma H. Peeters Msc. E. Posthuma Prof. Dhr. I. Wallenburg
Link: https://drive.google.com/file/d/15KaDt9olFV2DqHnikJY9lJWxqnz2vhme/view?usp=drive_link
Link: https://drive.google.com/file/d/1M_Yck2dyhuEPK0f9O7K7Mud9fpu-O7yK/view?usp=drive_link
Link: https://drive.google.com/drive/folders/17aaou707YtDmfjC4HnhX9dAkXSdeM0Qj?usp=share_link
Link: https://drive.google.com/drive/folders/1Zxgvxe55b9WpFN8q7AmE3fWbl04JO3u1?usp=drive_link
Link: https://drive.google.com/drive/folders/1zB6-Tvr4vwTKi8uKI80455ElahU6-tJx?usp=share_link
Link: https://drive.google.com/drive/folders/1CFZ-WvuiCqRb43-HfVGsxdBbp3cNx4mS?usp=share_link