Passende zorg tijdens de zwangerschap

Aanleiding / achtergrond
De geboortezorg in Nederland is van hoge kwaliteit, maar sluit nog niet altijd voldoende aan bij wat vrouwen persoonlijk belangrijk vinden. Het eerste gesprek met de verloskundige – de intake – is een bepalend moment in het zorgproces. Toch blijkt dat hierin vaak weinig ruimte is voor de voorkeuren, zorgen of leefomstandigheden van de zwangere zelf. De internationaal ontwikkelde ICHOM Uitkomstenset Zwangerschap & Geboorte (Z&G) kan dit verbeteren. Deze vragenlijst brengt voorafgaand aan het intakegesprek systematisch in kaart wat vrouwen belangrijk vinden, zoals angsten, fysieke klachten en verwachtingen. Door deze persoonlijke uitkomsten te bespreken, ontstaat er ruimte voor een meer gelijkwaardig gesprek en passende keuzes. Ondanks brede steun vanuit beleidsorganisaties en zorgprofessionals is de toepassing van deze set nog beperkt. 

Doel
Het project heeft als doel een uitvoerbaar, overdraagbaar implementatieplan te ontwikkelen voor het gebruik van de set Z&G bij het eerste consult in de geboortezorg. Via een pilot in een ziekenhuis en 2 eerstelijnspraktijken wordt onderzocht hoe deze uitkomstenset succesvol gebruikt kan worden om het gesprek tussen zwangere en zorgverlener persoonlijker en waardegericht te maken. 

Aanpak / werkwijze
De aanpak bestaat uit 4 stappen. Eerst wordt draagvlak gecreëerd onder zorgverleners en zwangeren. Daarna volgt een contextanalyse waarin wensen, belemmeringen en kansen in kaart worden gebracht. Vervolgens wordt de set Z&G in de praktijk getest bij 3 zorglocaties. Zwangere vrouwen vullen de vragenlijst vooraf digitaal in: zorgverleners bespreken deze tijdens het eerste consult. De ervaringen worden geëvalueerd via interviews en vragenlijsten. Tot slot wordt op basis van de resultaten een praktisch en overdraagbaar plan gemaakt voor bredere invoering in andere verloskundigenpraktijken en ziekenhuizen. 

Samenwerkingspartners
Het project is een samenwerking tussen het Erasmus MC (polikliniek Verloskunde), eerstelijnsverloskundigenpraktijken uit het Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV) Sophia, cliëntenvertegenwoordiging, implementatie-experts en landelijke netwerken zoals het Linnean Initiatief. Deze brede samenwerking zorgt voor een sterke koppeling tussen praktijk, beleid en implementatiekennis. De betrokkenheid van zowel eerstelijns als tweedelijns zorgverleners maakt het mogelijk om de intake-aanpak te testen in verschillende settings. De samenwerking met cliënten en ervaringsdeskundigen zorgt ervoor dat de aanpak goed aansluit bij wat zwangere vrouwen zelf belangrijk vinden. 

Verwachte resultaten 
Het project levert een breed toepasbaar implementatieplan op voor het gebruik van de Set Z&G tijdens de intake in de geboortezorg. Dit plan bevat onderbouwde strategieën, tools, instructiemateriaal, communicatieformats en een train-de-trainer model. Daarnaast biedt het inzicht in randvoorwaarden, succesfactoren en barrières. De uitkomsten zijn bruikbaar voor andere verloskundigenpraktijken en ziekenhuizen die persoonsgerichte en uitkomstgerichte zorg willen invoeren.