Performance of specialised breast technicians in diagnostic breast imaging.
Het beoordelen van mammogrammen (röntgenfoto’s van borsten om afwijkingen op te sporen die kunnen wijzen op borstkanker) legt beslag op een flink deel van de werktijd van radiologen. In Maastricht is onderzocht of het (vooraf) beoordelen van mammogrammen ook kan worden uitgevoerd door speciaal hiervoor opgeleide radiolaboranten. Het onderzoek wees uit dat radiolaboranten na een 9 maanden durende training net zo goed presteren als radiologen. Wel waren zij iets voorzichtiger in hun oordeel, wat resulteerde in een iets hoger percentage fout positieve diagnosen (er wordt ten onrechte een afwijking op de foto gezien). De conclusie luidt dat getrainde radiolaboranten goed ingezet kunnen worden om mammogrammen voor te selecteren en/of te beoordelen op de aanwezigheid van afwijkingen. Voorlopige berekeningen wijzen uit dat de inzet van getrainde radiolaboranten kan leiden tot een kostenbesparing.
Producten
Titel: Performance of radiographers in mammogram interpretation: A systematic review
Auteur: F.J.H.M. van den Biggelaar P.J. Nelemans K. Flobbe
Magazine: Breast
Auteur: F.J.H.M. van den Biggelaar P.J. Nelemans K. Flobbe
Magazine: Breast
Verslagen
Eindverslag
Het doel van deze studie was het inventariseren van de inzetbaarheid van radiodiagnostisch laboranten in de beoordeling van mammogrammen in de dagelijkse klinische praktijk teneinde de werkdruk van radiologen te kunnen verminderen.
De eerste 9 maanden werd een opleidingsprogramma verzorgd voor 2 laboranten, bestaande uit een theoretisch en een praktisch gedeelte. Met behulp van een test-set van 108 geselecteerde mammogrammen werd een vooruitgang in performance gemeten na afloop van de opleidingsactiviteiten en na afloop van de routinematige inzet van hun vaardigheden in de dagelijkse praktijk.
In een effectiviteitstrial werd in 2007 gedurende 9 maanden de performance van de laboranten in het beoordelen van mammogrammen bestudeerd in een set opeenvolgende patiënten. De gouden standaard voor de aan-of afwezigheid van borstkanker werd bepaald uit de beschikbare mammapathologie na een follow-up periode van minimaal 4 maanden.
In totaal werden 2031 mammogramonderzoeken van 2024 patiënten geïncludeerd en beoordeeld door zowel de mammaradioloog als de 2 getrainde laboranten. De prevalentie mammacarcinoom was 4.1% (85 maligniteiten op 83 mammogrammen). Bij het onderscheiden van mammogrammen met en zonder afwijkingen, werd door de radioloog op 740 mammogrammen (36%) een afwijking gerapporteerd en door de laboranten in 1040 (51%) en 993 gevallen (49%). Bij het onderscheiden van benigne van maligne afwijkingen werden 66 van de 83 mammogrammen met een maligniteit door de radioloog als zodanig beoordeeld (sensitiviteit= 79.5%). De laboranten rapporteerden 78 en 77 maligniteiten (sensitiviteit respectievelijk 94.0% en 92.8%). Deze hogere sensitiviteit van de laboranten ging ten koste van de specificiteit (96% voor de radioloog en 81.7% en 80.9% voor de laboranten) door een groter aantal foutpositieve diagnosen.
De resultaten van de effectiviteitstrial werden verwerkt in een vaardigheidscurve, die de kwaliteit van de geleverde zorg visueel illustreert door het uitzetten van het aantal beoordeelde mammogrammen tegen de bovengrens van het 95% betrouwbaarheidsinterval voor een reeks foutnegatieve resultaten. Uit de curve is af te lezen dat zowel het aantal gemiste benigne als maligne afwijkingen van de laboranten binnen de grenzen van de gestelde onzekerheidsmarge vallen.
Geconcludeerd kan worden dat de laboranten goed presteerden in zowel het voorselecteren van mammogrammen met en zonder afwijking alswel het onderscheiden van benigne van maligne mammografische afwijkingen.
De toegenomen vraag naar radiologische verrichtingen zoals mammografie gaat niet gemakkelijk gepaard met een toename in radiologische staf. Een herverdeling van taken tussen radioloog en radiodiagnostisch laborant kan een mogelijke oplossing bieden voor de grotere werkdruk. In dit project (PERSPECT studie: PERformance of SPECialised breast Technicians) worden laboranten geschoold in het beoordelen van mammogrammen zodat ze kunnen worden ingezet bij een zgn. voorselectie van foto’s. Door de mammaradioloog alleen de mammogrammen met een afwijking te laten beoordelen, wordt een winst in efficiëntie, tijd en kosten verwacht.
De eerste 9 maanden van de studie staan in het teken van de scholing van twee laboranten. Dit opleidingsprogramma bestaat uit een theoretisch en praktisch gedeelte. Theoretische scholing wordt aangeboden in de vorm van literatuur, mammografie teaching files, symposia en een cursus aan het LRCB. Praktische scholing omvat het meelopen met radiologen op de eigen afdeling en in een ander ziekenhuis, het bespreken van mammografie-resultaten en diagnoses, deelname aan multidisciplinaire patiëntbesprekingen en IKL patiëntbesprekingen en het bekijken van screeningsmammogrammen uit het bevolkingsonderzoek.
De vooruitgang in kennis en “performance”van het beoordelen van mammogrammen wordt getoetst met een in deze studie ontwikkelde en gevalideerde test-set van 108 diagnostische mammogrammen. Deze test-set wordt beoordeeld aan het begin en aan het einde van de opleidingsfase. Aansluitend op deze opleidingsfase zullen de laboranten worden ingezet in de voorselectie van foto’s in de dagelijkse praktijk (effectiviteitsstrial).
Voorts wordt de praktische toepasbaarheid en inzetbaarheid van deze innovatie in de dagelijkse klinische praktijk modelmatig benaderd. Mogelijke scenarios hierbij zijn de voorselectie en het dubbel beoordelen van mammogrammen door laboranten.
Actuele Nederlandstalige beschrijving:
Een herverdeling van taken tussen radioloog en radiodiagnostisch laborant kan een mogelijke oplossing bieden voor de grotere werkdruk. In dit project (PERSPECT studie: PERformance of SPECialised breast Technicians)worden laboranten geschoold in het beoordelen van mammogrammen zodat ze kunnen worden ingezet bij een zgn. voorselectie van foto’s. De opleidingsfase van de laboranten bestaat uit een praktische scholing en een theoretische scholing. De vooruitgang in kennis en performance in het beoordelen van mammogrammen wordt hierbij getoetst m.b.v. een test-set diagnostische mammogrammen.
Na de scholing zal de effectiviteit van deze innovatie worden bestudeerd in de dagelijkse praktijk.