Perioperative strategy in colonic surgery; laparoscopy and/or fast track multimodal management versus standard care

Sinds begin jaren negentig hebben zich in de dikkedarmchirurgie twee belangrijke ontwikkelingen voorgedaan. Ten eerste het toepassen van laparoscopische chirurgie (waarbij maar twee of drie kleine sneden in de buikwand worden gemaakt) en ten tweede de zogeheten fast track zorg. Deze laatste is erop gericht de patiënt zo goed mogelijk voor te bereiden op de operatie en na de operatie zo snel mogelijk weer op de been te krijgen. Zo hoeven de darmen van de patiënt niet meer leeg te zijn tijdens de operatie.  Beide vernieuwingen hebben afzonderlijk in studies aangetoond het herstel van de patiënt te versnellen. In Amsterdam is het effect van de combinatie van beide vernieuwingen getest. Hiertoe werden 427 patiënten verdeeld over vier groepen: laparoscopie/standaard zorg, laparoscopie/fast track, open chirurgie/standaard zorg en chirurgie/fast track. Het herstel van de patiënten in de laparoscopie/fast track blijkt het snelst te verlopen (gemiddeld 5 dagen tegenover 6 of 7 bij de andere groepen).

Producten

Titel: The role of laparoscopy and fast track surgery
Titel: Systematic review of laparoscopic versus open colonic resection within an enhanced recovery programme
Titel: Systematic Review of Enhanced Recovery After Surgery (‘Fast Track’) Programmes in Colonic Surgery.
Titel: Circulating tumour cells during laparoscopic and open surgery for primary colonic cancer in portal and peripheral blood
Titel: Circulating tumour cells during laparoscopic and open surgery for primary colonic cancer in portal and peripheral blood.
Titel: Fast Track Colon Chirurgie
Titel: Enhanced recovery after surgery (Fast Track) programmes in colonic surgery: a systematic review.
Titel: Fast Track Colon Chirurgie
Titel: LAFA study – concept and preliminary results
Titel: Systematic review of laparoscopic versus open colonic resection within an enhanced recovery programme
Titel: Fast Track Colon Chirurgie
Titel: Fast Track Colon Chirurgie
Titel: Fast-track peri-operative zorg vs Traditionele zorg bij electieve segmentele colorectale resecties; een vergelijkende studie
Titel: Systematisch literatuuronderzoek over laparoscopische versus open chirurgie in combinatie met een versneld herstel programma
Titel: Systematic review of laparoscopic versus open colonic resection within an enhanced recovery programme
Auteur: Drs. M.S.Vlug, Drs. J. Wind, Drs. E. van der Zaag, Dr. D.T. Ubbink, Dr. H.A. Cense, Prof. dr. W.A. Bemelman
Magazine: Digestive Surgery
Titel: Perioperative strategy in colonic surgery; laparoscopy and/or fast track multimodal management versus standard care (LAFA-trial)
Auteur: Drs. J.Wind, Dr. B. Preckel. Prof. dr. M.W. Hollmann, Prof. dr. P.M. Bossuyt, Prof. dr. D.J. Gouma, et al.,
Magazine: BMC Surgery
Titel: Implementation of a Fast-track peri-operative care program; what are the difficulties?
Auteur: Drs S.W. Polle, Drs J. Wind, J.W. Fuhring, Dr. Hofland, Prof. dr. D.J. Gouma, Prof. dr. W.A. Bemelman
Magazine: Digestive Surgery
Titel: Circulating tumour cells during laparoscopic and open surgery for primary colonic cancer in portal and peripheral blood
Auteur: Drs. J. Wind, Drs. J.B. Tuynman, Drs. A.G.J. Tibbe, Prof. dr. D.J. Richel, Dr. M.I. van Berge Henegouwen, Prof. dr. W.A. Bemelman
Magazine: European Journal of Surgical Oncology
Titel: Electieve Colonoperaties volgens een "sneltraject"-programma.
Auteur: Drs. J.Wind, J. Maessen, Drs. S.W. Polle, Prof. dr. M.F. von Meyenfelt, Prof. dr. W.A. Bemelman, Dr. C.H.C. Dejong
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
Titel: Systematic Review of Enhanced Recovery After Surgery (‘Fast Track’) Programmes in Colonic Surgery.
Auteur: Drs. J.Wind, Drs. S.W. Polle, Drs. P.H.P. Fung Kon Jin, Prof. dr. M.F. von Meyenfelt, Dr. C.H.C. Dejong, Prof. dr. D.J. Gouma, Prof. dr. W.A. Bemelman
Magazine: British Journal of Surgery
Titel: Advances in colorectal surgery
Auteur: J.Wind
Titel: Optimizing strategies in gastrointestinal surgery.
Auteur: M.S. Vlug.
Titel: Laparoscopic Colorectal Surgery. “beyond the short term effects
Auteur: Bartels S.A.L.
Titel: J. Wind. Advanced in Colorectal Surgery. July 2008, University of Amsterdam
Auteur: J. Wind
Titel: LAFA-studie website: www.lafa-trial.nl
Link: http://www.lafa-trial.nl

Verslagen


Eindverslag

In de afgelopen twintig jaar zijn er twee belangrijke ontwikkelingen geweest binnen de electieve colorectale chirurgie: de introductie van de laparoscopische chirurgie en de implementatie van een ‘enhanced recovery after surgery’ (ERAS) - programma, ook wel ‘fast track’ (FT) peri-operatieve zorg genoemd, beiden gericht op een versneld herstel en zo resulterend in een verkorte ziekenhuisduur.
In 1991 is voor het eerst een laparoscopische resectie van een coloncarcinoom beschreven. Gerandomiseerde klinische studies hebben aangetoond dat deze techniek veilig en effectief is voor maligne aandoeningen, deze techniek resulteert in een kortere ziekenhuisopname van ongeveer 1-4 dagen, in minder morbiditeit en minder postoperatieve pijn dan na open colorectale chirurgie. FT peri-operatieve zorg is in de jaren negentig ontwikkeld door Henrik Kehlet en bestaat uit een multidisciplinaire aanpak, waarbij diëtisten, verpleegkundigen, chirurgen en anesthesisten zijn betrokken. Het programma doelt op het reduceren van de chirurgische stress respons, een verminderde orgaan dysfunctie en zo een verminderde morbiditeit, waardoor het postoperatieve herstel na de operatie wordt bevorderd.
Er zijn verschillende studies die open chirurgie gecombineerd met FT zorg hebben vergeleken met laparoscopie gecombineerd met standaard zorg. Deze studies rapporteerden een vergelijkbare en soms zelfs sneller postoperatief herstel na een open behandeling.
De toonaangevende studies die laparoscopie met open chirurgie hebben vergeleken zijn gedaan in een traditionele zorg setting. Om deze reden moet de vergelijking binnen een ERAS-programma opnieuw worden geëvalueerd. Het doel van deze gerandomiseerde multicentrum studie was te onderzoeken welke perioperatieve behandeling, i.e. laparoscopie of open chirurgie gecombineerd met fast track of standaard zorg, optimaal is voor patiënten die een segmentele resectie moeten ondergaan voor een coloncarcinoom.
Negen ziekenhuizen hebben geparticipeerd in deze studie. Patiënten die voldeden aan de inclusiecriteria en toestemming hadden gegeven werden gerandomiseerd naar een laparoscopische of open colectomie, en naar fast track of standaard zorg, resulterend in 4 behandelgroepen. De patiënten, verpleegkundigen en medische staf werden geïnformeerd over het toegewezen zorgprogramma, maar geblindeerd voor het type interventie. Primaire uitkomst was totale postoperatieve ziekenhuisduur, gedefinieerd als de ziekenhuisduur inclusief het aantal opnamedagen na een heropname binnen 30 dagen. Secundaire uitkomsten waren postoperatieve ziekenhuisduur, morbiditeit, aantal reoperaties, aantal heropnames, ziekenhuismortaliteit, kwaliteit van leven 2 en 4 weken postoperatief, patiënttevredenheid 4 weken postoperatief en ziekenhuiskosten.

Perioperative strategy in colonic surgery; laparoscopy and/or fast track multimodal management versus standard care De belangrijkste ontwikkelingen binnen de colorectale chirurgie zijn de laparoscopie en de zogenaamde fast track chirurgie. Bij fast track chirurgie wordt door middel van een multidisciplinair, multimodaal programma een versneld herstel en verkorte opname duur bewerkstelligd. Zowel laparoscopische colon chirurgie als fast track chirurgie hebben hun waarde inmiddels bewezen. Het is echter onduidelijk of de patiënt het meest gebaat is bij één van deze technieken, of een combinatie van beiden, of dat de huidige standaard voldoet. Doelstelling: Bepalen of laparoscopie, fast track perioperatieve zorg, of een combinatie van beiden te prefereren is boven standaard zorg bij open chirurgie voor het colon- of rectosigmoid carcinoom. Patiënten en Methode: 2 x 2 balanced factorial design, dubbel blind, multicenter trial. Patiënten die een segmentele resectie moeten ondergaan voor een colon- of rectosigmoid carcinoom zijn kandidaten voor deze studie. De randomisatie resulteert in 4 groepen patiënten; standaard zorg en open chirurgie, standaard zorg met laparoscopie, fast track met open chirurgie en fast track met laparoscopie. Primaire uitkomst maten zijn 1. totaal ziekenhuis verblijf inclusief heropnames, 2. integrale ziekenhuis kosten en 3. kwaliteit van leven (GIQLI, SF-36). Secundaire eindpunten zijn 1. morbiditeit, 2. patiënten tevredenheid en 3. aantal heropnames. Gebaseerd op een gemiddeld ziekenhuis verblijf van 9 +/- 2.5 dagen is een groepsgrootte van 400 patiënten (100 elke arm) nodig om een minimum verschil te vinden tussen de vier armen (alfa = 0.95, beta = 0.8). Een maximum verschil van 4 dagen is te verwachten tussen de standaard zorg en open chirurgie groep en de laparoscopische fast track groep. De directe medische kosten en niet medische kosten zullen voor de vier strategieën berekend worden.

Snel naar

Kenmerken

Projectnummer:
94506901
Looptijd: 100%
2005
2009
Gerelateerde programma's:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Prof. dr. W.A. Bemelman
Verantwoordelijke organisatie:
Amsterdam UMC - locatie AMC