Personalised targeted immunomodulation in patients with ARDS related to COVID19 and future pandemic pathogens (COMODULATE-project)

Ernstig zieke coronapatiënten krijgen in het ziekenhuis ontstekingsremmende medicatie om de afweerreactie van hun immuunsysteem te beheersen. Hier zijn een aantal medicijnen voor, met verschillende werkingsmechanismen en kosten. Tijdens de coronapandemie kregen veel coronapatiënten meerdere ontstekingsremmende medicijnen, terwijl bij sommigen patiënten bepaalde specifieke en dure medicijnen minder werkzaam bleken door verschillen in afweerreacties.         

Doel

Dit project had als doel om kennis op te doen over afweerreacties: onderzoeken of men in de toekomst aan het bed snel afweerreacties goed kan onderscheiden, en onderzoeken of er stofjes in het bloed en in het speeksel zijn die aanleiding geven voor een gerichtere behandeling van COVID-19. 

Aanpak/werkwijze

Het onderzoek werd uitgevoerd door gebruik te maken van een database met bloed- en luchtwegmonsters van COVID-19 patiënten. Het project verliep in verschillende delen. Allereest werden bloedmonsters van patiënten op de intensive care geanalyseerd en vergeleken met referentiemetingen voor het ontwikkelen van een test aan het bed. Vervolgens werd met behulp van biomarkers uit biobankmonsters de relatie onderzocht tussen behandelingen die gericht waren op het immuunsysteem en klinische resultaten. Zo werd de effectiviteit van deze behandelingen gemeten. Daarna werd er door middel van analyse van luchtwegsamples op microniveau gezocht naar hoe het immuunsysteem in de longen werkt. Tenslotte werd er samen met verschillende Nederlandse biobanken gewerkt aan 1 centrale catalogus waarin gedetailleerde gegevens kunnen worden geregistreerd.

Samenwerkingspartners

De uitvoerende partijen van dit project zijn: Amsterdam UMC, Erasmus MC, Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), Reinier de Graaf Gasthuis en Antonius Ziekenhuis.

Resultaten

De onderzoekers ontdekten dat patiënten kunnen worden ingedeeld in verschillende ontstekingsprofielen met behulp van een snelle test aan het bed. Dit maakt het in de toekomst mogelijk om behandelingen beter af te stemmen op de patiënt. Daarnaast onderzochten ze bestaande medicijnen, zoals tocilizumab en corticosteroïden. Deze bleken de overlevingskans te vergroten, maar niet voor elk type patiënt in gelijke mate. Ook luchtwegmonsters werden onderzocht. Hieruit bleek dat de ontstekingsprofielen bij COVID- en griep-ARDS sterk overeenkomen. Dit wijst erop dat dezelfde behandelingen mogelijk bij beide ziektebeelden werken. Tot slot liet het project zien dat een landelijke infrastructuur voor het delen van onderzoeksdata en materiaal noodzakelijk is om tijdens toekomstige pandemieën sneller en effectiever onderzoek te kunnen doen.

Overig

Dit onderzoek is 1 van de studies op het gebied van onderzoek naar optimale medisch-specialistische zorg bij COVID-19. De onderzoeken hebben als doel het beantwoorden van belangrijke kennishiaten op gebied van behandeling. ZonMw faciliteert deze onderzoeken in het COVID-19 deelprogramma Behandeling om een bijdrage te leveren aan het bevorderen van optimale zorg voor COVID-19. De kennishiaten zijn geïdentificeerd door de Multidisciplinaire Wetenschapscommissie COVID-19 van de Federatie Medisch Specialisten (FMS).

Meer informatie

Hoofdaanvrager: Dr. H. Endeman (Erasmus MC)
Projectleider en penvoerder: Dr. L. Bos (Amsterdam UMC)