Persoonsgerichte zorg in netwerken
Steeds vaker krijgen patiënten en cliënten zorg en ondersteuning aangeboden in zorgnetwerken. Van oudsher kijkt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) echter alleen naar individuele zorgaanbieders.
Toezicht op zorgnetwerken
De inspectie wil daarom meer toezien op het functioneren van zorgnetwerken voor kwetsbare groepen. De IGJ heeft al ervaring met het toezicht op deze netwerken door te kijken naar casussen van individuele patiënten. Krijgen zij goede persoonsgerichte zorg? Nu wil de inspectie de stap maken naar het toezicht op de governance en samenwerking van de zorgnetwerken.
Doel
Het doel van het onderzoek is het zoeken naar bouwstenen voor toezichtstrategieën, die bijdragen aan het goed functioneren van netwerken.
Doelgroepen
Het onderzoek wordt uitgevoerd bij zorgnetwerken voor thuiswonende kwetsbare groepen, zoals kwetsbare ouderen en chronische psychiatrische patiënten.
Samenwerking
Het project wordt in afstemming met de IGJ uitgevoerd door de Erasmus School of Health Policy & Management (EUR) en IQ healthcare (Radboudumc).
Producten
Titel: Bouwstenen voor toezicht op netwerkzorg
Auteur: Dr. Kor Grit, Rabab Chrifou MSc, Hanna Stalenhoef MSc en Dr. Jozé Braspenning
Auteur: Dr. Kor Grit, Rabab Chrifou MSc, Hanna Stalenhoef MSc en Dr. Jozé Braspenning
Titel: Struggling with the governance of interprofessional elderly care in mandated collaboratives: a qualitative study
Auteur: Rabab Chrifou, Hanna Stalenhoef, Kor Grit and Jozé Braspenning
Magazine: BMC Health Services Research
Auteur: Rabab Chrifou, Hanna Stalenhoef, Kor Grit and Jozé Braspenning
Magazine: BMC Health Services Research
Titel: Publieksversie Bouwstenen voor toezicht op netwerkzorg
Auteur: Kor Grit, Rabab Chrifou, Hanna Stalenhoef en Jozé Braspenning
Auteur: Kor Grit, Rabab Chrifou, Hanna Stalenhoef en Jozé Braspenning
Verslagen
Eindverslag
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op de kwaliteit van zorg van zorgaanbieders. Complexe zorg, zoals zorg voor mensen in kwetsbare situaties, wordt steeds meer georganiseerd in zorgnetwerken. Samenwerking is dan nodig om persoonsgerichte zorg mogelijk te maken. Als er alleen toezicht gehouden wordt op de directe zorgverlening dan blijven eventuele problemen in zorgnetwerken onderbelicht, terwijl deze wel van invloed zijn op de directe zorg. De inspectie is daarom gestart met het ontwikkelen van toezicht op zorg in zorgnetwerken vanuit het patiënten/cliënten perspectief en werkt nu ook aan het toezicht op de samenwerkende organisaties. Toezicht houden op samenwerkende partijen (regionale zorgnetwerken) is complexer dan toezicht houden op individuele zorgaanbieders.
Aan de Erasmus School Health Policy & Management (Erasmus Universiteit Rotterdam) en IQ healthcare (Radbouwumc) is gevraagd om bouwstenen aan te leveren voor de verdere ontwikkeling van het toezicht op zorgnetwerken. Daarvoor zijn onder meer het functioneren van de samenwerking in zorgnetwerken en de eerste ervaringen met het toezicht op samenwerking onderzocht. De opdracht spitste zich toe op zorgnetwerken voor mensen in kwetsbare situaties. De opgeleverde bouwstenen zijn breed toepasbaar in het toezicht.
In het eindrapport concluderen de onderzoekers dat de inspectie in het toezicht op netwerken voort kan gaan met agenderen en stimuleren, waarbij de bal bij het veld (de betrokken partijen in de regionale netwerken) wordt gehouden. Het toezicht op zorgnetwerken vraagt van de inspectie zelf ook een netwerkbenadering. De IGJ kan het toezicht verder ontwikkelen in dialoog met het veld en met landelijke partijen en andere toezichthouders (de Nederlandse Zorgautoriteit en gemeenten). In het rapport presenteren de onderzoekers veertien aanbevelingen waarmee de inspectie het toezicht op zorgnetwerken verder kan ontwikkelen.
In het eerste jaar van het onderzoek is een uitgebreide verkennende studie verricht naar het functioneren van netwerken. Tevens is een deel van de huidige ervaringen met het toezicht op netwerken door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in kaart gebracht. Daarvoor zijn twee projecten van de IGJ onderzocht: toezicht op zorgnetwerken rond kwetsbare ouderen en toezicht op de ambulante GGZ voor cliënten met chronisch psychische aandoeningen. Daarnaast zijn diverse activiteiten opgepakt, zoals literatuurstudie, casestudies, inventarisatie databronnen, focusgroepen en een internationale vergelijking.
De vele gesprekken met partijen die actief zijn in netwerken hebben geholpen om een beter beeld te krijgen van zowel kansrijke initiatieven als allerlei belemmeringen in het (verder) ontwikkelen van netwerken. De vergelijking met andere landen (Engeland, Schotland en Noorwegen) liet zien dat ook elders toezichthouders worstelen met het toezicht op netwerken. Het zorgde echter ook voor contrast met de Nederlandse situatie, waarmee scherper de huidige werkwijze van de IGJ geduid kon worden. Zo bleken de onderzochte buitenlandse toezichthouders veel meer een systeembenadering te hanteren dan de IGJ.
In het tweede jaar zullen twee inspectietrajecten worden gevolgd, waarin de IGJ zich al vooral focust op de governance van netwerken, zoals het toezicht naar lange wachttijden in de GGZ. Verder worden er bouwstenen ontworpen waarmee de inspectie een strategie kan uitwerken voor het toezicht op de governance van netwerken.