Plants for Joints, a combined life style intervention with a whole foods plant based diet, exercise and stress management program for patients with (high risk of) rheumatoid arthritis, and for patients with osteoarthritis and metabolic syndrome

Planten voor gewrichten

Samenvatting

De Westerse leefstijl leidt via een lage graad ontsteking (ook wel: metabool syndroom) tot chronische ziekten. In dit project werden mensen met reumatoïde artritis (reuma) of artrose behandeld met een leefstijlprogramma dat bestaat uit volwaardige plantaardige voeding, meer bewegen en omgaan met stress.

Doel

De huidige behandeling van artrose aan de heup of knie is gericht op pijnbestrijding en oefentherapie. Deze is wisselend effectief en uiteindelijk is gewrichtsvervanging vaak noodzakelijk. Bij reuma geeft moderne medicatie weliswaar goede behandelresultaten, maar veel mensen hebben last van bijwerkingen en de behandeling is duur. Ondertussen wordt de ziekte voor een belangrijk deel veroorzaakt door leefstijlfactoren, en het ligt daarom voor de hand om de behandeling juist ook op die factoren te richten.

Aanpak

De deelnemers waren 80 mensen met reuma, 16 met een hoog risico op reuma en 80 met artrose en metabool syndroom. Zij werden geloot aan leefstijlprogramma (4 maanden, in gemengde groepen) of de gewone zorg, waarna zij alsnog het programma volgden. Dit omvatten een intake gevolgd door 10 groepsbijeenkomsten en online ondersteuning. Daarna volgden een minder intensief programma van 2 jaar, waarin medicatie zo mogelijk werd verminderd.
Naast het meten van verbetering van de ziekteverschijnselen werd ook gekeken naar de samenstelling van de bacteriën in de darm, naar reuma-antistoffen (bij RA) en naar de verdeling van vet- en spiermassa.

Samenwerkingspartners

De interventie voerden we uit bij Reade. We werkten hierin samen met Amsterdam UMC voor de implementatie, de Universiteit Leiden voor gedragsverandering, het Spaarne Ziekenhuis voor het benaderen van deelnemers, en de universiteiten van Münster en Erlangen voor onderzoek naar het werkingsmechanisme.

Resultaten

Bij mensen met actieve reumatoïde artritis (reuma) en bij mensen met metabool-syndroom geassocieerde artrose van heup of knie (artrose) verliep de leefstijlinterventie succesvol: na 4 maanden waren de ziekteactiviteit bij de reuma groep en de pijn, stijfheid en het fysiek functioneren bij de artrose groep duidelijk verbeterd ten opzichte van een controlegroep. 

Ook verbeterden ontstekingswaarden, metabole maten en lichaamssamenstelling (zoals gewicht, buikomvang en vetpercentage) in de 2 interventiegroepen ten opzichte van de controlegroep, die de standaard zorg had ontvangen. 

Producten van ZonMw

Lees ook het interview Plantaardige voeding in de behandeling van reuma en artrose uit onze artikelenreeks Inzet van leefstijlgeneeskunde in de curatieve zorg.

Dit project heeft een vervolg: Plants for Joints op weg naar reguliere zorg