Mobiele menu

Positieve psychologie ter bevordering van mentale gezondheid en arbeidsmarktparticipatie van statushouders

Projectomschrijving

Doel

Van gemeenten wordt veel verwacht wat betreft de arbeidstoeleiding van statushouders. Gemeenten hebben dan ook behoefte aan werkzame interventies voor deze doelgroep. In de regio Rijk van Nijmegen is een nieuwe interventie (Mosaic) ingezet om het mentaal welzijn, de sociale netwerken en de kans op arbeidsmarktparticipatie van statushouders te vergroten. De interventie wordt ingezet naast het reguliere integratietraject en is gebaseerd op de principes van de positieve psychologie. Zijn de principes van de positieve psychologie ook bij deze doelgroep werkzaam om mentaal welzijn te verhogen? Draagt deze interventie bij aan het verhogen van de kans op arbeidsmarktparticipatie? Welke elementen zijn wel of niet werkzaam en waarom?

Aanpak/werkwijze

Mosaic is een positieve psychologie cursus die Arabischsprekende statushouders helpt om hun leven in Nederland vorm te geven. Door oefeningen leren deelnemers wat ze nu belangrijk vinden in het leven en leren ze hiernaar te handelen. Mosaic is geïmplementeerd in zes gemeenten en onderzocht op effectiviteit middels een randomized controlled trial met een wachtlijst controlegroep. Op 3 meetmomenten werden vragenlijsten ingevuld door de deelnemers over mentale gezondheid, arbeidsmarktparticipatie en sociale netwerken. Verder is voor het effectiviteitsonderzoek met behulp van CBS-microdata onderzocht of deelname aan het trainingsprogramma effect heeft op uitstroom naar betaald werk. Hierbij is een aantal aanvullende verklarende variabelen toegevoegd zoals persoons-, huishoudens- en migratiekenmerken van deelnemers.

Samenwerkingspartners

Gemeente Nijmegen, gemeente Berg en Dal, gemeente Beuningen, gemeente Druten, gemeente Heurnen, gemeente Mook en Middelaar, gemeente Wijchen, Radboud Universiteit Nijmegen, Vluchtelingenwerk Oost-Nederland, GGD Gelderland Zuid en Pro Persona.

Resultaten

Het onderzoek laat zien dat deelnemers na deelname meer zingeving en mentaal en emotioneel welbevinden ervaren dan ervoor, meer vertrouwen hebben om in de toekomst een baan te vinden en meer uren besteden aan vrijwilligerswerk. Ze boeken in vergelijking met de controlegroep ook meer vooruitgang in het aangaan van contacten met buren, vrienden en nieuwe contacten en het aantal uren dat besteed wordt aan een stage, een eigen bedrijf en sporten. Verder is een verduurzamingstraject opgestart waardoor Mosaic in de toekomst zal worden aangeboden als trainingsprogramma door het Radboud University Network on Migrant Inclusion (RUNOMI). Daarnaast is bij het RIVM een aanvraag ingediend om de cursus op te nemen in de database voor bewezen effectieve interventies.

Producten

Aan de hand van dit project is de website van de Health and Migration Collaborative Community gelanceerd, een groeiend portaal dat korte analytische recensies en ander ondersteunend materiaal biedt voor academici, praktijkmensen, beleidsmakers en andere belanghebbenden die geïnteresseerd zijn in migratie en gezondheid.

Overig

  • Het VIMP project waarmee een verdere impuls wordt gegeven aan de verspreiding en implementatie van de inzichten uit dit onderzoek en de andere onderzoeken uit de programmalijn Vergunninghouders.

Producten

Titel: Erkenning en exploitatie van beroepskwalificaties van vluchtelingen in Nederland
Auteur: Beckers, P. en Muller-Dugic, J.
Titel: Nieuwe wegen voor vluchtelingen in Nederland. Over opvang, integratie en beleid
Auteur: Dagevos, J., Odé, A., de Vries, K. en Beckers, P.J. (ed.)
Titel: Psychische problemen als een obstakel voor integratie en deelname aan vluchtelingen
Auteur: Muller-Dugic, J. en Braakman, M.
Titel: Programme booklet: Virtual symposium Migration, Health and Integration
Auteur: Michaella Vanore (UNU-MERIT); Pascal Beckers (RUNOMI); Sarah Röder (UNU-MERIT/Maastricht University Graduate School of Governance); José Muller-Dugic (RUNOMI); Linda Sloane (RUNOMI)
Link: https://www.ru.nl/runomi/past-events-0/symposium-migration-health-integration/
Titel: De ontwikkeling, implementatie en effectevaluatie van ‘Mosaic’
Auteur: José Muller-Dugic, Pascal Beckers
Titel: ESF-Award 2020: 1 van 10 winnaars ESF-promotiefilmpje
Link: http://www.uitvoeringvanbeleidszw.nl/actueel/nieuws/2020/04/30/
Titel: Trainershandleidingen Mosaic bijeenkomsten 1 t/m 6, versie 1
Auteur: Muller-Dugic, J. & Beckers, P.J.
Titel: Nederlandstalige wervingsbrochure Mosaic
Auteur: Muller-Dugic, J. & Beckers, P.J.
Titel: Arabischtalige wervingsbrochure Mosaic
Auteur: Muller-Dugic, J. & Beckers, P.J.
Titel: Werkbladen Mosaic bijeenkomst 1 t/m 6 – versie 1
Auteur: Muller-Dugic, J. & Beckers, P.J.
Titel: The mental health and labor market participation of refugees in the Netherlands
Auteur: José Muller-Dugic
Titel: Mental Health and Labour Market Participation of Refugees
Auteur: Lilas Fahham, Pascal Beckers, José Muller-Dugic

Verslagen


Samenvatting van de aanvraag

Al geruime tijd komen grote aantallen asielzoekers naar Nederland. Het SCP (2015) schat het aantal vluchtelingen dat zich eind 2015 in Nederland bevindt op 200.000-250.000. Het betreffen vooral jongeren: vier op de vijf asielzoekers is jonger dan 40 jaar (Vluchtelingenwerk 2016). Het is bekend dat hun arbeidsparticipatie t.o.v. de autochtone bevolking en andere migratiegroepen achterblijft (WRR 2015). Vluchtelingen hebben tevens een slechtere mentale gezondheid dan niet-vluchtelingen (Porter & Haslam, 2009, in Ikram & Stronks, 2016). Enerzijds blijkt dat mentale problemen een belangrijke barrière zijn voor toetreding tot de arbeidsmarkt (WRR, 2015), anderzijds blijkt dat het hebben van een baan een beschermende factor is voor mentale aandoeningen (Ikram & Stronks, 2016). Van gemeenten wordt veel verwacht wat betreft de arbeidstoeleiding van statushouders en zij hebben behoefte aan werkzame interventies t.b.v. arbeidsintegratie voor deze doelgroep rekening houdend met haar specifieke kenmerken en belemmeringen (WRR 2015). Dit kenmerkt ook de situatie van de gemeenten in het Rijk van Nijmegen. Naast het reguliere aanbod van cursussen en trainingen dat wordt aangeboden door de gemeenten en uitvoeringsinstanties is er vanuit de gemeente en de doelgroep behoefte aan laagdrempelige interventies die aandacht besteden aan migratie gerelateerde aspecten die de mentale gezondheid en arbeidsparticipatie van deze doelgroep belemmeren. Deze aspecten betreffen o.a. culturele communicatieproblemen, gebrek aan sociale netwerken, hoop, positiviteit en een positief zelfbeeld. De interventie ‘Positieve psychologie ter bevordering van mentale gezondheid en arbeidsmarktparticipatie van statushouders’ voorziet in deze behoefte. De ontwikkeling en implementatie is een samenwerking met ervaringsdeskundigen: voormalig statushouders die hun weg in de Nederlandse maatschappij succesvol hebben gevonden. Zij kunnen als geen ander beoordelen of de interventie goed aansluit bij behoeftes van statushouders, waardoor deze samenwerking grote meerwaarde heeft. Het ontmoeten van ervaringsdeskundigen draagt voor de statushouders bij aan hoop, positiviteit en een positief zelfbeeld. Het spreken van dezelfde taal schept bovendien een band. Bij de ontwikkeling en implementatie zijn bovendien de belangrijkste regionale partijen betrokken geweest: gemeente Nijmegen, het regionale Werkbedrijf Rijk van Nijmegen, Vluchtelingenwerk Oost Nederland, Pro Persona/Indigo, GGD Gelderland-Zuid en de Radboud Universiteit. De interventie is -voor zover bekend- de eerste interventie t.b.v. mentale gezondheid en arbeidsparticipatie van statushouders gebaseerd op de principes van positieve psychologie. Inmiddels zijn deze principes succesvol toegepast in de ontwikkeling van generieke interventies. Zo blijkt positieve psychologie m.b.t. mentale gezondheid en sociale netwerken veelbelovend. Adaptieve coping stijlen die door positieve psychologie gestimuleerd worden bevorderen namelijk posttraumatische groei, wat leidt meer welbevinden (Bohlmeijer et al. 2014). De doelstelling van dit onderzoek sluit aan bij die van het kennisprogramma ‘Vakkundig aan het werk’, binnen de programmalijn ‘re-integratie’ met als prioriteiten de (duurzame) re-integratie van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en telkens de (duurzame) re-integratie van kwetsbare jongeren. De doelstelling van dit onderzoek is namelijk om bovengenoemde nieuwe interventie te toetsen op effectiviteit en middels een verklarend onderzoek vast te stellen onder welke voorwaarden effectiviteit optreedt (implementatievoorwaarden) en welke factoren de werking van de interventie beïnvloeden. In het onderzoek wordt effectiviteitsniveau 3 nagestreefd: het leveren van bewijskracht voor eerste aanwijzingen van effectiviteit van de interventie. De effectiviteit wordt vastgesteld a.d.h.v. de within-subjects design methode (e.g. Charness, Gneezy en Kuhn 2012). In het verklarend onderzoek wordt er gebruik gemaakt van een mix van kwantitatieve en kwalitatieve methoden. De within-subjects design methode leent zich ook voor het verklarende onderzoek, omdat het de mogelijkheid biedt om inzicht te krijgen in de bredere context, randvoorwaarden, en werkzame elementen van de interventie. Deze inzichten bevorderen de overdraagbaarheid van kennis naar andere gemeenten en toepassing bij andere doelgroepen. Kennisoverdracht is ook een belangrijk doel van dit onderzoeksproject. Het brede consortium komt de overdraagbaarheid van de kennis en inzichten sterk ten goede. Zo worden de te genereren rapporten via de brede professionele netwerken van de consortiumpartners zowel intern als extern verspreid. Er wordt een speciale samenvatting voor statushouders zelf geschreven. De publicaties van rapporten worden gevolgd door discussiemiddagen en gedurende de hele projectfase worden de onderzoeksresultaten gepresenteerd op congressen en gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften.

Kenmerken

Projectnummer:
535001002
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2018
2021
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Dr. P.J. Beckers
Verantwoordelijke organisatie:
Radboud Universiteit Nijmegen