Prevention of overtraining syndrome in young (elite) athletes: Development of a monitor and advanced techniques for clinical diagnosis

Doelstelling van dit onderzoek was het ontwikkelen van een waarschuwingssysteem waarmee overtraindheid en blessures kunnen worden voorkomen. Met behulp van een 'on-line' monitor werden door mannelijke talentvolle sporters tussen de 15 en 23 jaar dagboeken en maandelijkse vragenlijsten ingevuld, waarmee de mate van stress en herstel in kaart werd gebracht. Daarnaast werden maandelijkse submaximale prestatietesten afgenomen. In het afgelopen jaar zijn in totaal ruim 140 sporters ingesloten voor deelname; 80 jeugdvoetballers van voetbalclubs uit de eredivisie en 60 middenlange afstandslopers. Bij langdurige prestatieafname van een sporter, gemeten op specifieke veldtesten, werden sporters geïncludeerd voor het klinische protocol. Onderzocht werd welke klinische kenmerken overeenkomen met prestatiedaling. Hierbij zijn hormonale profielen na dubbele maximale inspanning, reactietijd en hersenactiviteit onderzocht.
De resultaten laten zien dat stress en herstel zijn gerelateerd aan prestatie, blessures en ziekte, waarbij fysieke stress samenhangt met prestatie en blessures en psychosociale stress en herstel met ziekte. Op klinisch nivo is de samenhang met de parameters sterk. De predictiemodellen vertonen veelal een hoge procentuele fit. Zowel de hormonen als de coherentiematen kunnen worden gebruikt. Een belangrijke bevinding is ook het klinisch herkenbare en toetsbare stemmingsprofiel gemeten met een vragenlijst, van de sporters met een prestatiedaling. Niet alleen geeft het ‘een gezicht’ aan de gekozen criteria in het model, het biedt ook perspectieven voor preventie door middel van een continue screening van stemming naast de screening van de prestatieveranderingen. Ook kan geconcludeerd worden dat voor het onderscheiden van sporters met en zonder prestatiedaling niet noodzakelijkerwijs 2 zware maximale inspanningstesten nodig zijn. Eén test levert voldoende onderscheidende parameters op. Dit heeft overigens in het afgelopen jaar al geleid tot een aangepast testprotocol.
Voor het optimaliseren van prestatie en voorkomen van blessures, ziekte en overtraindheid wordt aanbevolen stress en herstel te monitoren. De klinische parameters moeten worden getoetst in een dubbel-blinde studie ter controle van de kracht van de predictoren. In een prospectief design zou hiermee zelfs rechtstreeks de preventieve waarde van de klinische screening kunnen worden beoordeeld. Het verdient de aanbeveling de studie met de hersenactiviteit in een grotere groep te herhalen. Gezien de potentie van twee coherentiematen kan de het onderzoek beperkt blijven tot twee minuten EEG meting. Dit alles is echter afhankelijk van het oordeel van deskundigen naar de betrouwbaarheid van één van de twee cohorentiematen. Alternatieve maten van hersenactiviteit zijn in dat geval beschikbaar.