Recidiverende buikpijn bij kinderen van 4 tot 16 jaar die hun huisarts consulteren met buikpijn

Buikpijn staat in de top 10 van klachten die kinderen aan hun huisarts presenteren. In de meeste gevallen wordt geen oorzaak voor de buikpijn gevonden.Hoe vaak en wanneer de buikpijn bij kinderen een chronisch karakter krijgt weet men niet. De onduidelijkheid over etiologie en beloop van buikpijn bij kinderen maakt dat kinderen met buikpijn het risico lopen onterecht te worden gemedicaliseerd dan wel onterecht worden gepsychologiseerd.
Doel
Om kinderen met een hoog risico op recidiverende klachten te kunnen identificeren, willen wij in dit onderzoek inventariseren welke factoren het recidiveren van buikpijn voorspellen bij kinderen van 4 tot en met 16 jaar die met buikpijn bij hun huisarts komen.
Methode
1-jaars follow-up onderzoek naar het beloop van buikpijn gepresenteerd aan de huisarts door kinderen van 4 tot en met 16 jaar, in de periode van mei 2004 tot en met maart 2006. Bevindingen bij anamnese en lichamelijk onderzoek, patiëntkenmerken, kenmerken van de ouders/verzorgers, omgevingskenmerken en bevindingen bij aanvullend onderzoek zijn gerelateerd aan de prognose.
Resultaten
In een periode van 21 maanden zijn in totaal 306 kinderen met een nieuwe episode van buikpijn geïncludeerd. Na 12 maanden follow-up is de uitval 7.5%. De helft van de kinderen met buikpijn verzuimt hiervoor gemiddeld 1 dag per week van school.
In 12.9% legde de huisarts een relatie met obstipatie, in 5.9% diagnostiseerde de huisarts een gastroenteritis en in 6.6% gaf de huisarts diagnoses als urineweginfectie of appendicitis. In 87.5% gaf de huisarts een symptoomdiagnose.
De helft van de kinderen heeft bij presentatie al chronische buikpijn (50.5%). Van deze kinderen heeft de helft dit na 12 maanden nog steeds. De gemiddelde duur van de chronische buikpijn was 8.4 maanden (95%BI 7.7-9.1). Van de kinderen zonder chronische buikpijn bij presentatie heeft 62.3% het na 12 maanden alsnog gekregen. De gemiddelde tijd voordat chronische buikpijn optrad was 2.6 maanden (95% BI 2.1-3.1). Kinderen met moeders of een 2e graads familielid aan moederskant met chronische buikpijn hadden sneller en vaker chronische buikpijn dan kinderen zonder zo’n familielid.
Meisjes hadden vaker chronische buikpijn na 12 maanden follow-up dan jongens (OR 2.16; 95% betrouwbaarheidsinterval 1.20-3.87). Kinderen met ondergewicht en kinderen met overgewicht hadden vaker chronische buikpijn na 12 maanden dan kinderen met een normaal gewicht OR 2.44 (0.90-6.62) en OR 3.07 (1.20 -7.83), respectievelijk). Kinderen die geen idee hadden waar de pijn vandaan kwam hadden vaker chronische buikpijn dan kinderen dieverbanden legden met gemoedstoestand of eten OR1.95 (1.05-3.65). adviezen over voeding en aanvullend bloedonderzoek bij inclusie zijn onafhankelijke voorspellers van chronische buikpijn bij 12 maanden. Het advies om af te vallen bij kinderen met overgewicht voorspelde minder chronische buikpijn na 12 maanden. De ernst van de buikpijn bij presentatie en faecale pathogenen zijn niet gerelateerd aan het beloop van buikpijn.
Conclusie
De door kinderen aan de huisarts gepresenteerde buikpijn is meestal functioneel en wordt als zeer ingrijpend op het dagelijks functioneren ervaren. Geslacht, BMI, cognities over buikpijn, familiar voorkomen van buikpijn, en het beleid van de huisarts zijn van invloed op het beloop van de buikpijn. De bevindingen geven aanknopingspunten voor het ontwikkelen van gerichte interventies bij buikpijn bij kinderen. Waarbij de interventies erop gericht moeten zijn op het voorkomen van chroniciteit.