Regulation of gene expression during hypoxia
Producten
Auteur: van den Beucken T, Magagnin MG, Savelkouls K, Lambin P, Koritzinsky M, Wouters BG
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: van Baardwijk A, De Ruysscher D, Wouters BG, Lambin P
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
Auteur: Koritzinsky M, Wouter BG
Magazine: Methods in Enzymology
Auteur: Koritzinsky M, Seigneuric R, Magagnin M, van den Beucken T, Lambin P, and Wouters BG
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Mujcic H, Rzymski T, Rouschop KM, et al.
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: van den Beucken T, Ramaekers CH, Rouschop K, Koritzinsky M, Wouters BG.
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Dubois L, Dresselaers T, Landuyt W, Paesmans K, Mengesha A, Wouters BG, van Hecke P, Theys J, Lambin P
Magazine: British Journal of Cancer
Auteur: 3. Wouters, BG, van den Beucken, T, Magagnin, MG, Lambin, P and Koumenis, C
Magazine: Drug Resistance Updates
Auteur: Aerts HJ, Dubois L, Hackeng TM, Straathof R, Chiu RK, Lieuwes NG, Jutten B, Weppler SA, Lammering G, Wouters BG and others
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Langi SA, Knaapen AM, Ramaekers CH, Theys J, Brun J, Godschalk RW, van Schooten FJ, Lambin P. Gray DA, Wouters BG, Chiu RK.
Magazine: DNA Repair
Auteur: Cleven AH, Wouters BG, Schutte B, Spiertz AJ, van Engeland M, de Bruine AP
Magazine: British Journal of Cancer
Auteur: 5. Wouters, BG, van den Beucken, T, Magagnin, MG, Koritzinsky, M, Fels, D and Koumenis, C
Magazine: Seminars in Cell and Developmental Biology
Auteur: Mengesha A, Dubois L, Lambin L, Landuyt W, Chiu RK, Wouters BG, Theys J.
Magazine: Cancer Biology and Therapy
Auteur: Short SC, Buffa E, Bourne S, Koritzinsky M, Wouters BG, Bentzen SM
Magazine: Radiation Research
Auteur: Cleven AH, van Engeland M, Wouters BG, de Bruine AP
Magazine: Cellular Onclology
Auteur: Magagnin MG, vandenBeucken T, Sergeant K, Lambin P, Koritzinsky M, Devreese B, Wouters BG
Magazine: Proteomics
Auteur: Bassler N, Alsner J, Beyer G, DeMarco JJ, Doser M, Hajdukovic D, Hartley O, Iwamoto KS, Jakel O, Knudsen HV, Kovacevic S, Moller SP, Overgaard J, Petersen JB, solberg TD, Sorensen BS, Vranjes S, Wouters BG, Holzscheiter MH
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Chan N, Koritzinsky M, Zhao H, Bindra R, Glazer P. Powell S, Belmaaza A, Wouters B, Bristow R
Magazine: Cancer Research
Auteur: van den Beucken T, Koritzinsky M, Niessen H, et al
Magazine: Journal of Biological Chemistry
Auteur: Koumenis C and Wouters BG
Magazine: Molecular Cancer Researh
Auteur: 2. Erler, JT, Cawthorne, CJ, Williams, KJ, Koritzinsky, M, Wouters, BG, Wilson, C, Miller, C, Demonacos, C, Stratford, IJ and Dive, C
Magazine: Molecular Cell Biology
Auteur: Starmans MH, Krishnapuram B, Steck H, Horlings H, Nuyten DS, van de Vijver MJ, Seigneuric R, Buffa FM, Harris AL, Wouters BG, Lambin P.
Magazine: British Journal of Cancer
Auteur: De Ruysscher D, Pijls-Johannesma M, Bentzen SM, Minken A, Wanders R, Lutgens L, Hochstenbach M, Boersma L. Wouters BG, Lammering G, Vansteenkiste J, Lambin P
Magazine: Journal of Clinical Oncology
Auteur: Meex SJ, Weissglas-Volkov D, van der Kallen CJ, et al.
Magazine: Arteriosclerosis, Thrombosis and Vascular Biology
Auteur: Koritzinsky M, Rouschop KM, van den Beucken T, Magagnin MG, Savelkouls K, Lambin P, Wouters BG
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Weppler SA, Li Y, Dubois L, Lieuwes N, Jutten B, Lambin P, Wouters BG, Lammering G.
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Weppler SA, Krause M, Zyromska A, Lambin P, Baumann M, Wouters BG
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Sluimer JC, Gasc JM, van Wanroij JL, Kisters N, Groeneweg MSc, Gelpke MDS, Cleutjens JP, van den Akker LH, Corvol P, Wouters BG, Daemen MJ, Bijnens APJ.
Magazine: Journal of the American College of Cardiology
Auteur: Mengesha A, Dubois L, Chiu RK, Paesmans K, Wouters BG, Lambin P, Theys J.
Magazine: Frontiers in Bioscience
Auteur: Holzscheiter MH, Bassler N, Agazaryan N, Beyer G, Blackmore E, DeMarco JJ, Doser M, Durand RE, Hartley O, Iwamoto KS, Knudsen HV, Landua R, Maggiore C, McBride WH, Muller SP, Petersen J, Skarsgard LD, Smathers JB, Solberg TD, Uggerhoj UI, Vranjes S, Withers HR, Wong M, Wouters BG.
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: 4. Blais JD, Filipenko V, Bi M, Ron D, Koumenis C, Wouters BG, Bell JC
Magazine: Molecular and Cellular Biology
Auteur: Seigneuric R, Starmans MH, Fung G, Krishnapuram B, Nuyten DS, van Erk A, Magagnin MG, Rouschop KM, Krishnan S, Rao RB and others
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Rouschop KM, Ramaekers CH, Schaaf MB, et al.
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Starmans MH, Zips D, Wouters BG, Baumann M, Lambin P.
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Koritzinsky M, Magagnin MG, van den Beucken T, Seigneuric R, Savelkouls K, Dostie J, Pyronnet S, Kaufman RJ, Weppler SA, Voncken JW, Lambin P, Koumenis C, Sonenberg N, and Wouters B G
Magazine: EMBO Journal
Auteur: Chiu RK, Brun J, Ramaekers C, theys J, Weng L, Lambin P, Gray DA, Wouters BG
Magazine: PLoS Genetics
Auteur: Magagnin MG, Koritzinsky M, and Wouters BG
Magazine: Drug Resistance Updates
Auteur: Sluimer JC, Gasc JM, van Wanroij JL, Kisters N, Groeneweg M, Sollewijn Gelpke MD, cleutjens JP, van den Akker LH, Corvol P. Wouters BG, Daemen MJ, Bijnens AP
Magazine: Journal of the American College of Cardiology
Auteur: Bassler N, Holzscheiter MH, Jakel O, Knudsen HV,Kovacevic S, and AD-4/ACE Collaboration (includes Wouters BG)
Magazine: Physics in Medicine and Biology
Auteur: De Ruysscher D, Dehing C, Bremer RH, Bentzen SM, Koppe F, Pijls-Johannesma M, Harzee L, Minken A, Wanders R, Hochstenbag M, Dingemans AM, Boersma L, van Haren E, Geraedts W, Pitz C, Simons J, Wouters BG, Rosier JF, Lambin P.
Magazine: Annals of Oncology
Auteur: Theys J, Pennington O, Dubois L, Anlezark G, Vaughan T, Mengesha A, Landuyt W, Anne J, Burke PJ, Durre P. Wouters BG, Minton NP, Lambin P.
Magazine: British Journal of Cancer
Auteur: van den Beucken T, Koritzinsky M, and Wouters BG
Magazine: Cancer Biology and Therapy
Auteur: Dubois L, Douma K, Supuran CT, Chiu RK, van Zandvoort MA, Pastorekova S, Scozzafava A, Wouters BG, Lambin P.
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Magagnin MG, Sergeant K, van den Beucken T, Rouschop KM, Jutten B, Seigneuric R, Lambin P, Devreese B, Koritzinsky M, Wouters BG.
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Wouters BG
Magazine: Seminars in Radiation Oncology
Auteur: Wouters BG, Koritzinsky M
Magazine: Nature Reviews Cancer
Auteur: Dubois L, Magagnin MG, Cleven AH, et al.
Magazine: International Journal of Radiation Oncology, Biology, Physics
Auteur: Dubois L, Douma K, Supuran CT, Chiu RK, van Zandvoort MA, Pastorekova S, Scozzafava A, Wouters BG, Lambin P
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: 1. Wouters BG, Koritzinsky M, Chiu RK, Theys J, Buijsen J, and Lambin P
Magazine: Seminars in Radiation Oncology
Auteur: Weppler SA, Li Y, Dubois L, Lieuwes N, Jutten B, Lambin P, Wouters BG, Lammering G
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Koumenis C, Naczki C, Koritzinsky M, Rastani S, Diehl A, Sonenberg N, Koromilas A, Ron D, Wouters BG
Magazine: Molecular Cell Biology
Auteur: Weppler, SA, Krause, M, Zyromska, A, Lambin, P, Baumann, M, Wouters, BG
Magazine: Radiotherapy and Oncology
Auteur: Bi M, Naczki C, Koritzinsky M, Blais J, Hu N, Fels D, Harding H, Novoa I, Varia M, Raleigh J, Scheuner D, Kaufman R, Bell J, Ron D, Wouters BG and Koumenis C
Magazine: EMBO Journal
Verslagen
Eindverslag
Het uiteindelijke doel van dit voorstel was het onderzoeken van nieuwe cellulaire adaptaties die geactiveerd worden wanneer zuurstof zeer beperkt is. Deze reacties op hypoxia zijn belangrijke graadmeters van het gedrag van de tumor en de efficientie van behandeling. Onze focus was gericht op het begrijpen van deze adaptaties en hoe deze nieuwe signaleringsroutes geactiveerd worden om zo hun rol in tumor cell biologie te bepalen.
Ten Tijde van indiening van dit voorstel hadden we de nieuwe ontdekking gedaan dat de hypoxie-condities, waargenomen in humane tumoren, nieuwe eiwitaanmaak inhiberen middels het remmen van mRNA-translatie. Gebaseerd hierop hebben we 3 doelen voor dit project gesteld:
1) Definieer de signaleringsroutes die initiatie van translatie reguleren tijdens acute en chronische hypoxie.
Onze doelen waren het begrijpen van de mechanismen die tot mRNA-translatie-inhibitie tijdens hypoxie leiden. We wilden weten of hypoxia de “unfolded protein response (UPR)” activeerde en het belang van PERK kinase en zijn target eIF2alpha in dit mechanisme. Ook is voorgesteld om de rol van het mRNA cap-bindende complex eIF4F te bepalen, middels knockdown experimenten van haar componenten.
2) Bepaling van de impact van translatie regulering tijdens hypoxia op cel fenotype en gen expressie.
Dit doel omhelst het grootste deel van de subsidie waarin we hebben voorgesteld om de biologische relevantie van de signaleringsroutes die mRNA translatie reguleren tijdens hypoxie. Hierin hebben we de rol van zowel PERK/eIF2alpha, als eIF4F op gen-expressie en hypoxie-tolerantie tijdens acute en chronische hypoxie bepaald. Het belang van deze routes op hypoxie-tolerantie zou bepaald worden zowel in vitro als in in vivo tumor modellen. Het belang van veranderingen in globale mRNA translatie-snelheid op individuele gen-expressie was onderzocht mbv microarray analyse van polysomaal mRNA en middels proteomics technieken.
3) Het bepalen van de moleculaire mechanismen voor gen-specifieke mRNA translatie tijdens hypoxie.
Het doel hiervan was het identificeren van elementen die selectieve mRNA translatie tijdens hypoxische condities mogelijk maken, door signalering via PERK/eIF2alpha of eIF4F. Dit werd gedaan door analyze van de UTRs van selectief gereguleerde genen, de translatie van specifieke hypoxie-induceerbare genen en het belang van IRES-gemedieerde translatie.
Tijdens dit project hebben we veel kennis opgedaan over onze initiele ontdekking en, mbv NWO, hebben we in totaal 25 publicaties sinds 2003 op dit onderwerp gepubliceerd. Een van de opvallendste ontdekkingen omvat het aantonen dat hypoxia een proces activeerd, dat bekend staat als de “unfolded protein response (UPR)” en dat dit proces belangrijk is voor tumor-groei. Gebruik makend van een varieteit aan tumor-modellen afkomstig van genetisch-gemodificeerde muizen en humane tumor cell lijnen die we genetisch dusdanig gemodificeerd hebben dat activatie van deze pathways geblokeerd is, zijn we in staat geweest aan te tonen dat de UPR verantwoordelijk is voor een snelle blokkering eiwit-productie tijdens hypoxie. Deze blokkering beinvloedt ook de specifieke eiwit-expressie en is daarom een belangrijke regulator van gen-expressie tijdens hypoxie. Gebruik makend van genomische middelen, zoals microarray en proteomics, hebben we een aantal genen geidentificeerd en routes die gereguleerd worden door de UPR tijdens hypoxie. We hebben ook aangetoond dat deze routes belangrijk zijn voor hypoxie-tolerantie en tumor groei, deze zijn daarom mogelijk interessante doelen voor therapie.