Richtlijn 'Oncologische Revalidatie

Kanker is een veelvoorkomende ziekte, het aantal mensen dat leeft met kanker of de gevolgen daarvan zal toenemen van 366.000 in 2000 tot 692.000 in 2015. Veelvoorkomende klachten zijn vermoeidheid en een gebrek aan conditie en spierkracht, welke een lagere kwaliteit van leven tot gevolg kunnen hebben. Oncologische revalidatie, welke bestaat uit een bewegingscomponent eventueel aangevuld met psychosociale ondersteuning, kan (ex)-kankerpatiënten helpen zo goed mogelijk te leven met de gevolgen van de ziekte en de behandeling. De afgelopen jaren zijn veel wetenschappelijke studies verschenen over de invulling en effectiviteit van oncologische revalidatie. Deze informatie is echter niet systematisch geanalyseerd en ontsloten in de vorm van een richtlijn oncologische revalidatie met concrete aanbevelingen voor de dagelijkse zorgpraktijk. In de praktijk is tevens behoefte aan het uitbreiden van het revalidatieaanbod naar het gehele zorgtraject van oncologische patiënten. Daarnaast is inzicht gewenst in welke vorm van revalidatie geïndiceerd en effectief is voor welke patiënt en op welk moment. De doelstelling van de richtlijn “Oncologische revalidatie” is het bewerkstelligen dat elke (ex)kankerpatiënt met (rest)klachten door de ziekte en de behandeling hiervan tijdig en op maat oncologische revalidatie krijgt. De richtlijn geeft handvatten voor de professionals die oncologische revalidatie aanbieden. In september 2008 zijn een multidisciplinaire projectgroep en richtlijnwerkgroep geformeerd die onder voorzitterschap van prof. dr. H. Hillen, hoogleraar interne geneeskunde bij het Maastricht Universitair Medisch Centrum, werken aan de totstandkoming van de richtlijn en aanverwante producten. De projectgroep heeft, na het opstellen van een plan van aanpak, middels een digitale enquête en een werkconferentie knelpunten geïnventariseerd onder professionals en (ex)patiënten. In totaal hebben 501 professionals knelpunten geprioriteerd. Psychosociale zorgverleners en (para)medici vonden de vraag naar screeningsinstrumenten voor het signaleren van specifieke klachten tijdens en na afloop van de in opzet curatieve behandeling het meest relevant om te beantwoorden in de richtlijn, terwijl verpleegkundigen de vraag naar de inhoud van een intake om te bepalen welke vorm van revalidatie het meest geschikt is voor welke patiënt prioriteerden. In aanvulling op de enquête is een groep van 17 (ex-)patiënten en vijf professionals tijdens een werkconferentie gevraagd naar hun wensen en suggesties ten aanzien van oncologische revalidatie. Patiënten gaven aan zorg op maat van groot belang te vinden. Een revalidatieprogramma zou idealiter moeten aansluiten bij de wensen, behoeften en de fysieke mogelijkheden van de patiënt. Na afloop van de in opzet curatieve behandeling spraken de patiënten de wens uit om de bekendheid van medische specialisten met oncologische revalidatie te vergroten, met als doel de voorlichting aan de patiënt over revalidatie te verbeteren. Op basis van deze knelpunteninventarisatie onder professionals en patiënten heeft de richtlijnwerkgroep tien uitgangsvragen geformuleerd. Daarnaast is een afbakening van de richtlijn aangebracht en zijn de gebruikte definities vastgesteld. Vervolgens heeft de richtlijnwerkgroep de literatuursearch bij het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO begeleid, de relevante literatuur geselecteerd en de literatuurbeschrijving en conclusies gecorrigeerd. De Vereniging van Integrale Kanker Centra verzorgt de procesbegeleiding bij dit richtlijn ontwikkeltraject. De richtlijn Oncologische Revalidatie zal naar verwachting in het najaar van 2010 op www.oncoline.nl beschikbaar komen.