Mobiele menu

Robot Bart Stops Stress

Steeds vaker worden sociale robots ingezet binnen zorginstellingen. Deze robots kunnen verschillende functies hebben, zoals het bieden van gezelschap, hulp bij het aanhouden van een dagroutine, of het ondersteunen bij het leren van nieuwe vaardigheden. Daarnaast wordt al veelvuldig gebruik gemaakt van robotica in therapeutische setting, bijvoorbeeld voor het aanleren van sociale vaardigheden aan kinderen met autisme. De robot creëert voor hen een voorspelbare context met een beperkt aantal prikkels. Bovendien kan de vaardigheid eindeloos geoefend worden met de robot, doordat dezelfde oefening naar behoefte herhaald kan worden. Ook voor mensen met een visuele- en licht verstandelijke beperking kan het leren via een robot om deze redenen effectief en daarnaast ook ‘leuk’ zijn. 

Doel

In dit project wordt onderzocht in hoeverre een sociale robot gebruikt kan worden voor het aanbieden van ontspanningsoefeningen aan cliënten met een visuele en verstandelijke beperking. Deze groep cliënten heeft vaker dan gemiddeld last van piekeren en stress, voor een deel veroorzaakt door hun combinatie van beperkingen. Reguliere therapieën op dit gebied zijn vaak niet toegankelijk voor cliënten met een verstandelijke beperking, omdat er teveel nadruk op de cognitie wordt gelegd of omdat de bijbehorende oefeningen te ingewikkeld voor hen zijn. Echter, interventies die gericht zijn op mensen met een verstandelijke beperking zijn vaak zeer visueel vormgegeven. Dit terwijl 25% van de mensen met een verstandelijke beperking ook slechtziend of blind is. Het is dus van belang dat er interventies zijn die aansprekend zijn voor mensen met een verstandelijke beperking, maar die ook rekening houden met mensen die bovendien een visuele beperking hebben. 

Aanpak

We hebben onderzocht hoe effectief een robot kan ondersteunen bij het uitvoeren van ontspanningsoefeningen. Daartoe vergeleken we oefeningen begeleid door de robot met oefeningen begeleid door een therapeut en een vooraf opgenomen ademhalingsoefening. De rol van de stem speelt voor deze groep gebruikers een extra belangrijke rol. Daarom wordt ook een standaard stem van de robot vergeleken met een robot stem die aangepast is op het gebied van intonatie, spreeksnelheid en toonhoogte tijdens het spreken. Eerst hebben we onderzocht of we het beste een ‘slimme sok met Shimmer sensor’ of de EMPATICA 4 konden gebruiken om de stress te meten tijdens ontspanningsoefeningen met een robot. Daarna is een gerandomiseerd studie (RCT) gedaan waarin 75 deelnemers, personen met een (visuele en) verstandelijke beperking, hun toestemming voor deelname hadden aangegeven. Hiervan hebben 68 mensen tweemaal deelgenomen. Er waren er in totaal 139 sessies. Informatie over de effectiviteit van de oefeningen werd verzameld middels vragenlijsten voor deelnemers, video-observatie en fysiologische maten. Gedurende de sessies werd de EMPATICA 4 gebruikt om stress te meten. 

Resultaten

  • Er is bewijs geleverd voor het gebruik van het ‘slimme sok met Shimmer sensor’ om de stressniveaus te monitoren. Beide de ‘slimme sok met Shimmer sensor’ en de EMPATICA 4 kunnen worden gebruikt om stress te meten. Je kan kiezen welke sensor het beste zal passen bij je participanten en bij het onderzoek. 
  • Ontspanningsoefeningen met de robot zijn niet meer en niet minder ontspannend of effectief dan oefeningen met een therapeut of audio-opname. 
  • De resultaten tonen aan dat er geen aanpassingen van de robotstem nodig zijn. 
  • Deelnemers waren meer emotioneel betrokken wanneer de therapeut de ontspanningsoefeningen aanbood dan tijdens de audio-opname of wanneer de robot de ontspanningsoefeningen aanbood. Wanneer de koptelefoon bij de audio-opname werd gebruikt waren deelnemers meer in zichzelf gekeerd. Dit heeft echter geen effect op meer of minder ontspanning. 
  • Een robot kan dus een haalbare manier zijn om een interventie uit te voeren maar vervangt niet in alle opzichten de therapeut

Kenmerken

Projectnummer:
637005106
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2021
2023
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
prof. dr. P.S. Sterkenburg PhD
Verantwoordelijke organisatie:
Bartiméus