The role of cleaning and disinfection of the environment and the use of long-sleeved gowns to prevent nosocomial transmission of pandemic viruses: the ENVI-GO-PAN project
Nationale en internationale SARS-CoV-2 richtlijnen raden aan om oppervlakten in patiëntkamers schoon te maken en te desinfecteren nadat een patiënt met COVID-19 is ontslagen. Daarnaast wordt het gebruik van isolatieschorten aangeraden. Deze werkwijze brengt hoge kosten, extra werk en afval met zich mee. Het gebruik van desinfectiemiddelen kan gezondheidsrisico’s voor zorgmedewerkers opleveren en bovendien komen mogelijk schadelijke stoffen in het milieu terecht. De reden voor deze maatregelen is ‘beter te veel dan te weinig’, maar met erg weinig bewijs. Hier is meer kennis voor nodig.
Doel
Dit project, het ENVI-GO-PAN project, had 2 doelen:
- Het bepalen van de rol van schoonmaak en desinfectie voor oppervlakten in de patiëntkamer voor SARS-CoV-2, maar ook voor influenza (virus dat mogelijk een pandemie kan veroorzaken) en het respiratoir syncytieel virus (RSV, belangrijk virus in de kindergeneeskunde).
- Het beoordelen van de rol van schorten tijdens de zorg voor COVID-19 patiënten.
Aanpak/werkwijze
Voor het eerste doel werd een nationale vragenlijst uitgezet, een systematisch literatuuronderzoek gedaan en een laboratoriumonderzoek uitgevoerd. Voor het tweede doel deed het project een systematisch literatuuronderzoek en voerde daarnaast ook een laboratoriumonderzoek uit.
Samenwerkingspartners
Dit project bestond uit een samenwerking tussen het Erasmus Medisch Centrum (Erasmus MC), Radboud Universitair Medisch Centrum (Radboud UMC), Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), Amsterdam Universitair Medisch Centrum (Amsterdam UMC) en Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG).
Resultaten
Voor het eerste doel werd een vragenlijst uitgezet onder Nederlandse zorginstellingen. Hieruit bleek dat de helft desinfecteert, ondanks de meer recente nationale aanbeveling om alleen schoon te maken. Het laboratoriumonderzoek heeft laten zien dat bij alleen schoonmaak de hoeveelheid infectieus virus dat achterblijft op een oppervlak dusdanig laag is dat het mogelijke risico voor besmetting van de mens na contact met deze oppervlaktes zeer klein wordt ingeschat.
Voor het tweede doel is een literatuuronderzoek uitgevoerd. Hieruit bleek dat luchtwegvirussen zich potentieel vast kunnen hechten aan (beschermende) kleding, en dat ze soms levensvatbaar kunnen zijn. De vraag of ze daadwerkelijk via kleding overgedragen kunnen worden blijft voor nu nog onbeantwoord.
Vervolg
Dit project heeft een vervolg binnen ZonMw gekregen met een Verspreidings- en Implementatie Impuls (VIMP). In het vervolgproject, De-implementatie van het uitvoeren van een einddesinfectie bij respiratoire virussen, wordt met de opgedane kennis uit het ENVI-GO-PAN project onderzocht welke de-implementatiestrategieën kunnen ondersteunen bij het afschaffen van einddesinfectie in langdurige zorginstellingen. Meer informatie over het vervolgproject kunt u hier vinden.
Producten
Auteur: Laura Orsel, Juliëtte Severin, Marjolein Knoester, Mariëtte Lokate, Andreas Voss, Cynthia Haanappel, Jeroen van Kampen, Bart Haagmans, Marion Koopmans, Karin Ellen Veldkamp, Rosa van Mansfeld, Herbert de Jager, Anne Voor in ’t holt, Edmée Bowles
Link: https://elibrary.escmid.org/
Auteur: Laura Orsel, Jeroen van Kampen, Bart Haagmans, Marion Koopmans, Cynthia Haanappel, Karin-Ellen Veldkamp, Rosa van Mansfeld, Marjolein Knoester, Mariëtte Lokate, Andreas Voss, Herbert de Jager, Edmée Bowles, Anne Voor in 't holt, Juliëtte Severin
Link: https://www.nvmm.nl/
Link: https://www.crd.york.ac.uk/prospero/display_record.php?ID=CRD42023423231
Link: https://www.crd.york.ac.uk/prospero/display_record.php?ID=CRD42023423716