Routes naar Ecosystemen Mentale Gezondheid

De ggz loopt vast: lange wachtlijsten, en hulp die vaak pas begint na een diagnose. In een ecosysteem mentale gezondheid tellen alle hulpbronnen in een regio even zwaar: een goed gesprek, een groep in de buurt, ervaringsdeskundigen, online contact én de ggz. Koploperregio's werken hier al aan, vanuit de sociale benadering. Dit project verbindt die regio's, zodat ze sneller van elkaar leren en samen met landelijke partijen oplossen wat één regio alleen niet kan.

Doel

Binnen twee jaar leren regio's die aan een ecosysteem mentale gezondheid werken structureel van elkaar, en komt wat zij tegenkomen terecht bij de partijen die het kunnen veranderen. Concreet: een vaste leerplek voor regio's, gesprekken met VWS, NZa, Zorginstituut en VNG over regels en financiering, en hulpmiddelen waarmee een regio kan zien of inwoners zich echt geholpen voelen. Het project versnelt wat regio's al doen; het bouwt zelf geen ecosysteem.

Aanpak/werkwijze

We werken in een doorlopende cyclus van anders denken, anders doen, anders organiseren en anders leren. Elke regio komt vier vragen tegen: waar voer je het eerste goede gesprek, wat kan de gemeenschap zelf dragen, hoe haakt een professional aan als dat nodig is, en wat kan er online? Regio's proberen antwoorden uit in de praktijk. Ongeveer elke vier maanden komen ze samen in een veilige leerplek, voor het eerst op 17 november 2026 in Deventer. Klantreizen van inwoners en naasten laten zien wat werkt en wat knelt. Ervaringsdeskundigen denken in elke stap mee.

Samenwerkingspartners

Deze samenwerking groeit van onderop. De koploperregio's brengen de vragen in; landelijke partijen denken mee over wat regels en financiering mogelijk moeten maken. Ervaringskennis is een gelijkwaardige kennisbron, geen aanvulling achteraf.

• Koploperregio's: Noordwestelijke Veluwe en Zeewolde, Midden-IJssel
• Aansluitend als netwerk: Noord- en Midden-Limburg; andere regio's zijn welkom
• Uitvoering: Stichting De Nieuwe ggz, Stichting Hersteltalent, dok BV
• Klankbordgroep: MIND, Kenniscentrum Phrenos, Sociale Benadering Dementie, Sociale Benadering Palliatieve Zorg
• Landelijk: ministerie van VWS, NZa, Zorginstituut Nederland, VNG

(Verwachte) resultaten

Na 2 jaar ligt er:

• Een leerplek waar regio's open delen wat lukt en wat niet (vanaf november 2026, ongeveer elke 4 maanden);
• Klantreizen uit de koploperregio's, opgehaald met inwoners, naasten en ervaringsdeskundigen;
• Vóór eind 2027 een voorstel voor een ander bestuur en andere financiering, samen met regio's en landelijke partijen;
• Een door ervaringsdeskundigen ontwikkeld kader om te toetsen of mensen zich geholpen voelen, plus een eerste monitor en rekenmodel voor regio's;
• Een boekje voor inwoners en twee à drie open access-publicaties.

Voor inwoners betekent dit: dichter bij huis de weg vinden naar wat helpt.