Mobiele menu

Samen aan zet in Harderwijk: Integraal werken met cliënt en omgeving om effectief om te gaan met multiproblematiek

Projectomschrijving

Doel

Bij problemen in verschillende levensdomeinen (zoals werk, wonen, relaties, financiën) is samenwerking tussen zorg- en hulpverleners nodig. Dit project onderzocht wat er gebeurt als
professionals niet alleen onderling samenwerken, maar ook burgers en hun naasten hierbij betrekken.

Aanpak/werkwijze

In een responsieve evaluatie is onderzocht wat burgers, zorg- en hulpverleners, en gemeente relevante uitkomsten vinden. Ook is onderzocht hoe het proces van samenwerking verliep. Er is gebruik gemaakt van (groeps-)interviews, participerende observaties, casusregistratie.

Samenwerkingspartners

Gemeente ElburgGemeente Harderwijk, Wageningen University and Research Centre, VU medisch centrum, Gemeente Elburg, Wageningen Universiteit en Kringwijs.

Resultaten

Na 2 jaar werd minder versnippering in de zorg en hulpverlening in de gemeente ervaren. Ondanks dat iedereen samenwerking met burgers en hun naasten belangrijk vond, bleek dit niet altijd even makkelijk is. Ervaren belemmeringen waren schaamte bij de burger en de opvatting van de professional dat naasten niet aanwezig, of niet helpend zijn.

Producten

Op basis van dit onderzoek is een training voor professionals ontwikkeld. De interventie is opgenomen in de database voor erkende sociale interventies van Movisie.

Producten van ZonMw

VIMP project waarmee een verdere impuls wordt gegeven aan de verspreiding en implementatie van de inzichten uit dit onderzoek en de andere onderzoeken uit de programmalijn Integraal werken.

Producten

Titel: Interventiehandboek De Tafel Samen aan Zet
Auteur: Joost Witlox, Ilse Jagtenberg, met medewerking van Jantien van Berkel en Anne Marie Bloo
Titel: Praatplaat de Tafel Samen aan Zet
Auteur: Joost Witlox; Bert van Putten, Jantien van Berkel
Link: https://www.kringwijs.nl/processen-faciliteren/samen-aan-zet-harderwijk/
Titel: De Tafel Samen aan Zet
Auteur: Joost Witlox, Ilse Jagtenberg en Jantien van Berkel
Link: https://www.movisie.nl/interventie/tafel-samen-aan-zet
Titel: Handboek Interventiebeschrijving Samen aan Zet
Titel: Data from: Samen aan zet in Harderwijk: Integraal werken met cliënt en omgeving om effectief om te gaan met multiproblematiek
Auteur: Jantien van Berkel
Titel: Webinar 'Geef een zet aan de Tafel Samen aan Zet'
Auteur: Joost Witlox en Jantien van Berkel
Titel: Webinar 'Schuif aan bij de Tafel Samen aan Zet'
Auteur: Joost Witlox en Jantien van Berkel
Titel: Procesevaluatie Samen aan Zet
Auteur: Dr Jantien van Berkel, Dr Annemien Haveman, Prof dr Emely de Vet, Anne Marie Bloo, Joost Witlox
Titel: "Een completer beeld van casussen met de Tafel Samen aan Zet"
Link: https://www.movisie.nl/artikel/completer-beeld-casussen-tafel-samen-aan-zet

Verslagen


Samenvatting van de aanvraag

Wat zou er gebeuren als je integraal werken rondom multiproblematiek organiseert aan twee kanten: zowel aan de kant van de klant als aan de kant van de professionals? De gemeente Harderwijk heeft in juni 2017 een sociaal team opgericht, met als kernopdracht integraal werken om burgers met meerdere problemen effectief te ondersteunen. Hiertoe is in samenwerking met Stichting Kringwijs de integrale werkwijze ‘Samen aan zet’ ontwikkeld. Uniek aan deze werkwijze is dat niet alleen de professionals van de uitvoerende instanties bij de gemeente integraal samenwerken, maar ook wordt integraal samengewerkt met de hulpvrager en belangrijke personen uit diens sociale context. Met ondersteuning vanuit de eigen sociale omgeving wordt beoogd de redzaamheid van de hulpvrager te vergroten. Dit sluit aan bij recente gedragswetenschappelijke inzichten: een potentieel effectieve aanpak zou geen beroep moeten doen op het denkvermogen van individuele burgers, maar een verandering in de context wordt kansrijker geacht (WRR, 2017). Het doenvermogen van de hulpvrager met multiproblematiek wordt door de gemobiliseerde sociale context als het ware vergroot. Ook wordt de hulpvraag verrijkt door het betrekken van kennis en ervaringen van de sociale omgeving over de situatie, wat er nodig is en wat past bij de hulpvrager. Deze integrale werkwijze kan worden opgevat als een stakeholder dialoog. Door verschillende perspectieven in dialoog bij elkaar te brengen, wordt er gewerkt aan wederzijds begrip. Dit is uiteindelijk nodig om tot een samen gedragen plan te komen. De integrale werkwijze van het sociale team bestaat uit 3 bijeenkomsten: de kennismaking, de eerste dialoogbijeenkomst, en de slot dialoogbijeenkomst. Het plan wordt door de hulpvrager met ondersteuning van diens gemobiliseerde sociale netwerk zelf geformuleerd, zonder aanwezigheid van de professionals. Om te komen tot het vergroten van kennis over integraal werken om effectief om te gaan met meervoudige problematiek van cliënten, zijn de volgende specifieke doelstellingen geformuleerd: 1)Het evalueren van de ‘samen aan zet’ werkwijze op voor stakeholders relevante uitkomsten, op het niveau van de casus, het individu, het team, en de gemeente 2)Het in evalueren het proces van de integrale aanpak, met daarbij aandacht voor belemmerende en faciliterende factoren 3)Vertalen van bevindingen en ervaringen (casuïstiekbeschrijvingen) naar een training en procesbeschrijving ‘Samen aan zet’. Deze training en procesbeschrijving kan ook andere gemeenten handvatten bieden in hun integrale aanpak van multiproblematiek. Het proces en de uitkomsten van het integraal werken zal doorlopend worden gemonitord, in een responsieve evaluatie. Een responsieve evaluatie is een sociaalwetenschappelijke methode om leerprocessen, zoals de hier voorgestelde stakeholder dialoog, te evalueren (Abma & Widdershoven, 2006). Responsieve evaluatie is een vorm van participatief en interactief onderzoek. Het is een iteratief en divers onderzoeksproces: informatie uit participerende observaties van werkprocessen informeren bijvoorbeeld de interviewleidraad en de analyse van de interviews. Hierdoor kan een beter begrip van de context worden bewerkstelligd. Kenmerkend voor responsieve evaluatie is dat alle stakeholders worden betrokken in de evaluatie. Relevante uitkomsten worden niet op voorhand vastgesteld, maar worden bepaald met stakeholders. Het gaat dus om uitkomsten die voor hen (cliënten, diens betrokken sociale netwerk, professionals en gemeente) relevant zijn. Door het participatieve en interactieve karakter, en de potentie om te bouwen aan vertrouwen, openheid en een veilig communicatieklimaat, is een responsieve evaluatie bij uitstek geschikt voor complexe settings met afhankelijkheidsrelaties zoals de maatschappelijk zorgsetting (Abma & Widdershoven, 2006). Uit deze responsieve evaluatie volgen casuïstiek- en procesbeschrijvingen. Een casus wordt samengesteld uit de 3 onderdelen van de stakeholder dialoog (intake, eerste bijeenkomst en slotbijeenkomst) en verrijkt met inzicht in de context (zoals werkprocessen uit participerende observaties) en effecten (zoals vervolgacties). Eindproduct van dit project is een training en een procesbeschrijving, die ook andere gemeenten en professionals handvatten biedt voor een integrale benadering (waarbij integraal dus zowel de kant van de professionals als de sociale omgeving van de cliënt omvat) van multiproblematiek bij cliënten. Casuïstiek- en procesbeschrijvingen zullen fungeren als illustratie in trainingsmaterialen (zoals een werkboek). Daarnaast zal tijdens dit project communicatiemateriaal (zoals een (pictogrammen)folder, of korte video) worden ontwikkeld om (potentiële) hulpvragers uit te leggen wat de integrale werkwijze inhoudt, wat de achterliggende gedachte is en hoe het werkt. Dit zal in samenwerking met de doelgroep worden ontwikkeld.

Kenmerken

Projectnummer:
535003004
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2018
2021
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Dr. J. van Berkel
Verantwoordelijke organisatie:
Wageningen University