Samen optrekken. Praktijkonderzoek naar mogelijkheden om betekenisvolle relaties in de intramurale langdurige zorg te faciliteren.

Projectomschrijving

Achtergrond

Ouderen wonen steeds langer thuis, ook als ze veel zorg nodig hebben. Als een oudere naar een verpleeghuis gaat neemt dat bij naasten veel zorg uit handen. Hoe naasten daarna de relatie met de oudere kunnen onderhouden en met (zorg)medewerkers kunnen opbouwen blijft onderbelicht.

Doelstelling

De praktijkorganisaties Florence en Laurens willen in dit onderzoek, in het kader van persoonsgerichte zorg, naasten meer betrekken. We onderzoeken hoe samen optrekken van bewoners, naasten en medewerkers meer vanzelfsprekend wordt in het zorg- leef-en werkproces in de langdurige ouderenzorg. Voor het welzijn van de bewoner hebben we iedereen nodig!

Werkwijze en beoogde resultaten

Op vijf locaties gaan we in co-creatie methoden ontwikkelen om betrokkenen te enthousiasmeren voor het belang van en het werken aan betekenisvolle relaties. Ook gaan we onderzoeken hoe organisaties dit kunnen faciliteren. Bovendien ontwikkelen we lesmateriaal en zorgen we ervoor dat kennis ingezet kan worden om de resultaten ook landelijk verder te verspreiden.

Verslagen

Samenvatting van de aanvraag
De groei van het aantal ouderen en chronisch zieken legt druk op de gezondheidszorg. Dat heeft mede geleid tot de opkomst van de participatiesamenleving, met in de langdurige ouderenzorg toenemende belangstelling om naasten te betrekken. Samen optrekken van professionals, bewoners en naasten is niet vanzelfsprekend en vaak persoonsafhankelijk. Zorginstellingen willen werk maken van persoonsgerichte zorg en willen daar informele (mantel-)zorg bij betrekken. Betrokken praktijkorganisaties, Florence en Laurens, beschouwen persoonsgerichte zorg in het licht van betekenisvolle relaties, gekenmerkt door een gezamenlijk gevoel van veiligheid, continuïteit, waardering, verantwoordelijkheid en van erbij horen en een gezamenlijk doel hebben. Medewerkers, organisaties en naasten worstelen allemaal met de ‘hoe-vraag’. Samen optrekken ten behoeve van de bewoner vraagt om ieders participatie gedurende de hele ‘bewonersreis’ (patient journey), terwijl de intensiteit en niveau van betrokkenheid van naasten variëren, hun inzet niet afdwingbaar is en soms tot problemen leidt. Doel van dit project is dat het samen optrekken – vanuit een betekenisvolle relatie –vanzelfsprekend wordt binnen het primaire zorg- leef- en werkproces in de langdurige ouderenzorg, ondersteund door een faciliterende organisatiecultuur en -structuur. In co-creatie ontwikkelen we methoden om betrokkenen te enthousiasmeren betekenisvolle relaties in de relatiedriehoek op te bouwen en te onderhouden en om uitvoering in de praktijk te faciliteren; ontwikkelen we educatief materiaal om dit weer door te geven aan anderen en genereren we kennis voor opschaling en borging. In de dagelijkse praktijk van de intramurale ouderenzorg maken we verbinding maken tussen de verschillende niveaus van betrokkenheid van naasten in het primaire proces, waarbij we rekening houden met diverse beïnvloedende factoren, zoals organisatiecultuur, complexiteit van zorgvragen, diversiteit, verschillende mantelzorgrollen en de verwevenheid van formele en informele relaties. Een dergelijke integratieve aanpak ontbreekt nog in de langdurige ouderenzorg en daarmee is dit een mooi voorbeeld van een onderzoeks-, leer-, verander-, professionaliserings- en maakactiviteit. Onderzoeksvraag is: Hoe wordt samen optrekken vanuit een betekenisvolle relatie van bewoners, naasten en medewerkers vanzelfsprekend binnen het primaire zorg- leef- en werkproces in de langdurige ouderenzorg? Daartoe zetten we gefaseerd op 5 intramurale locaties participatief actieonderzoek (PAO) op. PAO kenmerkt zich door een grote betrokkenheid van alle partijen en doelgroepen die samen bepalen welke vraagstukken zij willen aanpakken, en hoe ze dat doen. De locaties worden geselecteerd op diversiteit in bewoners- en organisatiekenmerken. Achtereenvolgens werkt op elke locaties een breed samengestelde werkgroep stapsgewijs aan het vaststellen van problemen en oplossingen en aan noodzakelijke voorwaarden om deze te faciliteren. Een locatie-overstijgende projectgroep zorgt voor de verbinding, uitwisseling tussen locaties, opschaling en implementatie. Gedurende het hele proces lopen onderzoek en implementatie samen. Via mixed methods worden gegevens verzameld en kwantitatief en kwalitatief geanalyseerd. Aanvullend wordt literatuur- en desktoponderzoek gedaan om meer theoretische vragen te kunnen beantwoorden. Op verschillende manieren vindt overdracht van kennis en inzichten plaats naar zowel de medewerkers, vrijwilligers en naasten in de praktijk als naar het onderwijs. Naast (educatie)materiaal leveren we uiteindelijk leveren een eindrapportage op waarin, naast de projectbeschrijving enkele voorbeelden van “gezamenlijke reizen” worden beschreven, waarin bewoners, naasten en medewerkers samen optrekken in de intramurale ouderenzorg; inclusief de (rand)voorwaarden op alle niveaus.
Onderwerpen
Kenmerken
Projectnummer:
639003915
Looptijd:
2020
2023
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Witkamp