Samen Reguleren: ouders van jonge kinderen met complexe problematiek leren hun eigen (opvoed)stress en spanning te reguleren.
Ouders van jonge kinderen met complexe problematiek leren in dit fellowship hun eigen (opvoed)stress en spanning te reguleren. Vanuit de praktijk is gebleken dat implementeren vraagt om kennis maar ook om verbinding. Verbinding tussen theorie (onderzoek) en praktijk. Verbinding tussen vrijwel alle geledingen van een organisatie en daarbuiten. Daarnaast is verbinding tussen mensen ook van belang. Dat is wat een bruggenbouwer doet.
Aanpak
De fellowship wordt gedaan aan de hand van casus 'Samen Reguleren'. Deze methodiek richt zich op het leren van ouders over hun stress en de impact ervan op de opvoeding. Deze casus zal als rode draad dienen gedurende de opleiding, waarbij de nadruk ligt op het planmatig leren van en met anderen.
Verwachte resultaten
Het maken van een praktische vertaalslag van onderzoeksresultaten. Het doel is om na de opleiding inzetbaar te zijn als science practitioner in de eigen organisatie en het worden betrokken als deskundige en/of adviseur bij diverse vraagstukken.
Verslagen
Eindverslag
Stichting Koraal ontwikkelde Samen Reguleren (SR), een oudercursus voor ouders met meervoudige en vaak complexe problemen, zoals trauma, armoede, relationele spanningen of een verstandelijke beperking. De interventie ondersteunt ouders bij het herkennen en reguleren van hun eigen stress. Hierdoor kunnen zij hun kind beter helpen om spanning te verminderen. Dit versterkt de ouder-kindrelatie en verkleint de kans op intergenerationele overdracht van problemen. De methode sluit aan bij de principes van trauma-informed care (TIC), een benaderingswijze die binnen Koraal centraal staat, waarin veiligheid, verbinding en regulatie leidend zijn.
Aanpak
SR is geïmplementeerd op De Hondsberg, onderdeel van Koraal. De implementatie volgde het model van Grol en Wensing en is geëvalueerd aan de hand van de implementatie-uitkomsten van Proctor et al. Determinanten zijn verzameld via interviews en vragenlijsten en geanalyseerd met het CFIR-framework, aangevuld met het MIDI-model. Met de ERIC-matchingtool zijn passende implementatiestrategieën geselecteerd.
Bevorderende factoren
SR sluit goed aan bij de TIC-werkwijze en bij de ambitie van Koraal om meer evidence-based interventies (EBI’s) in te zetten. Professionals zijn gemotiveerd en zien de meerwaarde van SR. Er is een duidelijk handboek beschikbaar, wat de overdraagbaarheid en betrouwbaarheid van de methode ondersteunt. Koraal onderstreept het belang van systemische en gezinsgerichte zorg. Deze factoren bevorderen de acceptatie en uitvoerbaarheid van de interventie.
Belemmeringen
Het bereiken en vasthouden van ouders met complexe problematiek blijkt lastig. Praktische drempels, zoals financiële problemen, taalbarrières en weinig vertrouwen in eigen kunnen, leiden tot hoge uitval. In de eerste groep startten vier ouders, van wie één de training afrondde. Structurele financiering is met name buiten de intramurale zorg een knelpunt. Daarnaast hebben reorganisaties en het vertrek van sleutelfiguren het implementatieproces vertraagd. Binnen Koraal bestaan verschillende subculturen en lopen meerdere projecten parallel, waardoor focus en afronding niet vanzelfsprekend zijn.
Ondanks de hoge uitval ervaren ouders die de cursus afronden een duidelijke verbetering van hun regulatievaardigheden en een sterkere band met hun kind. Professionals beoordelen de methode als waardevol en passend binnen het zorgaanbod. De theoretische basis is versterkt, onder andere door opname van de Generalised Unsafety Theory of Stress. Het handboek is geactualiseerd en er is een profielschets voor toekomstige trainers opgesteld. De Raad van Bestuur en het management zijn positief over opname in de behandelportefeuille. De methodiek is opgenomen in het jaarplan 2026.
Discussie
Dit traject laat zien dat een sterke interventie en een duidelijke theoretische onderbouwing niet automatisch leiden tot een soepele implementatie. Organisatorische stabiliteit en blijvend leiderschap zijn minstens zo bepalend voor succes. Het hoge uitvalpercentage vraagt om gerichte wervings- en retentiestrategieën, bijvoorbeeld door intensievere persoonlijke begeleiding en een nauwere koppeling van SR aan bestaande zorgpaden. Daarnaast is meer inzicht nodig in welke prikkels of incentives gedragsverandering bij ouders met complexe problematiek kunnen stimuleren.
Conclusie en aanbevelingen
Samen Reguleren is een veelbelovende, evidence-informed interventie die bijdraagt aan het versterken van de ouder-kindrelatie en het doorbreken van intergenerationele problematiek. Voor duurzame implementatie zijn de volgende voorwaarden van belang:
- Een stabiel en bevoegd implementatieteam met continu leiderschap.
- Blijvende aanscherping van de theoretische onderbouwing.
- Verbeterde werving en ondersteuning van ouders om uitval te verminderen.
- Strategische verankering binnen de zorgportefeuille en in de route naar TOPGGz-certificering.
- Stabiele organisatorische structuren.
SR laat zien dat implementatiesucces afhangt van meer dan effectiviteit alleen. Organisatorische randvoorwaarden en beleid zijn cruciaal om de interventie te bestendigen en op te schalen.