Samen signaleren: valrisico in twee apotheken en hun ketenpartners
Aanleiding
Valpreventie vraagt om een goede samenwerking tussen verschillende zorgverleners. Een val voorkomen bij een oudere vraagt om een keten waarin signalering, beoordeling en vervolgondersteuning goed op elkaar aansluiten. In 2024 belandden 119.000 mensen van 65 jaar en ouder op de spoedeisende hulp na een val en overleden 7.115 ouderen aan de gevolgen daarvan (VeiligheidNL).
De Ketenaanpak Valpreventie is ontwikkeld om deze samenwerking te ondersteunen. Uit de Monitor Valpreventie van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) blijkt echter dat vooral stap 1 (opsporen) en stap 2 (screenen) nog verbetering vragen.
Apotheek Molenweg (Apotheek Nieuw Gastel B.V.) en Apotheek De Weerijs (Apotheek Rijsbergen B.V.) werken binnen Service Apotheek Zuid West al proactief met baxterpatiënten en ouderen met polyfarmacie. Wat nog ontbreekt, is een gezamenlijke en geborgde werkwijze tussen beide apotheken en formele samenwerkingsafspraken met huisartsen en fysiotherapeuten.
Doel
Het doel van dit project is om samen met huisartsen en fysiotherapeuten een duurzame valpreventieketen op te zetten rondom Apotheek Molenweg en Apotheek De Weerijs.
De aanpak richt zich op 3 doelen:
- Ouderen met een verhoogd valrisico tijdig signaleren.
- Passende vervolgacties organiseren na signalering.
- Zorgen voor structurele terugkoppeling tussen zorgverleners.
Hierdoor ontstaat een gezamenlijke werkwijze waarin iedere partner een duidelijke rol heeft binnen de keten.
Aanpak
Het project bouwt voort op bestaande werkwijzen. Via geautomatiseerde selecties in Pharmacom en NControl worden mensen van 65 jaar en ouder met polyfarmacie of valrisicoverhogende medicatie in beeld gebracht.
Tijdens bestaande contactmomenten, zoals medicatie-uitgifte, baliecontacten en telefonische consulten, wordt een korte valrisicocheck uitgevoerd. Bij een verhoogd risico volgt:
- Voorlichting en advies.
- Een medicatiebeoordeling.
- Doorverwijzing naar de huisarts of fysiotherapeut.
Het project wordt uitgevoerd in 3 fasen:
- Opbouwen (maand 1-2): ontwikkelen van een gezamenlijk protocol met ketenpartners.
- Uitvoeren (maand 3-4): pilot binnen beide apotheken.
- Borgen (maand 5-6): verankering in het kwaliteitssysteem en voorbereiding van opschaling naar andere apotheken binnen de maatschap.
Een externe implementatiedeskundige begeleidt het traject. Een ervaren apothekersassistent ondersteunt de interne borging.
Samenwerkingspartners
Het project wordt uitgevoerd door Apotheek Nieuw Gastel B.V. (Apotheek Molenweg) en Apotheek Rijsbergen B.V. (Apotheek De Weerijs), beide onderdeel van Service Apotheek Zuid West.
Daarnaast wordt samengewerkt met:
- Huisartsenpraktijken voor medische opvolging en het ontwikkelen van vervolgafspraken.
- Fysiotherapiepraktijken voor valrisicobeoordeling, training en warme doorverwijzingen.
- Service Apotheek Zuid West voor borging en verdere opschaling.
De samenwerking is bijzonder omdat de werkafspraken gezamenlijk worden ontwikkeld en terugkoppeling tussen zorgverleners een vast onderdeel van de werkwijze vormt. Hierdoor is voor iedere partner duidelijk welke vervolgstappen zijn gezet na signalering van een verhoogd valrisico.
Verwachte resultaten
Na 6 maanden:
- Is een gevalideerde selectie in Pharmacom en NControl operationeel binnen beide apotheken.
- Zijn een gezamenlijk signaleringsprotocol en een vervolgstapprotocol ontwikkeld.
- Zijn alle apothekersassistenten van beide locaties geschoold.
- Zijn schriftelijke samenwerkingsafspraken met huisartsen en fysiotherapeuten vastgelegd.
- Zijn minimaal 200 ouderen met een verhoogd valrisico gesignaleerd en beoordeeld.
- Is de werkwijze opgenomen in het kwaliteitssysteem van Service Apotheek Zuid West.
- Is een opschalingsplan beschikbaar voor toepassing binnen andere apotheken van de maatschap.
Hiermee levert het project een overdraagbare aanpak op voor valpreventie binnen de eerstelijnsfarmacie en versterkt het de rol van de apotheek binnen stap 1 en stap 2 van de Ketenaanpak Valpreventie.