Schalkwijk Beweegt Mee: toegankelijk en duurzaam beweegaanbod voor vrouwen
Achtergrond
In de Haarlemse wijk Schalkwijk willen veel vrouwen bewegen die in armoede leven, maar het bestaande sport- en beweegaanbod lijkt niet aan te sluiten bij hun situatie. Recent onderzoek binnen Sport en Beweeglab Schalkwijk (voorheen Sportlab Haarlem) laat zien dat onder een deel van de vrouwen motivatie geen probleem is. Vrouwen met een migratieachtergrond geven duidelijk aan dat zij willen zwemmen, fitnessen, yoga beoefenen of dansen (Heemskerk, 2026A). De drempels liggen voor deze subgroep elders; in het systeem rondom hen:
- Er zijn weinig betaalbare, afgeschermde ruimtes;
- Commercieel aanbod is zelden cultureelsensitief;
- Informatie over passend aanbod bereikt de vrouwen onvoldoende;
- Er lijkt onduidelijkheid te bestaan over wat vrouwen kunnen betalen voor sport en bewegen.
Daarnaast speelt mee dat Gemeente Haarlem er vanuit inclusief perspectief naar streeft álle vrouwen in Schalkwijk te activeren. Doordat het eerder uitgevoerd onderzoek zich expliciet richtte op vrouwen die de Nederlandse taal beperkt beheersen, is over vrouwen zonder migratieachtergrond in deze wijk nog niet veel bekend. Daarom richt het huidig onderzoek zich op vrouwen met en zonder migratieachtergrond in een lage sociaaleconomische positie in Schalkwijk. De vraag is dus wat aansluit bij de wensen en behoeften van de totale groep vrouwen in een lage sociaaleconomische positie in de wijk en voor welke aspecten cultuursensitief handelen vereist is.
Doel
Het doel van dit project is de impact van Sport en Beweeglab Schalkwijk te vergroten en zo nog beter bij te dragen aan de eerste uitdaging van het MOOI in Beweging programma: 'Bewoners in aandachtswijken sporten minder'. In een iteratief, praktijkgericht onderzoeksproces wordt verkend welke randvoorwaarden, samenwerkingsvormen en methoden werken om sport- en beweegaanbod voor vrouwen die in armoede leven in Schalkwijk toegankelijk, duurzaam en indien noodzakelijk, cultureelsensitief te maken. De werkende vormen die uit dat proces naar voren komen, worden samen met partners in de wijk getest en duurzaam geïmplementeerd. Sport en bewegen wordt ingezet als middel om gezondheidsverschillen te verkleinen en sociale participatie te versterken.
Aanpak/werkwijze
Dit project vergroot de impact van Sport en Beweeglab Schalkwijk door binnen 3 samenhangende onderzoekslijnen praktijkexperimenten uit te voeren met vrouwen uit de wijk, zelforganisaties, beheerders van locaties en bestaande aanbieders:
- Haalbaarheid aanbod. Welke elementen maken bestaand sport- en beweegaanbod aantrekkelijk en haalbaar voor vrouwen in de wijk?
- Toegang tot sport- en beweegruimten. Welke afspraken met beheerders van locaties blijken in de praktijk werkbaar?
- Bereiken en informeren. Wat is de beste manier om deze vrouwen te bereiken en informeren over het sport- en beweegaanbod?
Samenwerkingspartners
Er wordt samengewerkt met zelforganisaties die mensen met verschillende (migratie-)achtergronden vertegenwoordigen, SportSupport Kennemerland (SSK), welzijnsorganisatie Buurts en Gemeente Haarlem. De 3 zelforganisaties zijn Stichting Somaliërs Haarlem en Omgeving (SSHO), Stichting Samen Haarlem (SSH) en Vereniging Tulp & Jasmijn, zij ontvangen middelen voor de inzet van sleutelpersonen. Hogeschool Inholland voert regie en zorgt voor methodische onderbouwing, monitoren en het vastleggen van de leerprocessen. De gemeente Haarlem koppelt opgedane inzichten aan beleidsprogramma’s.
Verwachte resultaten
De beoogde typen resultaten zijn:
- Gevalideerde samenwerkingsvormen. Concreet inzicht in werkbare en duurzame samenwerking tussen locatiebeheerders, aanbieders, zelforganisaties, Buurts, SSK en Gemeente Haarlem om sportruimten structureel open te stellen voor vrouwen.
- Werkwijze en businessmodel. Een uit pilots ontwikkelde methodiek die helder onderscheidt welke succesfactoren universeel gelden voor alle vrouwen en welke specifiek cultuursensitief zijn om barrières effectief weg te nemen.
- Bewezen communicatie- en bereikstrategie. Zicht op de effectieve inzet van informatiekanalen, formats en sleutelpersonen om de doelgroep te bereiken, inclusief een borgingsstructuur voor na de projectperiode.
- Duurzame netwerkversterking. Structureel versterkte samenwerkingsrelaties tussen het sportdomein en het sociaal domein.
- Overdraagbaar leerproduct. Een concrete handreiking met de gevalideerde inzichten en methodiek, specifiek ingericht voor opschaling naar andere wijken en doelgroepen.