Mobiele menu

Share a story - Joint attention and shared enjoyment in sensory enhanced interactive storytelling for people with hearing impairment and multiple disabilities.

Zintuigenverhalen zijn ontwikkeld voor mensen bij wie communicatie niet vanzelfsprekend is. Bij zintuigenverhalen lees je voor met voorwerpen en ondersteunde communicatie, zoals gebaren en pictogrammen. Het is motiverend voor deelnemers en voorlezers wanneer er gedeelde aandacht en plezier ontstaat. In dit onderzoek is gekeken wat helpt om meer gedeelde aandacht en gedeeld plezier tijdens het voorlezen van zintuigenverhalen te laten ontstaan. De onderzoekers zagen dat het samen zintuiglijk ervaren en de (ondersteunde) communicatie daar belangrijk voor waren. Ze zagen ook dat voor ieder voorlees duo andere verhaalelementen aandacht en plezier uitlokten. Het hielp de voorlezers als ze video-coaching kregen. Daarna ontstond er vaak meer aandacht of plezier tijdens het voorlezen. Video-coaching kan dus een belangrijk hulpmiddel in de praktijk zijn. Vanuit dit onderzoek zijn materialen ontwikkeld om zelf te starten met zintuigenverhalen, zie www.lerenbijkentalis/zintuigenverhalen_make

Verslagen


Eindverslag

In dit onderzoek hebben de onderzoekers zich gericht op de interactie tijdens het voorlezen van mensen met een auditieve en verstandelijke beperking, ook wel mensen met een ‘communicatieve meervoudige beperking’, CMB, genoemd. Daarnaast richtte dit onderzoek zich op de interactie tijdens het voorlezen van mensen met aangeboren doofblindheid, ADB. Mensen met CMB en ADB hebben communicatiepartners nodig die weten hoe ze hun strategieën tijdens het voorlezen kunnen aanpassen aan hun unieke individuele mogelijkheden. Dergelijke aanpassingen blijken echter niet vanzelfsprekend voor communicatiepartners. In 2016 is voor de doelgroepen CMB en ADB Zintuigenverhalen als voorleesmethode ontwikkeld. Bij zintuigenverhalen wordt gebruik gemaakt van Ondersteunde Communicatie (OC) en een interactief voorleesprotocol. De methode bestaat uit korte verhalen over dagelijkse situaties die herkenbaar zijn voor de persoon met CMB of ADB, en die een kader bieden voor interactie en communicatie. Het voorlezen wordt verrijkt met zintuiglijke objecten.
 

De doelstelling van dit project was om inzicht te krijgen in 1) effectieve verhaalelementen en partnerstrategieën voor het stimuleren van momenten van gedeelde aandacht en gedeeld plezier bij personen met CMB of ADB tijdens zintuigenverhalen en 2) het effect van video-coaching van de communicatiepartners, gericht op het toepassen van specifieke strategieën voor het bevorderen van gedeelde aandacht en gedeeld plezier tijdens zintuigenverhalen.
 

Het project is gestart met een literatuurstudie en focusgroepen die als doel hadden om tot een definitie van gedeeld plezier en gedeelde aandacht te komen bij personen met CMB/ADB en partnerstrategieën te beschrijven die gedeeld plezier en gedeelde aandacht bij deze doelgroepen kunnen uitlokken. Vervolgens is een multiple case-experiment uitgevoerd met 12 duo’s bestaande uit een persoon met CMB/ADB en een voorlezer. De communicatiecoach, voorlezer en hoofdonderzoeker bedachten een ervaringsactiviteit die werd aangeboden aan de persoon met CMB/ADB en als basis voor het zintuigenverhaal zou dienen. Op basis van deze activiteit werd een zintuigenverhaal gemaakt dat de betreffende persoon met CMB/ADB nog niet eerder aangeboden had gekregen. Tijdens de baselinefase werd dit verhaal voorgelezen. Tijdens de interventiefase bleven de voorlezers hetzelfde verhaal voorlezen, maar kregen ze tevens video-feedback coaching gericht op het toepassen van strategieën om gedeelde aandacht en gedeeld plezier te bevorderen.
 

Uit de analyse van het videomateriaal bleek dat het samen zintuiglijk ervaren en de (ondersteunde) communicatie belangrijk waren bij het bevorderen van gedeelde aandacht en gedeeld plezier. Daarnaast bleek dat voor elk voorlees duo andere elementen van het verhaal aandacht en plezier uitlokten. Verhaalelementen die belangrijk bleken hadden te maken met eten of drinken, met een zintuiglijke prikkel, met contact op het lichaam of met iets dat grappig of griezelig was. De video-feedback coaching bleek effectief voor de meerderheid van de casussen. De meeste communicatiepartners gingen meer strategieën toepassen om gedeelde aandacht en gedeeld plezier te bevorderen. Vaak ontstond er na de video-feedback coaching ook meer plezier en meer gedeelde aandacht. Alle voorlezers gaven ook zelf aan de video-feedback coaching ondersteunend te vinden. Een aanbeveling is daarom om voorlezers van personen met CMB/DB te ondersteunen met video-feedback coaching en daarbij gebruik te maken van het in dit project ontwikkelde observatie instrument. In dit project zijn materialen ontwikkeld die communicatiepartners helpen bij het starten met zintuigenverhalen, zie www.lerenbijkentalis.nl/zintuigenverhalen_maken.

Kenmerken

Projectnummer:
637005114
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2021
2023
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
prof. dr. S. Damen
Verantwoordelijke organisatie:
Koninklijke Kentalis