Stepped-care to reduce depression and anxiety in visually impaired older adults - a randomised controlled trial.

Eén op de drie oudere volwassenen met een visuele beperking ervaart klachten van depressie en/of angst. Dit is twee keer zo vaak als bij goedziende leeftijdsgenoten. Deze klachten kunnen leiden tot beperkingen in sociaal, emotioneel en lichamelijk functioneren en zijn de belangrijkste oorzaak voor het ontwikkelen van een daadwerkelijke depressie en/of angststoornis.

Werkwijze

Om in een vroeg stadium iets aan deze klachten te kunnen doen is op de afdeling Oogheelkunde van het VU medisch centrum een stepped-care programma ontwikkeld voor revalidatiecentra voor blinden en slechtzienden (Koninklijke Visio, Bartiméus en Blindenzorg Licht en Liefde). Dit programma bestaat uit vier opéénvolgende stappen die ieder drie maanden duren en waarin de hulp steeds intensiever wordt: 1. ‘watchful waiting’, 2. zelfhulpcursus gebaseerd op cognitieve gedragstherapie, 3. ‘problem solving treatment’, 4. verwijzing naar de huisarts. Cliënten starten met de minst intensieve vorm van hulp en gaan alleen verder naar een volgende stap als klachten onvoldoende afnemen. 

Opbrengst

Stepped-care lijkt een veelbelovende methode en biedt mogelijkheden voor standaard procedures voor het screenen, monitoren, behandelen en verwijzen van visueel beperkte oudere volwassenen met klachten van depressie en angst.

English summary

One in three older adults with vision impairment experience symptoms of depression and/or anxiety, which is twice as high as normally sighted peers. These symptoms can lead to reduced social, emotional and physical functioning and are the main cause for the development of actual depressive and/or anxiety disorders.

To address these symptoms at an early stage, the Department of Ophthalmology of the VU University Medical Center developed a stepped-care programme for outpatient low vision rehabilitation centres (Royal Dutch Visio, Bartiméus and Blindenzorg Licht en Liefde). This programme contains four consecutive steps, each lasting about three months: 1. 'watchful waiting', 2. self-help course based on cognitive behavioral therapy, 3. problem-solving treatment', 4. referral to the GP. Clients start with low intensity treatment and only move to higher intensity treatment when sufficient response is lacking. 

Stepped-care seems to be a promising way to deal with depression and anxiety in visually impaired older adults. This approach could lead to standardised strategies for the screening, monitoring, treatment and referral of visually impaired older adults with depression and anxiety.