Stress in het gezin; een combinatie van voorlichting, cursus en spreekuren in een moskee in Zaandam
Het project biedt moeders en vaders met problemen een cursus ‘stress in het gezin’ aan. Ook is er voor moeders, kinderen en jongeren met dreigende psychische problematiek een gericht cursusaanbod. Daarnaast zijn er spreekuren van een psycholoog. In dit project werkt Stichting Sevgi nauw samen met de Sultan Ahmet moskee en de GGZ en GGD in de Zaanstreek. Het project wordt geëvalueerd en er wordt een methodiekbeschrijving ontwikkeld.
Producten
Verslagen
Eindverslag
Achtergrond en doel
De GGZ en de jeugd(gezondheids)zorg bereiken mensen met een allochtone achtergrond nog onvoldoende. Juist bij hen ligt op psychische problemen vaak een taboe. Ook door onbekendheid met en misvattingen over de Nederlandse gezondheidszorg zoeken velen veel te laat hulp. Omgekeerd vindt de gezondheidszorg lang niet altijd goede manieren om migranten te bereiken en te helpen. Dit alles heeft gevolgen voor kinderen die psychische problemen hebben of lijden onder de problemen van de ouders: voor hun ontwikkeling, gezondheid, opleiding, en psychische en sociale functioneren in de samenleving. Een aanpak die dat voorkomt en bestrijdt is dus belangrijk.
Doel van het project was: zo’n aanpak te ontwikkelen en uit te proberen in de Zaanse wijk Poelenburg. Het accent lag op:
- preventie en vroegsignalering van psychische problemen die een goede ontwikkeling van de Turkse jeugd in de weg staan
- dichterbij brengen van hulpverlening.
Opzet
Aan de basis van het project lag de overtuiging dat organisaties migrantengezinnen beter kunnen bereiken als ze naar hen toegaan, beter aansluiten bij wat er onder hen leeft, hetgeen ze te bieden hebben als een logisch geheel presenteren, en heel goed met elkaar samenwerken.
In Poelenburg is Cultureel Centrum Sultan Ahmet een ingang voor het bereiken van een aanzienlijk deel van de Turkse gezinnen. Het moskeebestuur en de vrouwenorganisatie Stichting Sevgi wilden daar graag aan meewerken. Samen met hen hebben Context, Lucertis en de GGD ZW / Centrum Jong vorm gegeven aan het project.
Activiteiten
Ons samenhangende pakket bestond uit:
- een open inloopspreekuur door een Turks(sprekend)e psycholoog van Lucertis, op vrijdagen na het vrijdaggebed
- laagdrempelige cursussen ‘Stress in het gezin’ voor moeders en vaders van kinderen tot 18 jaar; de cursus is voor het project ontwikkeld door een psychologe/preventiewerker van Context en een Turks(sprekend)e spv/systeemtherapeut van Lucertis.
- cursussen ‘Lichte dagen, donkere dagen’, een bestaande preventiecursus voor allochtone vrouwen met depressieve klachten.
- Cursussen ‘Vrienden’, een bestaande preventiecursus voor kinderen en jongeren die onzeker of angstig zijn; de cursus kan ook worden gebruikt als sociale vaardigheidstaining voor kinderen en jongeren zonder duidelijke klachten.
Alle activiteiten zijn georganiseerd in Cultureel Centrum Sultan Ahmet. Alleen bij de cursussen ‘Vrienden’ waren geen Turks(sprekend)e medewerkers aanwezig. Aan de activiteiten waren een effectmeting en een tevredenheidsmeting gekoppeld.
Onder migranten ligt op psychische problemen en gezinsproblemen vaak een taboe; door schaamte, angst en misvattingen lopen mensen ermee door. Dat is slecht voor de ontwikkeling van kinderen die psychische problemen hebben of lijden onder de problemen van de ouders. Zo ook in Poelenburg, een krachtwijk in Zaandam. Er zijn problemen op sociaaleconomisch en (psychisch) gezondheidsgebied; de schooluitval is hoog. Hulpverleners hebben gemerkt dat het moeilijk is de gezinnen te bereiken. Het is nodig de hulpmogelijkheden dichterbij te brengen.
Dit project focust op stresssituaties in Turkse gezinnen die aanleiding geven tot psychisch lijden en zo invloed hebben op de ontwikkeling van de kinderen.
De Sultan Ahmet moskee en de GGZ werken in goed overleg met het Centrum voor Jeugd en Gezin aan preventie en tijdige signalering van psychische problemen, en aan het slaan van een brug naar GGZ- en andere hulpverlening.
Een Turkse psycholoog houdt wekelijks spreekuur in de moskee. Ouders en/of jongeren kunnen daar anoniem gebruik van maken: problemen bespreken en advies inwinnen over hun psychische gezondheid.
Ook worden er preventiecursussen in de moskee verzorgd: cursussen ‘Stress in het gezin’ voor moeders en vaders, cursussen ‘Vrienden’ voor kinderen en jongeren, en cursussen ‘Lichte dagen, donkere dagen’ voor vrouwen met somberheidsklachten.
Alle activiteiten zijn nadrukkelijk ook bedoeld voor niet-moskeebezoekers.
Aan de deelnemers willen we het volgende meegeven
- informatie over en bespreekbaar zijn van stresssituaties en psychische problemen
- vroege herkenning van stressituaties en psychische problemen
- empowerment
- zo nodig toeleiding naar een passende vorm van hulp.
Doelen zijn ook:
- ontwikkelen van een methodiek en een draaiboek voor vergelijkbare groepen en, met enige aanpassingen, andere etnische of religeieuze groepen
- structurele afstemming en samenwerking tussen de GGZ, de GGD (Centrum voor Jeugd en gezin) en andere hulpverleners.
De wekelijkse spreekuren zijn onmiddellijk van start gegaan en lopen de hele projectperiode door. De cursus ‘stress in het gezin’ voor moeders is achter de rug. De overige cursussen zullen volgens planning plaatsvinden in de tweede helft van de projectperiode (september 2010 – mei 2011).
Over het resultaat kunnen we op dit moment het volgende zeggen. De samenwerking is uitstekend. De opkomst op de spreekuren valt tegen; die hopen we te vergroten door opnieuw en gerichter te gaan werven, en te benadrukken dat men ook mag bellen om een afspraak te maken. De toeloop naar de cursus ‘stress in het gezin’ voor moeders was enorm, en de evaluatie positief.