Structured Life Review Using Autobiographical Retrieval Practice in Depressed Palliative Head and Neck Cancer Patients

Patiënten met kanker in de palliatieve fase kunnen gevoelens van angst- en somberheid of een verminderde kwaliteit van leven ervaren. Binnen de palliatieve zorg is een grote behoefte aan evidence-based interventies die kunnen helpen in het bestrijden of verlichten van deze gevoelens van somberheid of angst.

Doel

De levensverhaalmethode Dierbare herinneringen is een kortdurende interventie, gericht op het ophalen van positieve herinneringen uit het verleden en het construeren van een coherente en betekenisvolle autobiografie. Hierdoor krijgen de mensen de ruimte om belangrijke gebeurtenissen te herevalueren en het eigen leven te reconstrueren, inclusief de wetenschap ongeneeslijk ziek te zijn. We onderzochten de effectiviteit van de 'Levensverhaalmethode'. Als de interventie effectief is, dan kan de psychosociale hulpverlening de methode toepassen voor patienten met kanker in de palliatieve fase.

Aanpak/werkwijze

In een kwantitatief en kwalitatief onderzoek onderzochten we de effectiviteit van de levensverhaalmethode bij de doelgroep van patiënten met kanker in de palliatieve fase. 

Samenwerkingspartners

We werkten samen met Ingeborg Douwes Centrum, VU Medisch Centrum Amsterdam en het Nederlands Kanker Instituut-Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis, Nederlandse Werkgroep Hoofd HalsTumoren (NWHHT) , de Nederlandse Vereniging voor Psychosociale Oncologie (NVPO) en de International Psychosocial Oncology Society (IPOS).

Resultaten

De levensverhaalmethode ‘Dierbare Herinneringen’ is effectief voor patiënten met kanker in de palliatieve fase en is daarmee 1 van de weinige evidence-based interventies voor deze doelgroep. De interventie is thuis gegeven. Het huisbezoek ervaren patiënten als prettig, vooral omdat patiënten in deze laatste levensfase vaak te ziek zijn (of worden) om nog een bezoek te brengen aan een psycholoog.

Uit ons kwantitatieve onderzoek bleek dat de interventie de mate van ego-integriteit significant verbetert. Daarnaast bleek dat patiënten een grote verscheidenheid aan effecten ervaren. Het ophalen van herinneringen draagt onder andere bij aan het herkennen van de rode draad in het leven, bewustwording van de positieve momenten uit het verleden (ook in negatieve periodes), het beter kunnen omgaan met emoties, meer mentale kracht, zelfacceptatie, kwaliteit van leven en meer acceptatie van het hebben van de ziekte kanker.

Ook ervaren veel patiënten een toegenomen sociale interactie door de interventie. Deze nieuwe effectieve interventie is opgenomen in het behandelaanbod. Ook ontwikkelden we een training om landelijk psychologen te trainen in het toepassen van de nieuwe effectieve interventie.

Meer informatie over de levensverhaalmethode.