Success factors in the organization and execution of prevention of mental disorders by the mental health nurse practitioner in Dutch general practice
Succesfactoren functie POH-GGZ
Vraagstuk
Er is weinig onderzoek gedaan naar hoe de functie praktijkondersteuner huisarts GGZ (POH-GGZ) in de dagelijkse praktijk wordt georganiseerd en uitgevoerd, wat de ervaringen ermee zijn, en wat de resultaten zijn van de hulpverlening van de POH-GGZ.
Onderzoek
Om deze kennislacunes te helpen vullen is een meerjarig onderzoek uitgevoerd, bestaande uit verschillende deelonderzoeken en waarbij een combinatie van kwalitatieve en kwantitatieve methoden is gebruikt.
Uitkomst
Het onderzoek geeft zicht op verschillen in hoe de functie POH-GGZ wordt georganiseerd en uitgevoerd in de dagelijkse praktijk. En of deze verschillen invloed hebben op de tevredenheid van patiënten over de hulpverlening van de POH-GGZ, en op de effectiviteit en doelmatigheid daarvan. Vanwege het ontbreken van een controlegroep kan geen oorzakelijke relatie worden gelegd tussen de hulpverlening van de POH-GGZ en vermindering van psychische klachten en kosten van patiënten.
Producten
Factsheet Functie POH-GGZ: succesfactoren en verbeterpunten
Rapport - Wat vinden patiënten van de POH-GGZ?
Rapport - Effectiviteit en doelmatigheid van de hulpverlening van de POH-GGZ
Rapport - Organisatie en uitvoering van de functie POH-GGZ in de praktijk
Verslagen
Eindverslag
In bijna alle huisartspraktijken is inmiddels een praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ) werkzaam. Het is echter onduidelijk wat de kwaliteit en doelmatigheid van de hulp van de POH-GGZ is, en of verschillen in hoe de functie POH-GGZ wordt georganiseerd en uitgevoerd hierbij een rol spelen. Dit onderzoek heeft dit in kaart gebracht via een combinatie van kwalitatief onderzoek (groepsinterviews) en kwantitatief onderzoek (vragenlijsten) bij POH’s-GGZ, huisartsen en volwassen patiënten. Uit zowel de groepsinterviews als de vragenlijsten kwam naar voren dat patiënten positief zijn over de POH-GGZ. Zo waardeerden patiënten de laagdrempeligheid van de POH-GGZ (korte wachttijd, geen kosten, werkzaam in een omgeving die vertrouwd en dichtbij is), en de interactie en het contact met de POH-GGZ. Verder gaven zij de hulpverlening van de POH-GGZ een 7,8 als gemiddeld rapportcijfer. Wel benoemden patiënten een aantal verbeterpunten, zoals beter geïnformeerd of betrokken worden tijdens de hulpverlening. Een andere bevinding uit het onderzoek was dat patiënten drie maanden na het intakegesprek bij de POH-GGZ minder ernstige psychische klachten hadden en ook beter functioneerden. Na 12 maanden waren de psychische klachten verder verminderd en het functioneren verder verbeterd. Ook de gemiddelde kosten per patiënt daalden na drie en 12 maanden follow-up. Deze bevindingen lijken te suggereren dat de hulpverlening van de POH-GGZ effectief en doelmatig is. Uit het onderzoek kwam verder naar voren dat veel van de huidige POH’s-GGZ een lange werkervaring hebben en deskundig zijn. Ook bleek werkervaring van de POH-GGZ een bepalende factor te zijn voor de tevredenheid van patiënten. De verwachting is dat de komende jaren relatief veel jongere professionals met minder ervaring zullen instromen als POH-GGZ. Het is daarom belangrijk dat zij voldoende begeleiding en supervisie krijgen. Bovendien is het volgen van de aanvullende post-hbo opleiding tot POH-GGZ van belang. Er werden namelijk aanwijzingen gevonden dat het volgen van de aanvullende opleiding bijdraagt aan effectievere hulpverlening van de POH-GGZ en hogere patiënttevredenheid.
September 2016 is begonnen met het project. De projectgroep heeft de onderzoeksopzet verder uitgewerkt, waaronder de manieren waarop alle gegevens worden verzameld en welke meetinstrumenten daarbij worden gebruikt. In dat kader zijn ook nieuwe vragenlijsten ontwikkeld. Verder heeft de projectgroep in samenwerking met de betrokken huisarts-/ggz-organisaties veel tijd gestoken in de werving van POH’s-GGZ en huisartsen voor deelname aan het onderzoek. Het is gelukt om het beoogde aantal van 50 ‘koppels’ POH-GGZ – huisarts te werven. Zij zijn werkzaam in huisartspraktijken verspreid over Midden-Nederland. De deelnemende POH’s-GGZ hebben verschillende dienstverbanden: een deel is in loondienst van de huisarts of zijn werkzaam als ZZP’er, een deel is gedetacheerd vanuit een ggz-instelling, en een deel is gedetacheerd vanuit een zorggroep. Er zijn acht regionale startbijeenkomsten gehouden met de deelnemende POH’s-GGZ waarin de onderzoeksopzet en -activiteiten zijn toegelicht en besproken. De input van de POH’s-GGZ tijdens de bijeenkomsten is meegenomen bij de verdere uitwerking het onderzoek. Juni 2017 zijn de POH’s-GGZ gestart met de eerste gegevensverzamelingen.