Systeemtoezicht op kwaliteit en veiligheid van de zorg. Formatieve evaluatie van het IGZ project ST

In 1996 is in de Kwaliteitswet geregeld dat zorginstellingen zelf de kwaliteit van de zorg systematisch moeten bewaken, beheersen en verbeteren. Bestuurders en Raden van Toezicht zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit van zorg in hun instelling, waarbij zij zorgdragen voor passende procedures en cultuur. De veronderstelling is dat als zorginstellingen deze verantwoordelijkheid opnemen en daadwerkelijk waarmaken, het publieke toezicht op de naleving beperkt kan worden tot toezicht op (de werking van) het zelf opgezette ‘systeem’ om kwaliteit en veiligheid te borgen en risico’s te beheersen. Deze manier van inspecteren wordt in Nederland Systeem Toezicht (ST) genoemd. De vraag of en hoe ST kan worden toegevoegd aan het instrumentarium van de IGZ is onderzocht door de formatieve evaluatie van een project ST van de IGZ. Het project is uitgevoerd in 2012-2013 in drie deelsectoren van de gezondheidszorg, te weten de geestelijke gezondheidszorg, ziekenhuizen en langdurige zorg. Er werden proefinspecties gedaan in zes instellingen, twee uit elke deelsector. Een projectverslag is gepubliceerd. De wetenschappelijke beschrijving van dit project draagt bij aan verdere theorievorming aangaande experimentele vernieuwing van toezicht. Het vervolg van het onderzoek richt zich op de ontwikkeling van systeemtoezicht buiten de IGZ: wat is er door de betrokken organisaties geleerd van het project en hoe verspreidt het idee van ST zich in de zorg sector? Ook de vervolstappen van de IGZ worden weer met formatief onderzoek gevolgd.