Testing for sepsis in primary care: diagnostic and prognostic study investigating the potential benefits of Point-of-Care Testing(POCT)
Sepsis is een levensbedreigend ziektebeeld dat kan ontstaan als het eigen afweersysteem niet in staat is een infectie goed af te weren. Voor huisartsen is sepsis vaak moeilijk te herkennen. In dit onderzoek hebben we gekeken welke informatie voor hen het meest bruikbaar is in het herkennen van (beginnende) sepsis. Hieruit hebben we een score ontwikkeld die makkelijk aan het bed te bepalen is. Huisartsen hoeven enkel de volgende gegevens te verzamelen: leeftijd, temperatuur, bloeddruk, polsfrequentie, zuurstofgehalte en bewustzijn. De hoogte van de score geeft een goede indruk van het risico op sepsis. Tijdens het onderzoek hebben we ook bloed bij alle patiënten afgenomen om te onderzoeken of bloedwaarden die door een huisarts uit een vingerprik te bepalen zijn (zgn sneltesten) toegevoegde waarde hebben. Dit bleek echter niet het geval. Daarom adviseren we huisartsen om niet op basis van een uitslag van een sneltest een patiënt naar het ziekenhuis door te verwijzen.
Producten
Auteur: Loots FJ, Smits M, Hopstaken RM, Jenniskens K, Schroeten FH, van den Bruel A, van de Pol AC, Oosterheert JJ, Bouma H, Little P, Moore M, van Delft S, Rijpsma D, Holkenborg J, van Bussel BC, Laven R, Bergmans DC, Hoogerwerf JJ, Latten GH, de Bont EG, Giesen P, Harder AD, Kusters R, van Zanten AR, Verheij TJ.
Magazine: British Journal of General Practice
Auteur: Loots, F. J., Hopstaken, R., Jenniskens, K., Frederix, G. W. J., van de Pol, A. C., Van den Bruel, A., Oosterheert, J. J., van Zanten, A. R. H., Smits, M., & Verheij, T. J. M.
Magazine: Diagnostic and prognostic research
Link: https://doi.org/10.1186/s41512-020-00080-5
Auteur: Loots, F. J., Smits, M., Hopstaken, R. M., Jenniskens, K., Schroeten, F. H., van den Bruel, A., van de Pol, A. C., Oosterheert, J. J., Bouma, H., Little, P., Moore, M., van Delft, S., Rijpsma, D., Holkenborg, J., van Bussel, B. C., Laven, R., Bergmans, D. C., Hoogerwerf, J. J., Latten, G. H., de Bont, E. G., … Verheij, T. J.
Magazine: The British journal of general practice : the journal of the Royal College of General Practitioners
Link: https://doi.org/10.3399/BJGP.2021.0520
Auteur: Loots, F. J., van der Meulen, M. P., Smits, M., Hopstaken, R. M., de Bont, E. G., van Bussel, B. C., Latten, G. H., Oosterheert, J. J., van Zanten, A. R., Verheij, T. J., & Frederix, G. W.
Magazine: BMJ open
Link: https://doi.org/10.1136/bmjopen-2023-071598
Auteur: Loots, F. J., Smits, M., Jenniskens, K., van Zanten, A. R. H., Kusters, R., Verheij, T. J. M., & Hopstaken, R. M.
Magazine: The journal of applied laboratory medicine
Link: https://doi.org/10.1093/jalm/jfac031
Verslagen
Eindverslag
Sepsis is een levensbedreigend ziektebeeld dat kan ontstaan als het eigen afweersysteem niet in staat is een infectie goed af te weren. Voor huisartsen is sepsis vaak moeilijk te herkennen. In dit onderzoek hebben we gekeken welke informatie voor hen het meest bruikbaar is in het herkennen van (beginnende) sepsis. Hieruit hebben we een score ontwikkeld die makkelijk aan het bed te bepalen is. Huisartsen hoeven enkel de volgende gegevens te verzamelen: leeftijd, temperatuur, bloeddruk, polsfrequentie, zuurstofgehalte en bewustzijn. De hoogte van de score geeft een goede indruk van het risico op sepsis. Tijdens het onderzoek hebben we ook bloed bij alle patiënten afgenomen om te onderzoeken of bloedwaarden die door een huisarts uit een vingerprik te bepalen zijn (zgn sneltesten) toegevoegde waarde hebben. Dit bleek echter niet het geval. Daarom adviseren we huisartsen om niet op basis van een uitslag van een sneltest een patiënt naar het ziekenhuis door te verwijzen.
In de periode van Juni 2018 tot Maart 2020 werden gegevens verzameld van 357 patiënten op 4 huisartsenposten in Nederland. Dit ware acuut ziek volwassen, die een thuisvisite door de huisartsenpost kregen. De mediane leeftijd was 80 jaar en de groep bestond voor 61 % uit mannen. Van deze patiënten bleek 42% binnen 3 dagen sepsis te hebben ontwikkeld en 5,6% van de patiënten overleed binnen 30 dagen. Van de volgende variabelen werd de voorspellende waarde voor sepsis onderzocht en gecombineerd tot een voorspellend model: leeftijd, temperatuur, bloeddruk, polsfrequentie, ademhalingsfrequentie, zuurstofsaturatie, bewustzijn, snelle toename ziekteverschijnselen en koude rillingen.
Dit model liet een goede betrouwbaarheid zien voor de voorspelling van sepsis en verbeterde niet verder na toevoeging van de bloedwaarden CRP, procalcitonine en lactaat. Een versimpeld model waarbij voor leeftijd > 65 jaar, temperatuur > 38 graden Celsius, systolische bloeddruk ≤ 110 mmHg, polsfrequentie > 110/min, zuurstof gehalte ≤ 95% en veranderd bewustzijn ieder 1 punt wordt opgeteld bij de totale score, toonde een vergelijkbaar goede voorspelling en is gemakkelijk toe te passen in de praktijk door de huisarts. De nieuw ontwikkelde score werd ook vergeleken met scores die gebruikt worden in het ziekenhuis: SIRS, qSOFA en NEWS. SIRS en qSOFA hadden duidelijk een mindere voorspellende waarde. De NEWS was wel vergelijkbaar met het nieuwe model, maar is complexer en daardoor minder laagdrempelig voor huisartsen. De voorspellende waarde van het door ons ontwikkelde simpele model bleef aanwezig toen het werd toegepast op patiëntgegevens van 2 andere onderzoeken naar sepsis, uitgevoerd op verschillende spoedeisende hulp afdelingen in Nederland.