Thema 1. Consortium Sociale vaardigheden: Onderzoek om te komen tot een reductie van het aantal aan te bevelen interventies op het gebied van sociale vaardigheden, weerbaarheid, onzekerheid.
In Nederland zijn voor jongeren veel interventies beschikbaar op het gebied van sociale
vaardigheden en weerbaarheid, maar niet duidelijk is welke het meest effectief zijn. Een
onderzoeksgroep van TNO, UVA, Radboud Universiteit, Universiteit Leiden en praktijkorganisaties
onderzocht in welke mate de onderdelen van deze programma's effectief zijn.
Drie type oefeningen vergroten het effect van programma’s. Met name het oefenen van
vaardigheden, het veranderen van belemmerende gedachten en emoties in behulpzame, en het
vergroten van kennis zorgen voor beter effect. Het gebruik van psycho-fysieke oefeningen heeft
geen effect. Het onderzoek laat ook zien dat bij het oefenen van de vaardigheden (het doelgedrag) het van belang is om voldoende oefeningen (minstens 10) in een programma op te nemen.
Programma’s met een duur van 10-16 weken sorteren de grootste effecten. Verder laat het
onderzoek zien dat de setting van de interventie uitmaakt: interventies in een klas hebben vooral
invloed op interpersoonlijke vaardigheden en interventies waarbij kinderen die het nodig hebben in
een groepje worden getraind verbeteren vooral de intra-persoonlijke uitkomsten. Kinderen, ouders
en uitvoerende prakrijkprofessionals geven allen aan dat actieve werkvormen waarbij vaardigheden worden geoefend en praktische handvatten worden gegeven het meest worden gewaardeerd en als effectief worden ervaren voor het versterken van sociale vaardigheden en weerbaarheid.
Dit project toont aan dat sommige interventies in Nederland veel werkzame elementen inzetten
terwijl andere interventies dat juist minder doen. Het is van belang om bij de keuze van de
interventies door ouders, scholen, gemeenten en praktijkprofessionals te letten op de
aanwezigheid van werkzame elementen in het interventieprogramma.
Dit project is een vervolg op project 729300001.
Meer informatie
In dit interview vertelt de projectleider hoe er binnen het consortium op innovatieve wijze gewerkt wordt aan effectonderzoek op het betreffende thema en hoe dit bijdraagt aan een nog effectievere praktijk en betere hulp voor kinderen en gezinnen.
Producten
Auteur: Fekkes, M.
Auteur: de Mooij, B., Fekkes, M., van den Akker, A. L., Scholte, R., & Overbeek, G.
Auteur: de Mooij, B., Fekkes, M., Scholte, R.H.J., & Overbeek, G.J.
Auteur: de Mooij, B., Fekkes, M., Miers, A. C., van den Akker, A. L., Scholte, R., & Overbeek, G.
Auteur: de Mooij, B., Fekkes, M., Scholte, R., & Overbeek, G.
Auteur: de Mooij, B., Fekkes, M., Miers, A. C., van den Akker, A. L., Scholte, R., & Overbeek, G.
Auteur: de Mooij B, Fekkes M, Scholte RHJ, Overbeek G.
Magazine: Clinical Child and Family Psychology Review
Auteur: S. Verweij
Verslagen
Eindverslag
In Nederland zijn voor jongeren veel interventies beschikbaar op het gebied van sociale vaardigheden en weerbaarheid, maar niet duidelijk is welke het meest effectief zijn. Een onderzoeksgroep van TNO, UVA, Radboud Universiteit, Universiteit Leiden en praktijkorganisaties onderzocht in welke mate de onderdelen van deze programma's effectief zijn.
Drie type oefeningen vergroten het effect van programma’s. Met name het oefenen van vaardigheden, het veranderen van belemmerende gedachten en emoties in behulpzame, en het vergroten van kennis zorgen voor beter effect. Het gebruik van psycho-fysieke oefeningen heeft geen effect. Het onderzoek laat ook zien dat bij het oefenen van de vaardigheden (het doelgedrag) het van belang is om voldoende oefeningen (minstens 10) in een programma op te nemen. Programma’s met een duur van 10-16 weken sorteren de grootste effecten. Verder laat het onderzoek zien dat de setting van de interventie uitmaakt: interventies in een klas hebben vooral invloed op interpersoonlijke vaardigheden en interventies waarbij kinderen die het nodig hebben in een groepje worden getraind verbeteren vooral de intra-persoonlijke uitkomsten. Kinderen, ouders en uitvoerende praktijkprofessionals geven allen aan dat actieve werkvormen waarbij vaardigheden worden geoefend en praktische handvatten worden gegeven het meest worden gewaardeerd en als effectief worden ervaren voor het versterken van sociale vaardigheden en weerbaarheid.
Dit project toont aan dat sommige interventies in Nederland veel werkzame elementen inzetten terwijl andere interventies dat juist minder doen. Het is van belang om bij de keuze van de interventies door ouders, scholen, gemeenten en praktijkprofessionals te letten op de aanwezigheid van werkzame elementen in het interventieprogramma.
In Nederland zijn voor jongeren veel interventies beschikbaar op het gebied van Sociale vaardigheden, weerbaarheid en onzekerheid ,maar niet duidelijk is welke het meest effectief zijn. Een onderzoeksgroep van TNO, UVA, Radboud Universiteit, Universiteit Leiden en praktijkorganisaties brengt in een driejarig project via verschillende onderzoeken in kaart brengen in welke mate de onderdelen van deze programma’s effectief zijn. Op vier manieren zal onderzoek worden gedaan: (1)Er vindt er een brede raadpleging van mensen uit het veld plaats, (2) er wordt er een meta-analyse uitgevoerd op eerder gerapporteerde bevindingen, (3) bestaande data worden geanalyseerd (4) via een aantal microtrials wordt onderzocht welke technieken het meest effectief zijn bij o.a. spreekangst en weerbaarheid.
In het eerste jaar zijn voor een meta-analyse van 80 internationale programma’s op het gebied van sociale vaardigheden alle mogelijke werkzame elementen in kaart gebracht. In de nog uit te voeren analyses zal vervolgens worden onderzocht welke elementen (bv technieken) samengaan met de grootste effecten. Voor de microtrials zijn in het eerste jaar de modules ontworpen en is een groot aantal scholen geworven. In het komende jaar zullen de resultaten van de meta-analyse worden geanalyseerd en worden de microtrials uitgevoerd.
Uiteindelijk doel is om een beperkt aantal interventies te selecteren die aanbeveling verdienen, zodat zoveel mogelijk jongeren op een effectieve manier geholpen kunnen worden.