Tijdige Integratie Palliatieve Zorg bij Niet-Oncologische ziekten met het Tweesporenbeleid (TIPNOT)
Palliatieve zorg heeft als doel de kwaliteit van leven van ongeneeslijk zieke mensen en hun naasten te verbeteren. Bij niet-oncologische ziekten krijgt niet iedere patiënt op tijd palliatieve zorg. Het tweesporenbeleid ondersteunt patiënten, naasten en zorgverleners om tegelijk met de standaardbehandeling ook tijdig te starten met palliatieve zorg. Dit bestaat uit proactieve zorgplanning en het behandelen van symptomen waarbij ook hoop op verbetering van de situatie of zelfs genezing onderdeel blijft van de zorg.
Doel
Doelstelling is om te onderzoeken hoe het tweesporenbeleid ingebed kan worden in de zorg op afdelingen voor patiënten met ernstige niet-oncologische ziekten zoals hartfalen, COPD, neurologische ziekten, ernstig vaatlijden of nierfalen. Hierbij wordt gekeken naar de huidige integratie van palliatieve zorg op deelnemende afdelingen, wat mogelijk belemmerende en bevorderde factoren zijn en hoe consultteams palliatieve zorg de implementatie van het tweesporenbeleid kunnen ondersteunen. Met de uitkomsten kunnen straks ook andere ziekenhuizen het tweesporenbeleid invoeren.
Aanpak/werkwijze
Dit project vindt plaats op 12 niet-oncologische afdelingen van de 6 samenwerkende ziekenhuizen van consortium Propallia. In opeenvolgende fases worden alle stappen tot structurele implementatie van het tweesporenbeleid doorlopen. Op iedere afdeling komt een werkgroep zorgverleners die wordt ondersteund door het eigen consultteam palliatieve zorg en het onderzoeksteam. Zij brengen de huidige situatie in kaart door dossieronderzoek, vragenlijsten en de workshop tweesporenjourney. Deze verhelderen hiaten in de zorg en benodigde randvoorwaarden voor tijdige integratie van palliatieve zorg in standaardzorg. Per afdeling stellen ze een implementatieplan op en implementeren ze het tweesporenbeleid gedurende een jaar. Daarna volgt een effect- en procesevaluatie.
Samenwerkingspartners
Alle consultteams palliatieve zorg van de 6 ziekenhuizen werken al jaren samen als werkgroep palliatieve zorg van Onco-West. Gezamenlijke speerpunten zijn het tijdig integreren van palliatieve zorg in de standaardzorg en het verbeteren van samenwerking met generalistische collega’s. In de eigen ziekenhuizen fungeren de consultteams als katalysator en trekkers van het project samen met het onderzoeksteam. De 12 niet-oncologische afdelingen hebben allemaal de wens om palliatieve zorg te integreren binnen de huidige zorg en daarmee passender zorg te bieden aan ernstig zieke patiënten. In alle fases van het project betrekken de deelnemende afdelingen patiënten via de klankbordgroep.
Verwachte resultaten
Het project geeft inzicht in factoren die van belang zijn voor tijdige integratie van palliatieve zorg bij niet-oncologische ziekten en in wat bij implementatie wel en niet werkt. Daaruit komen de Leidraad Implementatie Tweesporenbeleid en Handleiding voor Consultatieteams Palliatieve Zorg voort. Hiermee kunnen andere ziekenhuizen aan de slag. Dit ondersteunt opschaalbaarheid en landelijke impact. De praktijkrelevantie is groot: generalistische zorgverleners krijgen een bruikbare aanpak, consultteams versterken hun rol als katalysator en patiënten profiteren van tijdiger en passender zorg. Het project sluit aan bij behoeften van patiënten en zorgverleners die vragen om ondersteuning bij het bespreken en combineren van behandeldoelen.
ZonMw en proactieve zorgplanning
Dit project financieren we vanuit ons programma Palliantie. Het tijdig herkennen en bespreekbaar maken van het levenseinde helpt patiënten en naasten om over hun doelen, wensen en behoeften rondom de palliatieve fase na te denken. Het is belangrijk dat zorgverleners tijdig en regelmatig hierover in gesprek gaan en dit inventariseren en vastleggen. Vanuit ons programma financieren we onderzoek naar handvatten voor proactieve zorgplanning en de toepassing daarvan in de zorgpraktijk.