Timing of myocardial contraction and relaxation mapped with high temporal resolution MRI tagging and 3-D strain analysis: detection of ventricular dyssynchrony and prediction of response to biventricular pacing

ACHTERGROND Voor een doelmatige behandeling van patiënten met hartfalen is het van groot belang om de oorzaak van het falen in een vroeg stadium te onderkennen. Patiënten met systolisch falen (een gebrekkige contractiefunctie) kunnen baat hebben bij resynchronisatie van de hartcontractie met een speciale pacemaker. Dit type pacemaker wordt aangeduid met de term ‘’biventriculaire pacemaker’’, omdat er een stimulatie-electrode ligt in zowel linker als rechter hartkamer. De behandeling wordt genoemd: ‘’Cardiale resynchronisatie therapie’’ of CRT. Deze therapie is kostbaar (meer dan Euro 10000 per patiënt), en vereist beschikbaarheid van druk-bezette catheterisatiekamers. De respons op deze therapie is echter onzeker, want deze is sterk afhankelijk van de mate van asynchronie in de contractie van de linker ventrikel, en tevens van de positie van de pacemakerdraden in de ventrikels. MRI myocardial tagging is een niet-invasieve techniek om de contractie van het myocardium te meten, en vormt daarmee een mogelijke methode om asynchrone contractie op te sporen, en om te voorspellen welke patiënten gunstig zullen responderen op de CRT. ONDERZOEKSVRAGEN a. Kan door middel van MRI tagging bij hartfalen-patiënten worden gedetecteerd of er asynchronie in de hartspiercontractie optreedt? b. Kan op basis van de mechanische asynchronie, zoals gemeten met MRI tagging, worden voorspeld of de patiënten baat zullen hebben bij resynchronisatie van de hartcontractie middels een pacemaker? c. Is de asynchronie zoals gemeten met MRI tagging, vergelijkbaar met de asynchronie zoals gemeten met echocardiografie? INCLUSIE Geïncludeerd zijn 52 evalueerbare patiënten met hartfalen, die in aanmerking kwamen voor resynchronisatie van de hartspiercontractie. Bij al deze patiënten is uitgevoerd: MRI myocardial tagging in een separaat onderzoek in de MRI scanner; Optimale plaatsing van een biventriculaire pacemaker tijdens hartcatheterisatie; Meting van de respons op deze pacemaker door met een druksensor in de linkerhartkamer de toename in drukopbouw ( dP/dt ) te meten. Voor een subset van 13 patiënten is naast het MRI tagging onderzoek ook een 3D echo onderzoek verricht om de asynchronie ook met deze nieuwe echomethode te meten. METHODEN De onderzoeksvorm is een experimenteel onderzoek met patiënten, waarbij het effect van een interventie (cardiale resynchronisatie door pacing) wordt gemeten. Uitkomst is de procentuele toename in maximale drukopbouw in de linker hartkamer (% dP/dtmax). De methoden van MRI tagging, biventriculaire stimulatie en data analysis zijn gedetailleerd beschreven in het artikel van Russel et al. (J Magn Res Imaging 26: 1452-60, 2007), dat als bijlage is toegevoegd. In dit artikel staat ook de statistische analyse: ‘’ Door middel van univariate regressieanalyse is de corrrelatie bepaald tussen QRS breedte, en MRI-bepaalde asynchrony en heterogeniteit in contractie enerzijds, en de response op pacing (toename in drukopbouw) anderzijds. Met multivariate analyse is ook getoetst welke combinatie van twee parameters de beste predictie gaf van de respons op pacing. De significantie wordt dan bepaald van de toevoeging van de tweede parameter aan de eerste.” Economische evaluatie: De CRT therapie is niet succesvol in 30% van de patiënten die met deze dure therapie worden behandeld. De kosten bedragen minimaal Euro 10000 per patiënt, en met 800 CRT behandelingen in Nederland per jaar, betekent dit dat in 240 patiënten de kosten van Euro 2400000 worden verspild zonder enig positief effect. Als deze kosten uitgespaard kunnen worden, dan kan het beschikbare geld worden besteed aan die patiënten die er wel baat bij hebben; het overblijvende geld kan dan besteed worden aan andere vormen van behandeling. RESULTATEN: zie aparte sectie. CONCLUSIE In deze studie is aangetoond dat zowel MRI- als 3D echo-maten een toegevoegde waarde hebben bij de voorselectie van patiënten die behandeld kunnen worden met cardiale resync