Toward an increase in internalizing problems in adolescent girls? Exploring the impact of societal changes, 2013-2017

Internationaal onderzoek laat zien dat emotionele problemen bij meisjes de laatste 5 jaar enorm zijn toegenomen, terwijl dit niet het geval is bij jongens. Toegenomen gebruik van sociale media, echtscheidingen en schoolstress zouden hiervoor verantwoordelijk zijn.

Doel

We onderzoeken of de internationale trend ook in Nederland aanwezig is: is er in Nederland een toename in emotionele problemen bij meisjes?

Aanpak

In dit grootschalige onderzoek bestuderen wij in hoeverre 1) Nederlandse meisjes in 2017 meer emotionele problemen rapporteren dan in 2013; 2) een mogelijke toename in gebruik van sociale media, ouderlijke scheidingen en schoolstress dit kunnen verklaren; 3) de toename en verbanden met name gelden voor bepaalde subgroepen, zoals meisjes met traditionele gendernormen, een migratieachtergrond en een laag opleidingsniveau.

Resultaten

Een trendanalyse op basis van nationaal representatieve data liet zien dat emotionele problemen en psychosomatische klachten onder Nederlandse jongeren zijn toegenomen tussen 2009 en 2013. Daarnaast nam de levenstevredenheid af. Deze ontwikkelingen golden met name voor meisjes. Na 2013 is het welzijn van Nederlandse jongeren gestabiliseerd.

Een stijging in ervaren druk door schoolwerk tussen 2009 en 2013 verklaart grotendeels de stijging in emotionele problemen, psychosomatische klachten en de daling in levenstevredenheid. De stijging in schooldruk is met name sterk voor meisjes op het VWO.

Problematisch sociale mediagebruik (bijvoorbeeld wanneer jongeren interesse in hobby’s verliezen of conflicten krijgen met anderen vanwege sociale mediagebruik) voorspelt een lager welzijn bij jongeren. Frequent sociale mediagebruik voorspelt geen daling in welzijn.

Samenwerkingspartners

Dit onderzoek is opgezet door de Universiteit Utrecht, in samenwerking met patiëntenvereniging MIND, het RIVM en het Trimbos-instituut.

Producten

Titel: Kopzorgen: Genderverschillen op de sofa
Auteur: de Looze, M.
Link: https://dezwijger.nl/programma/genderverschillen-op-de-sofa
Titel: Vroeger was alles beter? Psychische problemen bij jongeren
Auteur: de Looze, M. & Stevens, G.
Titel: Trends in emotioneel welbevinden van jongeren: De rol van ervaren schooldruk, communicatie met ouders en gepest worden
Auteur: M. van Bon-Martens, M. de Looze, S. van Dorsselaer, R. Vonk, G. Stevens
Titel: Time trends in schoolwork pressure among Dutch adolescents, 2001-2017: gender and educational level differences
Auteur: Cosma, A.; Stevens, G.,; Vollebergh, W.,; de Looze, M.
Magazine: Scandinavian Journal of Public Health
Titel: Social Media Use Intensity, Social Media Use Problems, and Mental Health among Adolescents: Investigating Directionality and Mediating Processes
Auteur: Boer, M., Stevens, G., Finkenauer, C., de Looze, M., van den Eijnden, R.
Magazine: Computers in Human Behavior
Link: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0747563220303927.

Verslagen


Eindverslag

Dit project onderzocht in hoeverre het welzijn van jongeren (11-16 jaar) in Nederland is veranderd tussen 2005 en 2017. Een trendanalyse op basis van nationaal representatieve data liet zien dat emotionele problemen en psychosomatische klachten onder Nederlandse jongeren zijn toegenomen tussen 2009 en 2013. Daarnaast nam de levenstevredenheid af. Deze ontwikkelingen golden met name voor meisjes. Na 2013 is het welzijn van Nederlandse jongeren gestabiliseerd. Een stijging in ervaren druk door schoolwerk tussen 2009 en 2013 verklaart grotendeels de stijging in emotionele problemen, psychosomatische klachten en de daling in levenstevredenheid. De stijging in schooldruk is met name sterk voor meisjes op het VWO. Problematisch sociale mediagebruik (bijvoorbeeld wanneer jongeren interesse in hobby’s verliezen of conflicten krijgen met anderen vanwege sociale mediagebruik) voorspelt een lager welzijn bij jongeren. Frequent sociale mediagebruik voorspelt geen daling in welzijn.

Kenmerken

Projectnummer:
849500007
Looptijd: 100%
2018
2019
Gerelateerde programma's:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Dr. G.W.J.M. Stevens
Verantwoordelijke organisatie:
Universiteit Utrecht