Towards the development of a decision tool for indwelling or intermittent urinary catheterization
Keuzehulp urine katheterisatie
Het aantal mensen dat gebruik maakt van verblijfskatheters en intermitterende katheterisatie om de blaas te legen is de afgelopen jaren flink toegenomen in Nederland. Deze toename wordt vooral onder ouderen (>65 jaar) gezien. Over de jaren lijkt ook sprake van toename van regionale verschillen in het gebruik van verblijfskatheters en intermitterende katheters. Daarnaast zien wij dat er een verschil bestaat in het voorschrijfgedrag en het bespreken van behandelopties tussen verschillende zorgverleners. Iedere patiënt hoort de meest geschikte katheter voor zijn/ haar situatie te krijgen, daarom is het belangrijk om het keuzeproces te standaardiseren. Ook hebben wij gezien dat er verschillen bestaan in de patiënt tevredenheid en kwaliteit van leven tussen gebruikers van verschillende katheters. Deze factoren zijn belangrijk om te bespreken en mee te nemen bij het maken van de keuze voor een katheter. Op basis van deze bevindingen willen wij een toekomstige doelmatigheidsstudie opzetten voor het ontwikkelen van een keuzehulp ‘Urine Katheterisatie’ voor gebruikers en zorgverleners. Dit zal lijden tot meer gepersonaliseerde keuzes ten aanzien van urine katheterisatie en uiteindelijk de patiënt tevredenheid en kwaliteit verbeteren.
Producten
Auteur: Coen HH Christiaans, Felice EE van Veen, Bertil FM Blok
Auteur: Coen HH Christiaans, Felice EE van Veen, Bertil FM Blok
Auteur: Felice E. E. van Veen, Jeroen R. Scheepe and B. F. M. Blok
Magazine: Therapeutic advances in Urology
Verslagen
Eindverslag
Het doel van deze haalbaarheidsstudie was het identificeren van verschillen in kathetergebruik
binnen Nederland, het inventariseren van het perspectief van medische professionals op het
voorschrijven van urinekatheters en kijken naar de patiënt tevredenheid en kwaliteit van leven
tussen verschillende kathetergebruikers. Aan de hand van deze bevindingen wilden wij inschatten of het zinvol is om een toekomstige doelmatigheidsstudie op te zetten voor het ontwikkelen van
een keuzehulp ‘Urine Katheterisatie’ voor gebruikers en zorgverleners.
Hieronder de antwoorden op de vragen.
Are there regional differences in The Netherlands regarding efficacy of catheterization, patient satisfaction, quality of life and the decision making process of prescribing IC or CIC?
Er werd een werd een grote, nationale database studie opgezet waarbij gegevens werden verzameld uit het Genees- en hulpmiddelen Informatie Project (GIP) van het Zorginstituut Nederland om te kijken naar regionale verschillen tussen het gebruik van verblijfskatheters en intermitterende katheters en eventuele verschillen in voorschrijfgedrag door zorgverleners. Hierbij is gekeken naar trends en regionale verschillen van het kathetergebruik in de afgelopen 10 jaar (2012-2021). Het aantal kathetergebruikers is het afgelopen decennium significant toegenomen in Nederland. Daarnaast zijn er in Nederland in toenemende mate regionale verschillen met betrekking tot het aantal IC en CIC gebruikers; CIC gebruik was hoger in het Noorden van Nederland en IC gebruik varieerde tussen meerderen provincies in het land. Dit kan het gevolg zijn van verschil in voorschrijfgedrag van medische professionals en hun afstemming op de professionele richtlijnen, of door verschillen in patiëntenpopulatie.
How are decisions regarding IC and CIC use made by prescribers?
Er werd een vragenlijst studie onder zorgverleners opgezet waarbij gekeken werd naar het perspectief van medische professionals op het voorschrijven van urinekatheters. Hiervoor hebben wij een vragenlijst gestuurd naar urologen, revalidatieartsen, verpleegkundig specialisten en (continentie)verpleegkundigen in Nederland. De vragenlijst is verstuurd naar 300 zorgverleners waarvan 102 de vragenlijst hebben ingevuld (responspercentage Eindrapportage Projectnummer: 10310012110004 34%). 57% van de zorgverleners ziet meer patiënten met een verblijfskatheter. 83% prefereert CIC over een verblijfskatheter, 17% heeft geen specifieke voorkeur. Verpleegkundige zijn het minst betrokken bij het keuzeproces welke katheter een patiënt krijgt. Daarnaast bespreken zij, wanneer ze betrokken zijn, de andere behandelopties het minst en baseren zij hun keuze het minst vaak op de patiënt kenmerken en het vaakst op eigen ervaring met bepaalde katheters
What is the patient satisfaction, quality of life and efficacy with indwelling and intermittent catheter users.
Voor deze studie hebben wij 2 vragen uit de aanvraag samengevoegd. Er werd een vragenlijst studie onder kathetergebruikers in Nederland opgezet waarbij gekeken werd naar de patiënt tevredenheid, kwaliteit van leven en katheter gerelateerde complicaties (efficacy). De vragenlijst werd gestuurd naar patiënten die CICen, een urethrale verblijfskatheter (TUC) of een buikkatheter (SPC) hebben. De vragenlijst is verstuurd naar 10109 kathetergebruikers, hiervan hebben er 3320 de vragenlijst ingevuld (responspercentage 33%). De patiënt tevredenheid en kwaliteit van leven was beter in patiënten die CICen vergelijken met patiënten met een TUC of SPC. Daarnaast hadden patiënten die CICen minder katheter gerelateerde complicaties vergeleken met de andere 2 groepen.
Het aantal verblijfskatheter (IC) en intermitterende katheter (CIC) gebruikers is het afgelopen
decennium (2012-2021) significant toegenomen in Nederland. Deze toename werd vooral onder
ouderen (>65 jaar) waargenomen. Daarnaast zijn er in Nederland in toenemende mate regionale
verschillen met betrekking tot het aantal IC en CIC gebruikers; CIC gebruik was hoger in het
noorden van Nederland en IC gebruik varieerde tussen meerderen provincies in het land. Deze
praktijkvariatie in urinekatheterisatie is nog nooit eerder onderzocht of aangetoond en kan het
gevolg zijn van verschil in voorschrijfgedrag van medische professionals en hun afstemming op de
professionele richtlijnen, of door verschillen in patiëntenpopulatie. Daarnaast zien wij dat de patiënt
tevredenheid en kwaliteit van leven onder patiënten die CICen beter is dan bij patiënten met een
buikkatheter (SPC) of urethrale verblijfskatheter (TUC). Ook is het aantal katheter-gerelateerde
complicaties lager bij de patiënten die CICen vergeleken met de andere groepen.
Onder zorgverleners is er ook een duidelijk verschil in betrokkenheid bij het maken van de keuze
welke katheter er wordt voorgeschreven. Verpleegkundige zijn hier het minst bij betrokken,
wanneer zij betrokken zijn bespreken zij de alternatieve opties minder vaak en kijken zij het minst
naar de patiëntkenmerken vergeleken met de andere zorgverleners bij het beslissen welke
katheter er wordt voorgeschreven. Omdat de meerderheid van de verpleegkundigen wel betrokken
is bij de keuze, is het belangrijk voor de kwaliteit van de zorg dat zij alternatieve behandelopties
bespreken en de keuze voornamelijk baseren op patiëntkenmerken, zoals de andere
zorgverleners.
Op basis van deze bevindingen zou men kunnen stellen dat standaardisatie van een
gepersonaliseerde besluitvorming met betrekking tot urinekatheterisatie, zoals een keuzehulp,
overwogen moet worden. Echter blijkt na oriënterend onderzoek dat een recente aanzet tot een
keuzehulp voor urinekatheterisatie is opgezet waarbij de Nederlandse Vereniging voor Urologie
betrokken is geweest. Na inventarisatie blijkt deze keuzehulp vrijwel niet in de praktijk te worden
gebruikt door medische professionals, deze niet is gevalideerd en geen rekening houdt met
herbruikbare katheters. Daarom willen wij stappen zetten om een gevalideerde, alomvattende
katheter keuzehulp te maken. Door validatie zal deze keuzehulp daadwerkelijk in de praktijk
gebruikt kunnen worden en zorgen voor meer gepersonaliseerde hulp bij de katheter keuze