Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

Towards personalized care and reduction of chronicity in patients with Obsessive Compulsive Disorder

Dwanggedachten en dwanghandelingen kenmerken een Obsessieve-Compulsieve Stoornis (OCS). OCS is een ernstige ziekte die meestal chronisch verloopt. Tot nu toe is cognitieve gedragstherapie (CGT) de best bewezen behandeling voor OCS. Er zijn aanwijzingen dat een nieuwe psychotherapie, de Inference Based Approach (IBA) ook effectief is voor OCS, misschien zelfs effectiever dan CGT voor patiënten die hun dwanggedachten heel overtuigend vinden.

Patiënten geven aan dat zij uitkijken naar een nieuwe effectieve psychotherapie voor OCS, bij voorkeur één die beter te verdragen is dan CGT. Zij wensen een betere behandelbaarheid van OCS, voor zichzelf en voor de volgende generatie.

Doel

Dit onderzoek bestudeert de effectiviteit van CGT en IBA, maar bepaalt ook hoe beide therapieën werken op hersenniveau. Zo draagt het bij aan betere behandelbaarheid van OCS.

Werkwijze

Om chroniciteit van OCS terug te dringen, moeten we begrijpen welke kenmerken van patiënten bepalen of iemand profiteert van een behandeling (bijvoorbeeld de manier waarop delen van de hersenen met elkaar in verbinding staan) en we moeten meer begrijpen van de werkingsmechanismen van behandelingen. Door een groep patiënten CGT te geven, en een andere groep IBA, en door van patiënten in beide groepen, vooraf en na de behandeling hersenscans te maken, kunnen we te weten komen welke behandeling voor wie het meest geschikt is. Dan kunnen er meer mensen genezen.

Betrokkenheid patiënten

Patiënten werken mee aan de studie. Zij geven aan welke effecten van therapie we vooral moeten meten, zij schrijven en verspreiden informatie over de studie, beoordelen de last die deelname aan de studie met zich meebrengt en adviseren aanpassingen. Zij werken mee aan het maken van een eHealth gedeelte van de behandeling, zijn contactpersoon voor deelnemers aan de studie en zorgen voor verspreiding van de resultaten onder patiënten. Een focusgroep van de Angst-, Dwang- en Fobiestichting geeft steeds vanuit patiënten-perspectief feedback op de voortgang van de studie.
 

Producten

Titel: Behandeling van OCD inclusief de inference based approach een nieuwe behandelmethode voor dwangklachten
Auteur: Henny Visser & Maartje Punt
Link: https://www.bsl.nl/shop/behandeling-van-ocd-9789036828314
Titel: Inference-Based Cognitive Behavioral Therapy versus Cognitive Behavioral Therapy for Obsessive-Compulsive Disorder: A Multisite Randomized Controlled Non-Inferiority Trial
Auteur: Nadja Wolf; Patricia van Oppen; Adriaan W. Hoogendoorn; Odile A. van den Heuvel; Harold J.G.M. van Megen; Aniek Broekhuizen; Mirjam Kampman; Daniëlle C. Cath; Koen R.J. Schruers; Saskia M. van Es; Tamara Opdam; Anton J.L.M. van Balkom; Henny A.D. Visser
Magazine: Psychotherapy and psychosomatics
Begin- en eindpagina: 1-15
Link: https://karger.com/pps/article/doi/10.1159/000541508/914796/Inference-Based-Cognitive-Behavioral-Therapy
Titel: IBA: therapie voor dwang, maar dan zonder exposure
Auteur: Henny Visser
Magazine: GZ psychologie
Begin- en eindpagina: 26-31
Link: https://www.gzpsychologie.nl/magazine-artikelen/iba-therapie-voor-dwang-maar-dan-zonder-exposure/
Titel: IBA: de obsessieve twijfel achter dwangklachten
Auteur: Emma Koenen Nadja Wolf Henny Visser
Magazine: PsyXpert
Begin- en eindpagina: 35-43
Link: https://www.zonmw.nl
Titel: Poor Insight in Obsessive-Compulsive Disorder as a Multifaceted Phenomenon: Evidence From Brain Activation During Symptom Provocation
Auteur: Aniek Broekhuizen, Chris Vriend, Nadja Wolf, Emma H. Koenen, Patricia van Oppen, Anton J.L.M. van Balkom, Henny A.D. Visser, and Odile A. van den Heuvel
Magazine: Biological Psychiatry CNNI
Begin- en eindpagina: 1135-1144
Link: https://www.zonmw.nl
Titel: Podcast over behandeling van OCD (waaronder met de Inference Based Approach)
Link: https://kennisnet.vgct.nl/podcast-ocd/
Titel: Webinar over Inference Based Approach (in de reeks lunchwebinars van Nederlands Kenniscentrum Angst dwang trauma en Depressie - NedKAD)
Link: https://www.zonmw.nl
Titel: Webinar in de icbt.online omgeving. Presentatie aan de Amerikaanse en Canadese in de Inference Based Approach geïnteresseerde onderzoekers en behandelaars over wat er in Nederland gebeurt (qua behandeling en onderzoek)
Link: https://www.zonmw.nl
Titel: Door ervaringsdeskundige gemaakte infographic over de Inference based approach
Link: https://www.arriba-studie.nl/images/infographic.jpg

Verslagen


Eindverslag

Obsessieve-compulsieve stoornis (OCD) is een ingrijpende aandoening. De standaardbehandeling, cognitieve gedragstherapie (CGT) is voor velen beangstigend vanwege blootstelling aan angstige situaties. Hierdoor stoppen sommigen vroegtijdig of beginnen er niet aan.
De Inference Based Approach (IBA) is een nieuwe therapie zonder deze blootstelling,. Een studie met 197 volwassenen vergeleek IBA met CGT. Deelnemers ondergingen ook fMRI-scans voor en na de behandeling om hersenactiviteit te meten.
Beide behandelingen verlaagden de ernst van OCD, zonder verschil in effectiviteit. Toch kan nog niet formeel vastgesteld worden dat IBA en CGT even effectief zijn. IBA werd beter verdragen dan CGT. Hersenonderzoek toonde verschillende veranderingen in hersenactiviteit passend bij beide methoden. IBA lijkt een waardevolle aanvulling op bestaande behandelingen voor OCD. Verdere studies moeten bepalen of CGT en IBA samen nog effectiever zijn. IBA is nu beschikbaar in de meeste Nederlandse provincies.
 

Kenmerken

  • Projectnummer:
    636310004
  • Looptijd: 100%
    Looptijd: 100 %
    2017
    2024
  • Gerelateerde programma's:
  • Gerelateerde subsidieronde:
  • Projectleider en penvoerder:
    drs. H.A.D. Visser
  • Verantwoordelijke organisatie:
    GGZ Centraal