Towards a shortened sick leave duration of employees sick- listed due to common mental disorders

In dit onderzoek werd onderzocht hoe het komt dat bedrijfsartsen hun beroepsrichtlijn ‘handelen van de bedrijfsarts bij werkenden met psychische problemen’ maar beperkt volgen. Ook werd gekeken of het richtlijngebruik verhoogd kon worden, en of dat resulteerde in een sneller herstel en een snellere werkhervatting van de werknemer. Voor dit onderzoek werd een innovatieve training ontwikkeld die tot doel had om de artsen positiever te laten denken over de richtlijn, hun kennis te vergroten en praktische problemen die richtlijngebruik in de weg staan te verhelpen. De training bleek effectief: artsen die de training hadden gevolgd volgden significant beter de richtlijn. De training bleek echter niet effectief in het verminderen van externe barrières. Dat zijn oorzaken die richtlijngebruik in de weg staan maar waarop zij zelf geen invloed hebben, zoals het feit dat bedrijfsartsen zich moeten houden aan contracten die arbodiensten met werkgevers sluiten, die bijvoorbeeld een maximaal aantal consulten voorschrijven.
Vervolgens bekeken we of werknemers die behandeld werden door artsen die de training hadden gevolgd sneller hersteld waren en het werk weer hervat hadden dan werknemers van artsen die de training niet hadden gevolgd. Hiervoor werd geen bewijs gevonden. Toch concluderen we niet dat de richtlijn maar beter kan worden afgeschaft, om verschillende redenen. Ten eerste werd mede door de bovengenoemde barrières ook in de getrainde groep de richtlijn niet optimaal toegepast, waardoor het lastig is om uitspraken te doen over de effectiviteit van de richtlijn. Ten tweede zou afschaffen van de richtlijn niet wenselijk zijn omdat zieke werknemers recht hebben op een goede en zorgvuldige begeleiding, ook als deze er niet toe leidt dat de werknemer het werk sneller hervat. Deze richtlijn garandeert een zorgvuldige begeleiding, althans als deze goed wordt uitgevoerd. Afschaffing of (te) sterke versobering van de richtlijn zou er bovendien voor kunnen zorgen dat er veel variatie gaat ontstaan in het handelen van de bedrijfsarts, en dat twee zieke werknemers met een andere bedrijfsarts elk een totaal ander soort begeleiding zouden krijgen, waarbij het de vraag is wat dan de uitkomst met betrekking tot herstel en werkhervatting zal zijn. Gezien het hoge aantal mensen dat uitvalt wegens psychische problemen is het van belang om naar goede oplossingen voor dit probleem te blijven zoeken. Juist een herziening van de richtlijn naar aanleiding van de meest recente ontwikkelingen, en een daaraan gekoppelde goede scholings- en implementatiestrategie kunnen hierbij het verschil maken. Ten derde werd in dit onderzoek gevonden dat werknemers van getrainde artsen hun eigen werkvermogen en het zelfvertrouwen om weer te kunnen werken hoger inschatten. Mogelijk heeft dit een positieve invloed op aspecten van het werkhervattingsproces die wij niet hebben gemeten, bijvoorbeeld resulterend in beter functioneren op het werk.
Dit onderzoek heeft veel concrete punten opgeleverd waarmee de inhoud en vorm van de richtlijn verbeterd kunnen worden. Daarnaast levert het onderzoek een aantal concrete aanbevelingen op voor de beroepsvereniging van bedrijfsartsen en voor arbodiensten. Het onderzoek laat bovendien zien dat de nascholing aan bedrijfsartsen verbeterd kan worden. De innovatieve training werd zeer positief ontvangen door de deelnemers, en verhoogde niet alleen hun richtlijngebruik, maar ook hun werkplezier en ‘self-efficacy’. De training is als methodiek vermoedelijk ook goed bruikbaar voor (na-)scholing van andere professionals. Het artikel over de werkwijze van de training is daarom ook gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift BMC Medical Education, dat zich richt op scholing van medische professionals in het algemeen.