The use of pressure, coercion and compulsion in the care for addicted pregnant women: an ethical analysis
Onder welke voorwaarden is het moreel gerechtvaardigd om, met een beroep op het belang van het toekomstige kind, via toepassing van drang of dwang de vrijheid van verslaafde zwangere vrouwen in te perken? Dit project bestaat uit een ethische analyse van de mogelijke rechtvaardiging van de toepassing van drang- en dwangmaatregelen bij verslaafde zwangere vrouwen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van literatuuronderzoek, focusgroepen en individuele diepte-interviews met ethici, juristen, ervaringsdeskundigen en medewerkers in de gezondheidszorg zoals verloskundigen, psychiaters, verpleegkundigen en huisartsen.
Verslagen
Eindverslag
Gebruik van alcohol en drugs tijdens de zwangerschap is niet alleen schadelijk voor de zwangere vrouw zelf, maar kan ook leiden tot gezondheidsschade bij haar toekomstige kind. Dat valt toe te schrijven aan blootstelling in de baarmoeder aan schadelijke stoffen en bij verslaafde zwangeren vaak ook aan slechte levensomstandigheden, voeding en gezondheid. Hulpverleners worstelen met de vraag hoe zij de toekomstige kinderen van verslaafde zwangeren al tijdens de zwangerschap in bescherming kunnen nemen tegen de gevolgen van de ongezonde leefwijze van hun aanstaande moeders. De Rotterdamse ketenzorg voor verslaafde zwangere vrouwen heeft een radicale keus gemaakt door in een Convenant af te spreken dat de ‘veiligheid van het ongeboren kind’ het primaire doel van de zorg moet zijn en dat daarbij zonodig gebruik moet worden gemaakt van vormen van drang of dwang: maatregelen die een inperking betekenen van de handelingsvrijheid van de zwangere. In dit project zijn de voorwaarden onderzocht waaronder die benadering ethisch aanvaardbaar kan zijn.
Gebruik van alcohol en drugs tijdens de zwangerschap is niet alleen schadelijk voor de zwangere vrouw zelf, maar kan ook leiden tot gezondheidsschade bij haar toekomstige kind. Dat valt toe te schrijven aan blootstelling in de baarmoeder aan schadelijke stoffen en bij verslaafde zwangeren vaak ook aan slechte levensomstandigheden, voeding en gezondheid. Hulpverleners vragen zich af of de toekomstige kinderen van verslaafde zwangeren niet al tijdens de zwangerschap in bescherming genomen moeten worden tegen de gevolgen van de ongezonde leefwijze van deze aanstaande moeders. Dat vraagt om maatregelen van drang of zelfs dwang die neerkomen op ingrijpen in de vrijheid van de vrouwen in kwestie. In dit project gaat het om de (ethische) rechtvaardiging van dergelijke maatregelen. Doel is: bijdragen aan ethische 'guidance' voor deze moreel complexe praktijk.