In Utrecht aan de slag met zinvolle dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie.

Utrecht is een jonge stad, maar ook in Utrecht neemt het aantal ouderen en daarmee het aantal mensen met dementie flink toe. Met deze ZonMw-subsidie scherpten we onze visie op dementie bij ouderen aan en kwamen we tot een gedegen analyse van het benodigde activiteitenaanbod dat aansluit op de behoeften van onze ouderen en hun mantelzorgers. We werkten hiermee toe naar een activiteitenaanbod voor ouderen met dementie in Utrecht als onderdeel van een logische keten, die ouderen met dementie en hun naasten 'gemakkelijker' kunnen doorlopen. Met deze subsidie hadden we als ambitie een andere manier van organiseren: laagdrempeliger, vanuit de wijk, vanuit de gemeenschap, met lichte ondersteuning vanuit zorg- en welzijnspartijen en beter aansluitend op de behoeften van ouderen. Dit sluit aan bij de vraag die er in Utrecht bijvoorbeeld is vanuit ouderen en mantelzorgers met een Turkse en Marokkaanse achtergrond. 

Doel

Het doel van het project was om in september 2025 te komen tot een samenhangend, laagdrempelig, divers en bekend aanbod van zinvolle dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie in Utrecht. Dit leidt tot een verbetering van de gezondheid en kwaliteit van leven van deze ouderen en hun naasten, en tot minder zware zorg omdat zij langer thuis kunnen blijven wonen. We richtten ons specifiek op de wijken West, Oost, Overvecht en Vleuten-De Meern. Door laagdrempeliger en diverser aanbod te creëren en dit beter bekend te maken, wilden we bereiken dat meer ouderen deelnemen aan dagactiviteiten. 

Aanpak/werkwijze

Het project kende 3 fasen:

1. Analyse: Het in kaart brengen van het bestaande en benodigde aanbod van zinvolle dagactiviteiten voor thuiswonende ouderen met dementie.
2. Plan van aanpak: Het opstellen van concrete plannen en een gezamenlijke visie op een logische keten van zorg en welzijn, afgestemd op de behoeften van mensen met dementie en hun naasten.
3. Uitvoering: De realisatie van laagdrempelige activiteiten, verbetering van vindbaarheid en aansluiting tussen activiteiten, en aandacht voor ouderen met een migratieachtergrond. 

Samenwerkingspartners

Binnen deze aanvraag werkten de gemeente Utrecht, Mantelzorg Utrecht – U Centraal, Odensehuis Andante en De Rijnhoven samen. Daarnaast werden mensen met dementie en hun mantelzorgers actief betrokken en sloten het netwerk dementie, Careyn, Sterkzorg, Sociaal Buurtteams en Dock aan als meedenkende organisaties. De projectgroep werkte nauw samen via regelmatig overleg en gezamenlijke communicatie. Er zijn zowel partners uit welzijn en zorg betrokken wat belangrijk is om de ‘harde’ overgangen die er soms zijn tussen zorg en welzijn te verkleinen en mensen met dementie zo lang mogelijk mee te laten doen aan de samenleving op een voor hen fijne manier. 

Resultaten

Met dit project is in Utrecht een stevige basis gelegd voor een samenhangend, laagdrempelig en divers aanbod van zinvolle dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie. Er is een breed gedeelde kennisbasis ontwikkeld, met concrete inzichten in behoeften, kansen en lacunes. Twee nieuwe dagactiviteiten voor Turkse en Marokkaanse ouderen zijn succesvol gestart. De samenwerking tussen zorg, welzijn en gemeente is duurzaam versterkt, wat heeft geleid tot een gedeelde visie en vervolgacties geborgd in het uitvoeringsprogramma Vitaal en krachtig ouder worden, zoals de Utrechtse Dementiescan en de beweging richting een dementievriendelijke stad. Dementie heeft steeds meer een plek op de stedelijke agenda.