Van Check tot Preventie: naar een integrale aanpak van gehoorschade in de JGZ

Algemene samenvatting

Veel jongeren lopen risico op blijvende gehoorschade door blootstelling aan (te) hard geluid, zoals muziek via koptelefoons/oortjes of op feesten. Gehoorschade kan niet worden hersteld en heeft grote gevolgen voor het dagelijks leven. Dit project ondersteunt jongeren, middelbare scholen en de jeugdgezondheidszorg (JGZ) met een nieuwe aanpak die testen, voorlichting en advies samenbrengt en aansluit bij bestaande school- en zorgmomenten. Samen met betrokken partijen werkt het project aan een optimale implementatie van deze nieuwe aanpak.

Doel

Het doel is gehoorschade bij jongeren voorkomen. Het project ontwikkelt een aanpak die bewustwording van jongeren vergroot en concreet handelingsperspectief biedt. Via de JGZ-gezondheidsvragenlijst wordt luistergedrag in kaart gebracht en laten jongeren een online hoortest doen. Scholen krijgen lesmateriaal en praktische adviezen voor hun schoolbeleid over hard geluid. De projectleden onderzoeken de effectiviteit van deze nieuwe aanpak op het gedrag van jongeren en hoe deze duurzaam geïmplementeerd kan worden binnen de scholen en de JGZ.

Aanpak/Werkwijze

De aanpak bestaat uit 5 stappen:

1. De ontwikkeling van extra vragen en adviesteksten over luisteren naar hard geluid voor de JGZ-gezondheidsvragenlijst Gezond Leven? Check ’t Even! (GLCE).
2. Jongeren doen de online Oorcheck-Hoortest (OC-HT) en bespreken de uitslag met de jeugdarts/verpleegkundige.
3. Scholen krijgen lesmateriaal over gehoorschade, en advies over omgaan met hard geluid in en rond school.
4. Het onderzoek naar het effect van bovenstaande stappen op luistergedrag, onder andere via korte vragenlijsten die jongeren op hun telefoon invullen in hun dagelijks leven. 
5. De ontwikkeling van een aanpak die blijvend wordt toegepast in samenwerking met scholen en JGZ.

Samenwerkingspartners

In dit project werken VeiligheidNL (eigenaar OC-HT), GGD-en/JGZ-organisaties (o.a. eigenaar GLCE), middelbare scholen, Gezonde School-adviseurs en wetenschappers samen. VeiligheidNL en GGD-en brengen expertise mee rondom hoortesten en gezondheidsvragenlijsten. Scholen en Gezonde Schooladviseurs zorgen voor aansluiting bij de praktijk. Onderzoekers en wetenschappers leveren kennis over gehoor en gedrag(sverandering) en toetsen of de aanpak werkt. Door deze samenwerking tussen meerdere domeinen ontstaat een goed onderbouwde en praktisch toepasbare aanpak die breed inzetbaar is.

Verwachte resultaten

Gehoorschade door hard geluid is een urgent probleem, waarvoor nog geen integrale aanpak bestaat op middelbare scholen. Dit project levert een onderbouwde aanpak met vragenlijsten en een online hoortest voor jongeren. JGZ en scholen krijgen praktische beleidsadviezen en lesmateriaal. Het project meet het effect van deze aanpak op het voorkomen van gehoorschade. De eerste producten verschijnen in 2026–2027, de effect-resultaten in 2028–2029. Deze aanpak geeft jongeren, scholen en JGZ-professionals betere handvatten om het gehoor van jongeren te beschermen en bewustzijn te vergroten.

Overig

Het project zorgt dat de aanpak aansluit bij jongeren met verschillende achtergronden en opleidingsniveaus. Jongeren, docenten en JGZ-professionals denken mee in elke fase. Leerlingen worden bereikt doordat er gebruik wordt gemaakt van bestaande contactmomenten op school. De resultaten worden gedeeld via scholen, GGD-netwerken en open publicaties. Zo hebben zoveel mogelijk jongeren profijt van dit project.