Mobiele menu

Variation and changeability of dietary patterns: a prerequisite for public health interventions.

Projectomschrijving

Variatie en veranderlijkheid van het voedingspatroon

Aanvrager:
Wageningen Universiteit
Samenwerkingspartners: GGD Gelre-IJssel & Nederlandse Vereniging van Diëtisten

Samenvatting:
Doel van dit onderzoek is inzicht te krijgen in variatie en veranderlijkheid van het voedingspatroon, ten einde een gezonder voedingspatroon te stimuleren. In de eerste fase onderzoekt de projectgroep hoe eetgedrag met (variatie in) het voedingspatroon samenhangt. Vervolgens komt de vraag aan bod welke factoren het eetgedrag kunnen beïnvloeden en wat de invloed hiervan is voor het voedingspatroon. Op basis van informatie die in deze eerdere fases is verkregen, wordt een interventie ontwikkeld en geëvalueerd. Het onderzoek richt zich op jonge ouders, aangezien zij fungeren als een rolmodel voor hun kinderen. En kinderen zijn een belangrijke doelgroep als het gaat om het stimuleren van een gezond voedingspatroon.

Producten

Titel: Evaluation of using spoturine to replace 24-h urine sodium and potassium excretions
Titel: Associations between adherence to the Dutch dietary guidelines and overweight and obesity defined by BMI, waist circumference and bodyfat%
Titel: Adherence to the Dutch dietary guidelines and 20-year mortality: the Rotterdam Study
Titel: The Dutch healthy diet index (DHD-index): an instrument to measure adherence to the Dutch guidelines for a healthy diet
Titel: The use of theory in research on nutrition guidance practices by primary care physicians from 1995 to Oct 2008: A review
Titel: Effect of a counseling intervention on dietary intake for parents and their 4 to 12 year old children
Titel: The use of a spot urine sample to estimate 24-hour sodium and potassium excretion
Titel: The Dutch Healthy Diet-index as assessed by 24h recall and food frequency questionnaire: associations with biomarkers
Link: http://journals.cambridge.org/action/displayFulltext?type=6&fid=9135747&jid=JNS&
Titel: Dietary patterns and their associations with metabolic syndrome and its risk factors in Dutch subjects. A cross-sectioanl analysis
Titel: The association between nutrition behaviour, diet quality and risk factors of the metabolic syndrome
Titel: Association between nutrition behaviour and diet quality in the Netherlands

Verslagen


Eindverslag

Dit project was er op gericht om het voedingspatroon en gerelateerd voedingsgedrag van met name ouders met kinderen te bestuderen teneinde betere voedingsinterventies te kunnen ontwikkelen. Tijdens het project is data verzameld voor een observatie- en een interventiestudie en er zijn analyses uitgevoerd in bestaande datasets. Voor de observatiestudie zijn vanaf juni 2011 tot nu data van 439 ouders met thuiswonende kinderen verzameld waaronder antropometrie (lengte, gewicht, heup- en middelomtrek) en bloeddruk. Ook is er bloed afgenomen en urine verzameld en zijn er verschillende vragenlijsten afgenomen. Deze vragenlijsten betreffen de algemene gezondheid, eetgedrag en lichamelijke activiteit. Daarnaast zijn er voedingsgegevens verzameld met behulp van een voedselfrequentievragenlijst (FFQ) en meerdere 24- uur’s recalls (24hR), die zowel telefonisch als web-based werden afgenomen.
Voor de werving van ouders van kinderen in de basisschoolleeftijd ten behoeve van het interventieonderzoek zijn alle scholen in Wageningen, Ede, Renkum, Bennekom, Rhenen, Zetten, Heteren en Heelsum benaderd en bij 80% van deze scholen is een aankondiging van het onderzoek in hun nieuwsbrief geplaatst. Daarnaast zijn er flyers opgehangen bij supermarkten, bibliotheken, apotheken, huisartsen en kinderopvang. In november 2011 is de interventiestudie volgens plan gestart en tot maart 2013 zijn er gegevens van 184 ouders verzameld. In de onderzoeksperiode zijn lichaamsmetingen (gewicht, lengte, middel- en heupomtrek en bloeddruk) gedaan, is bloed afgenomen (om cholesterol, carotenoïden en vetzuren vast te stellen), urine verzameld (om de natrium- en kaliumuitscheiding te meten) en er zijn vragenlijsten afgenomen (naar eetgedrag van ouder en kind, kwaliteit van leven, lichamelijke activiteit, gebruikelijke voedselconsumptie en nog enkele algemene gegevens), en er zijn per persoon twee web-based 24hR afgenomen, waarmee de voeding van de vorige dag werd vastgesteld. In de interventiegroep zijn 90 deelnemers naar de diëtist geweest. Om alle deelnemers in de interventiegroep te begeleiden en te adviseren over voeding en beweging hebben 6 diëtisten meegewerkt aan het onderzoek. Zij zijn zelfstandig gevestigd in Wageningen en omgeving en zijn voor de start van het interventiegedeelte uitvoerig geïnstrueerd. Zij werkten met een gedetailleerd protocol, dat in overleg met hen is opgesteld, en voerden op basis hiervan de voedingsinterventie uit. De ouders in de controlegroep ontvingen uitsluitend algemene informatie over een gezonde leefstijl.
Tenslotte is er in bestaande datasets gewerkt aan de zogenaamde Dutch Healthy Diet index, de voedingsscore. Deze werd ontwikkeld op basis van de Richtlijnen Goede Voeding (Gezondheidsraad 2006) met behulp van data uit de VCP2003. Met gegevens uit de voedselconsumptiepeiling van 2010 is naar de DHD-index in relatie tot voedingsgedrag gekeken. In de EFCOVAL studie werd onderzocht of een FFQ kon worden gebruikt om de DHD-index score te berekenen. Daar toe werden de uitkomsten vergeleken met die van 24hR en biomerkers. In de NQplus studie is naar de associatie tussen de kwaliteit van de voeding volgens de DHD-index met overgewicht en obesitas gekeken. Tenslotte zijn gegevens uit de Rotterdam studie gebruikt om de relatie tussen de DHD-index en sterfte in kaart te brengen. Uit ons project blijkt dat de ontwikkelde DHD-index geschikt lijkt om de kwaliteit van de voeding te evalueren in relatie tot chronische ziekten. De voedingskwaliteit van ouders blijkt beter indien zij hun maaltijden thuis gebruiken met het gezin en niet buitenshuis met anderen. In de interventiestudie, waarin de DHD-index is gebruikt om de voedingskwaliteit vast te stellen, blijkt dat zowel ouders als kinderen hun voedingskwaliteit significant verbeterden na een individueel op de ouders gerichte interventie door diëtisten. In het project is een aantal instrumenten ontwikkeld die kunnen bijdragen aan de implementatie van deze resultaten in de praktijk. Dit z

In het tweede jaar van het project is verder gewerkt aan de dataverzameling van de observatie- en interventiestudie en aan de analyses in de bestaande datasets.
Voor de observatiestudie zijn tussen juni 2011 en februari 2012 van 400 personen gegevens verzameld over antropometrie (lengte, gewicht, heup- en middelomtrek) en bloeddruk. Ook is er bloed afgenomen en urine verzameld en zijn er verschillende vragenlijsten afgenomen. Deze vragenlijsten betreffen de algemene gezondheid, eetgedrag en blootstelling aan zonlicht. Daarnaast zijn er voedingsgegevens verzameld met behulp van een voedselfrequentievragenlijst en meerdere 24- uur’s recalls, die zowel telefonisch als web-based werden afgenomen.
Voor de werving van ouders van kinderen in de basisschoolleeftijd ten behoeve van het interventieonderzoek zijn alle scholen in Wageningen, Ede, Renkum, Bennekom, Rhenen, Zetten, Heteren en Heelsum benaderd en bij 80% van deze scholen is een aankondiging van het onderzoek in hun nieuwsbrief geplaatst. Daarnaast zijn er flyers opgehangen bij supermarkten, bibliotheken, apotheken, huisartsen en kinderopvang.
In november 2011 is de interventiestudie volgens plan gestart en tot nu toe zijn van 148 ouders baselinegegevens verzameld. Op het ogenblik staan nog 19 ouders ingepland voor metingen, waardoor het totaal zal komen op 167 deelnemers. Er moeten dan nog 33 deelnemers geworven en gemeten worden.
In de onderzoeksperiode zijn lichaamsmetingen (gewicht, lengte, middel- en heupomtrek) en bloeddruk gemeten, bloed afgenomen (om concentratie van cholesterol, carotenoïden en vetzuren vast te stellen), urine verzameld (om de natrium- en kaliumuitscheiding te meten) en er zijn vragenlijsten afgenomen (vragenlijsten naar eetgedrag van ouder en kind, kwaliteit van leven, lichamelijke activiteit, gebruikelijke voedselconsumptie en nog enkele algemene gegevens), en er zijn per persoon 2 webbased 24uur’s recalls afgenomen, waarmee de voeding van de vorige dag werd vastgesteld. Van de ouders in de interventiegroep zijn er tot nu toe 61 bij de diëtist geweest. Om alle deelnemers in de interventiegroep te begeleiden en te adviseren over voeding en beweging werken 7 diëtisten mee aan het onderzoek. Zij zijn zelfstandig gevestigd in Wageningen en omgeving en zijn voor de start van het interventiegedeelte uitvoerig geïnstrueerd. Zij werken met een gedetailleerd protocol, dat voor het onderzoek in overleg met hen is opgesteld, en voeren op basis hiervan de voedingsinterventie uit.
Tenslotte is er in bestaande datasets verder gewerkt aan de zogenaamde Dutch Healthy Diet index, de voedingsscore. Deze DHD- index is gevalideerd met behulp van gegevens uit de Efcoval studie en de Hoornstudie. Over de ontwikkeling van deze DHD-index is een artikel geschreven en aangeboden aan een wetenschappelijk tijdschrift. Op het ogenblik worden verder artikelen voorbereid over de validatie van de DHD-index en over de DHD-index in relatie tot voedingsgedrag. Voor het laatste artikel zijn gegevens van de voedselconsumptiepeiling van 2010 gebruikt.
Er zijn verschillende presentaties gehouden op congressen en bijeenkomsten (NULUX, WEON, NWO-voeding en tijdens de PhD-tour).

Samenvatting van de aanvraag

Background Based on the Recommended Daily Allowances, Food Based Dietary Guidelines are formulated, but only few people adhere to them, leading to a high burden of disease. Dietary patterns can be defined by habitual intake of foods together with eating behaviour, including meal pattern and frequency, time constraints, location and company. Research on dietary patterns is dominated by statistical approaches describing patterns as rather static characteristics. To develop effective intervention strategies, the variation and changeability of eating behaviour and food patterns requires serious attention, but such data are sparse. Children are an important target group for adopting a healthy eating behaviour. We focus on their parents as they serve as their models, while interventions in motivated parents will beneficially affect the children as well. Motivation of the parents can be assessed using the Stages of Change algorithm. Aim and Objective. We will investigate the variation and changeability in dietary patterns, by combining data on eating behaviour and food patterns on the one hand, with the adherence to Dietary Guidelines as main outcome on the other hand. Overall project plan We will assess the variation in dietary patterns in an observational study on eating habits and food pattern among 400 parents. Second, we will focus on changeability of dietary patterns, by conducting a randomised trial among 250 of these parents, randomised to either individual counselling or to the control approach; food habits of children and parents will be monitored. The third part of the study will explore two large available datasets on dietary patterns that also contain data on eating behaviour but limited. Adherence to the Dietary Guidelines will serve as the primary outcome, connecting the three parts of this study. In the observational and intervention study, spot urinary samples and blood will be collected to assess outcome variables and compliance. Process evaluation of the intervention study will provide clues for proper future implementation of this intervention approach. Observational study A total of 400 parents, aged < 45 years) will be recruited with help of Community Health Services. During a three month period, the dietary pattern will be thoroughly assessed by seven 24 hr recalls on random days (2800 data points) and two spot urines (for salt intake), followed by a food frequency questionnairel; these will be used to obtain a Guideline Adherence Score, based on food and nutrient intake. The main explanatory variables are obtained by questionnaires on nutritional behaviour (social time and space), food availability, and the Dutch Eating Behaviour questionnaire; other lifestyle related variables and blood samples be assessed as potential modifiers, confounders or secondary outcomes. Data analyses include factor analyses and regression methods to explain between-person variation in adherence by meal types, social time and space, and personal characteristics. Intervention study Based on stages of change, 250 parents and their families will be selected for the intervention study. A screening visit with a dietician will be tailored by motivational interviewing, taking into account the food pattern, eating behaviour, and other lifestyle characteristics, derived from the observational study. During six months, the subjects see the dietician 4 times and receive continuous support by cues from electronic support devices. We monitor eating behaviour and food pattern and adapt the advice if necessary; primary outcome are changes in the Adherence Score (end minus baseline), with similar methods as in the observational study. For process evaluation, dieticians and participants independently provide information on factors that inhibit and facilitate the intervention. The control group will also visit the dieticians four times, but only receive superficial non-tailored advice. Existing datasets Description of the dietary patterns in existing data will be based on the Dutch Nutrition Surveillance (750 subjects, aged 19 – 30 y two independent recalls), and the Life Lines cohort data (ca 10,000 subjects, aged 25-50 y food frequency questionnaires). Based on food and nutrient intake, the adherence score will be calculated. At the start of the project the Surveillance data will be used to address the importance of meal, later in the project the cohort data will help to cross validate results for personal characteristics. These analyses will be helpful to evaluate the generalizability of our results. Expected results The project will result in guidelines and tools for practical and effective advice by dieticians, policy options for implementation in wider population groups, and questionnaires on eating habits relevant to further research. Results of this study will indicate the range of variation in adherence and the degree to which adherence to the Dutch Dietary Guidelines can be improve

Onderwerpen

Kenmerken

Projectnummer:
115100007
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2010
2013
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Dr. J.H.M. de Vries
Verantwoordelijke organisatie:
Wageningen Universiteit