Verspreiding van een goed voorbeeld: hoe doe je dat?

Het Zorgpad Stervensfase is sinds 2009 in Nederland op grote schaal ingevoerd. Het wordt gebruikt in ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingshuizen, hospices en de thuiszorg. Onderzoek èn praktijk zien een positief effect bij gebruik van dit instrument. 
 
De invoering verloopt in Nederland op heel verschillende manieren. In feite weten we niet goed wat het effect is van deze verschillende werkwijzen. Is de ene manier beter dan de andere? Zijn er dingen die je juist wel of juist niet moet doen? Wie kunnen dit het beste doen? 

Doel

Dit project biedt een beschrijving van deze verschillende manieren. Het wil antwoord geven op de vraag wat een goede manier van invoeren is: wat zijn belangrijke factoren voor succes en wat moet je juist niet doen? Als we dat weten is het een voorbeeld voor invoering van andere kwaliteitsinstrumenten in de palliatieve zorg.

Aanpak/werkwijze

Sinds maart 2009 heeft het Integraal Kanker Centrum Nederland (IKNL) in Nederland ruim 300 projectleiders getraind. Deze training was voor organisaties de start van een uitgebreid implementatietraject van het Zorgpad Stervensfase in de eigen organisatie. Veel van deze organisaties zijn tijdens het implementatietraject begeleid door IKNL en/of door netwerkcoördinatoren palliatieve zorg. De verschillende IKNL-locaties en de netwerken palliatieve zorg hebben de verspreiding en de (begeleiding van de) implementatie in hun eigen regio op verschillende manieren ingevuld. Deze diversiteit aan trajecten en ervaringen vormt een voor Nederland unieke, vruchtbare bron van informatie.

Samenwerkingspartners

We werkten samen met Zorggroep Rijnmond, het Nederlands Huisartsen Genootschap en het Erasmus MC.

Resultaten

In de loop van deze 3 jaar is duidelijk geworden dat implementeren niet vanzelf gaat, zelfs niet bij een zo gewild en algemeen erkend kwaliteitsinstrument als het Zorgpad Stervensfase. Onderzoek naar de kritische succes- en faalfactoren van implementatietrajecten levert niet alleen belangrijke input voor verdere verspreiding van het zorgpad, maar ook voor de verspreiding en implementatie van andere kwaliteitsinstrumenten in de palliatieve zorg.

Een goede start is een belangrijke voorwaarde voor succes. Na het besluit om te starten komt het aan op een goede uitvoering. Continue aandacht is nodig voor interne scholing, bespreking binnen het multidisciplinaire behandelteam, begeleiding bij het inzetten van en het registreren in het zorgpad. Zichtbaar maken van de positieve resultaten en deze met elkaar delen houdt elkaar scherp op het juiste gebruik en draagt eveneens bij aan het succes van de implementatie. Om de behaalde resultaten ook op de langere termijn vast te kunnen houden is het raadzaam om de verantwoordelijkheid voor de borging van het gebruik van het zorgpad te koppelen aan een bestaande functie binnen de organisatie en niet aan de persoon van de projectleider.