Versterking kennisinfrastructuur voor gezondheidsbevordering en preventie

Nederland gezonder maken en gezondheidsverschillen verkleinen vraagt om investeren in preventie. Zorg- en welzijnspartijen moeten daarvoor lokaal en regionaal samenwerken. Kennis vanuit wetenschap en praktijk is daarbij onmisbaar. Gemeenten zullen steeds vaker een beroep doen op GGD’en vanwege hun kennis- en adviesrol rondom preventie en gezondheidsbevordering. Maar GGD’en lopen tegen een aantal vragen aan, zoals wat zijn geschikte interventies? Hoe kom je van losse interventies naar een integrale aanpak? Wat werkt wel en niet bij de implementatie? Hoe betrek je zowel het sociaal als het medisch domein in je ketenaanpak?

Doel

Werkpakket 1 richtte zich op het versterken van de kennis- en adviesfunctie van GGD’en door het inrichten van een leernetwerk voor vier ketenaanpakken: overgewicht kinderen, overgewicht volwassenen, valpreventie en Welzijn op Recept. Werkpakket 2 richtte zich op het borgen van dit leernetwerk. Werkpakket 3 richtte zich op inzicht krijgen in de regionale kennisinfrastructuur, met name over de rol van de GGD bij implementatie van de ketenaanpakken en de bevorderende en belemmerende factoren bij de implementatie.

Werkwijze

Er is een leernetwerk opgezet en er zijn bijeenkomsten georganiseerd. 24 van de 25 GGD’en namen deel aan dit leernetwerk. Er is een evaluatie gedaan, door vragenlijsten en interviews met GGD’en ketenpartners. Op basis van de evaluatie is er een voorstel voor de borging van het leernetwerk gedaan. In 4 regio’s zijn diepte-interviews gehouden met GGD’en en met academische werkplaatsen publieke gezondheid (AWPG). Er zijn vragenlijsten verstuurd naar de volgens de GGD belangrijkste betrokken partijen in hun regio. 

Samenwerkingspartners

In het project is samengewerkt met de AWPG’en, GGD’en, GGD GHOR NL, VNG, RIVM, VWS, ZonMw. In een aantal leernetwerkbijeenkomsten hebben de interventie-eigenaren, landelijke kennisinstellingen, ervaringsdeskundigen, ROS’en, zorgverzekeraars en gemeenten een actieve rol gehad. Ook hebben deze partijen meegedaan aan interviews of vragenlijstonderzoek. Deze brede samenwerking was essentieel om met elkaar te kunnen leren, samen draagvlak te krijgen om door kunnen te gaan met het leernetwerk en om inzicht te krijgen in hoe kennis stroomt (of stokt) binnen een regionale kennisinfrastructuur.

Resultaten

De GGD’en en de projectpartners waardeerden het leernetwerk. Werkpakket 3 heeft een beeld gegeven van de implementatie in vier GGD-regio’s. Er werd geconcludeerd dat implementatieprocessen gestart zijn, maar dat het proces moeizaam verloopt, doordat GGD’en last hebben van vertraging, weinig efficiency en demotivering van uitvoerders. De GGD had een kartrekkende of ondersteunende rol, afhankelijk van de implementatiefase, keten, regio, gemeente of voorgeschiedenis. Essentiële randvoorwaarden waren: heldere afspraken over complexe financiering, duidelijke verantwoordelijkheid over ketenresultaat, kennis implementatieproces, infrastructuur op orde, lokaal passende handreikingen, voldoende trainings- en uitvoeringscapaciteit. De geleerde lessen staan beschreven in factsheets.

Vervolg

Het leernetwerk wordt voortgezet dankzij een ZonMw vervolgsubsidie voor GGD GHOR NL in samenwerking met de projectgroep.