Mobiele menu

Verzorgend wassen in de thuissituatie "Een horizon is niets anders dan de grens van je blikveld

Projectomschrijving

Icare heeft het gebruik van Verzorgend Wassen in verschillende thuissituaties onderzocht. Verzorgend Wassen is een nieuwe manier van wassen, waarbij vochtige, met lotion doordrenkte washandjes gebruikt worden in plaats van waskommen, water of handdoeken. Uit de resultaten (o.a. voor- en nameting) blijkt dat cliënten en medewerkers Verzorgend wassen een hoger rapportcijfer geven dan traditioneel wassen. Positieve punten zijn: minder vermoeidheid, minder pijn en jeuk en minder fysieke belasting. Daarbij is een tijdsbesparing gemeten van ruim 9 minuten; bijna 40% op een wasbeurt. Verzorgend wassen is vooral geschikt voor mensen die niet meer (regelmatig) kunnen douchen, die pijnklachten hebben en/of zeer vermoeid zijn. De bespaarde tijd kan terug gestoken worden in andere zorg voor de cliënt en/of in kostenbesparing voor de thuiszorgorganisatie en het zorgkantoor.
 
Dit project heeft verschillende producten opgeleverd die binnenkort toegankelijk zijn;

Verslagen


Eindverslag

Verzorgend Wassen (verder VW genoemd) is een vrij nieuwe methode om cliënten te wassen, zonder dat er water, zeep, een waskom en handdoeken aan te pas komen. De cliënt wordt gewassen met een aantal voorverpakte washandjes die geïmpregneerd zijn met een speciale reinigende en huidverzorgende lotion. De washandjes worden tevoren opgewarmd. Onderzoek intramuraal laat over het algemeen, bij een zorgvuldige implementatie goede resultaten zien op het gebied van huidkwaliteit en tevredenheid bij zowel cliënten als zorgverleners. Extramuraal is nog nauwelijks onderzoek verricht naar de effecten van en de ervaringen met VW. Opvallend is ook dat VW extramuraal nog nauwelijks wordt toegepast. Daarom werd onderzoek uitgevoerd in nauwe samenwerking met Icare Verpleging en Verzorging Flevoland.

Het onderzoek verliep in twee fases. Er werd op basis van de ervaringen met een eerste, beperkt pilotonderzoek een tweede, meer omvangrijk onderzoek uitgevoerd naar de ervaringen met en effecten van VW in de thuiszorg. De resultaten daarvan staan centraal in deze samenvatting. Het onderzoek werd uitgevoerd bij cliënten in het verzorgingsgebied van Icare Verpleging en Verzorging Flevoland. Gedurende een periode van ongeveer zes weken konden cliënten gebruik maken van een proefpakket met de washandjes. Aan de introductie in de thuiszorgteams en bij de cliënten werd veel aandacht besteed. Het onderzoek zelf bestond uit voor- en nametingen met behulp van een in overleg met Icare aangepaste speciale registratielijst: de BasisZorgLijst.

De introducie van VW extramuraal is beduidend complexer en tijdrovender dan intramuraal het geval is. Ook het doen van onderzoek thuis is veel complexer dan intramuraal. Desondanks heeft het totale project veel nieuwe inzichten, verbeterpunten en ervaringen opgeleverd. De leerpunten zijn helder en kunnen deels opgelost worden met geschikt en specifiek voorlichtings- en instructiemateriaal. De ontwikkeling daarvan is ook meteen in gang gezet (film met cliëntervaringen en zorgverlenerservaringen, een e-learningmodule en een stappenplan als ondersteuning bij implementatie). Maar ook dan zal er naar verwachting sprake blijven van de noodzaak van extra aandacht bij de introductie van VW thuis in vergelijking met de inzet van VW intramuraal.

In totaal hebben 82 cliënten deelgenomen aan voor- of nameting. Van 60 cliënten zijn complete voor- en nametingen ontvangen. Uit de evaluatie en de verschillen tussen nul-en nameting wordt duidelijk dat, naar mening van betrokkenen in de praktijk zelf, op een aanzienlijk aantal punten voordelen worden gezien, met af en toe enkele bezwaren. De eindconclusie is echter zonder meer positief. Bij cliënten komt vooral minder vermoeidheid naar voren, maar ook wordt er duidelijk minder pijn aangegeven en minder klachten over een jeukende huid. Mantelzorgers en verzorgenden oordelen vooral dat met VW lichter, makkelijker en minder vermoeiend een wasbeurt kan worden geboden. Het gemiddelde rapportcijfer van cliënten voor de wasbeurt steeg van een 6,4 voor traditioneel wassen naar een 7,5 voor VW. Mantelzorgers gaven respectievelijk een 6,4 en een 8,7 en zorgverleners respectievelijk een 7,2 en een 9,2.

Voor alle drie de groepen, cliënten, mantelzorgers en zorgverleners zijn er enkele uitzonderingen van personen die de voorkeur blijven geven aan wassen met water en zeep. Het gaat dan om minder dan 4% van de betrokkenen en heeft vooralm betrekking op de meer zelfredzame mensen die ook in staat zijn om zelf naar de wastafel te gaan en/of te douchen. Het meest genoemde punt van kritiek is de temperatuur; de washandjes zouden te snel afkoelen. Hier zijn wellicht oplossingen voor nodig in de wasinstructie om een te snelle verdamping en afkoeling te voorkomen. Dit punt is in elk geval ook meegenomen naar de e-learningmodule.

Er is in zijn totaliteit sprake van een duidelijk verkorting van de totale duur van de wasbeurten: ongeveer 9,7 minuut. Per etmaal komt dat neer op ongeveer 68% van de oorspron

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting Zowel in de thuiszorg als in verpleeg- en verzorgingshuizen wordt veel tijd besteed aan het wassen van cliënten. Deze handeling is niet alleen tijdrovend, maar is ook fysiek belastend en vermoeiend voor zowel zorgverlener als cliënt. De vrij revolutionaire innovatie Verzorgend Wassen (VW) vervangt de gewone wasbeurt met water, zeep, washandje en een handdoek door een wasbeurt met een voorverwarmd pakje met washandjes of doekjes die geïmpregneerd zijn met een speciale lotion. De wasbeurt verloopt zeer snel (tijdswinst van een minuut of 9 gemiddeld is mogelijk), afdrogen is niet nodig en de huid wordt goed verzorgd. Evaluaties in meer dan 80 instellingen laten dan ook zien dat er, mits er sprake is van een zorgvuldige implementatietraject, goede resultaten worden bereikt voor cliënten, zorgverleners en zorgorganisatie. Ook in de beleving van cliënten en zorgverleners is er gemiddeld genomen sprake van een verbetering. De ervaringen beperken zich tot nu toe grotendeels tot bewoners van intramurale instellingen. Want de implementatie in de thuiszorg blijkt te stagneren. Dit heeft voor een belangrijk deel te maken met de financieringswijze van de extramurale zorg. Er is nog geen financiële regeling voor de aanschaf van de producten. Daarnaast verkort VW, zoals aangegeven, de tijd bij de cliënt. Dit heeft een directe, negatieve invloed op de productie en de productiviteit in de thuiszorg en dat vormt ook een rem. Toch kan VW, behalve voor cliënten die in zorg zijn, ook zeer zinvol zijn voor personen die moeite hebben zichzelf zelfstandig te wassen of daar hulp bij krijgen van een mantelzorger. Daarmee zou in principe de instroom naar professionele zorg geremd, beperkt of uitgesteld kunnen worden. Een zeer relevant gegeven in een tijd waarin zelfredzaamheid en beperken van het beroep op professionele zorg van belang is en hoog gewaardeerd wordt. De mogelijkheid doet zich nu voor om een gedegen onderzoek uit te voeren naar de inzet in de thuiszorg. Middels speciale proefpakketjes en trainingen van de leverancier JOYinCARE, voorlichtingsmateriaal, ondersteuning door zorgverleners en een aangepaste logistiek zal getracht worden VW daadwerkelijk van de grond te laten komen op een wijze die vergelijkbaar goede effecten op moet leveren als intramuraal en financieel haalbaar is. Dus tevreden cliënten en zorgverleners, een betere huidkwaliteit, minder fysieke belasting en een beduidend doelmatiger zorgverlening. Daarnaast zal specifiek naar de financiële aspecten voor de cliënt en de bedrijfsvoering van de thuiszorg gekeken worden. Op basis van die ervaringen en resultaten kan een goed onderbouwde en specifieke uitspraak gedaan worden over de haalbaarheid en de randvoorwaarden daarvoor in de thuiszorg. Zowel de zorginhoudelijke aspecten als de bedrijfseconomische kanten zullen daarbij onderzocht worden bij Icare onder leiding van projectleider Marianne Sprey. De onderzoeksresultaten en de ervaringen zullen in een voor andere thuiszorgorganisaties overdraagbare vorm opgeleverd worden met onderzoeksmatige ondersteuning van Hanneke Knibbe van onderzoeksburo LOCOmotion. Zij heeft zeer veel ervaring met dit soort onderzoek en voerde ook de evaluatie van het Verbetertraject Verzorgend Wassen uit. Als eindproducten wordt gedacht wordt aan de combinatie van de volgende onderdelen. • een onderzoeksrapportage; • een praktijkgerichte samenvatting daarvan; • een aangepaste rekenmodule; • een draaiboek voor invoering in de thuiszorgsetting. Het project heeft al een ruime voorbereidingsperiode achter de rug. Eind 2010 is Icare, dankzij een subsidie van de Provincie Flevoland gestart met een eerste pilot van twee maanden bij drie reguliere teams verpleging & verzorging en drie psycho-geriatrie teams. Eén van de voorlopige bevindingen is dat het verzamelen van onderzoeksgegevens in de thuiszorgsetting een andere aanpak vereist. Daarom zal bij het vervolgproject de meting niet meer verricht worden door de betrokken medewerker, maar door een hiervoor apart geschoolde praktijkonderzoeker per team. De praktijkonderzoekers worden intensief begeleid door de projectcoördinator.

Onderwerpen

Kenmerken

Projectnummer:
330010007
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2011
2011
Onderdeel van programma:
Projectleider en penvoerder:
M. Sprey
Verantwoordelijke organisatie:
Icare