Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

Vindplaatsen verborgen armen; naar effectievere wegen om huishoudens met een laag inkomen te ondersteunen

Doel

De afgelopen jaren is steeds duidelijker geworden dat niet alle Nederlanders met lage inkomens gebruikmaken van ondersteuning vanuit de gemeente of rijksoverheid, terwijl ze daar wel recht op hebben. Wie zijn deze groep ‘verborgen armen’? Waarom maakt deze groep inwoners geen aanspraak op de ondersteuning waar zij recht op hebben? Welke werkwijzen kunnen gemeenten en andere relevante actoren helpen bij het verminderen van verborgen armoede?

Aanpak/werkwijze

In dit onderzoek werd ten eerste gekeken naar bestaande vindplaatsen en de effectiviteit daarvan. Vervolgens werden mogelijke nieuwe, fysieke en niet-fysieke, vindplaatsen geïdentificeerd. Dit werd gedaan door met verschillende bestandanalyses van het CBS en van gemeenten inzicht te krijgen in de omvang en samenstelling van de populatie van verborgen armen. In dit onderzoek is expliciet aandacht besteed aan de groep werkende armen. Door middel van uitgebreide interviews en gestructureerde vragenlijsten werd de doelgroep onderzocht. Op basis van deze inzichten enerzijds, en de behoeften en ideeën van betrokkenen en gemeenten anderzijds, werden nieuwe vindplaatsen geïdentificeerd en werkwijzen ontwikkeld om de doelgroep te ondersteunen.

Meer informatie over het project lees je op de website van HVA: Vindplaatsen verborgen armen | HvA. 

Samenwerkingspartners

Dit project werd uitgevoerd door een breed consortium bestaande uit: Hogeschool van Amsterdam (penvoerder), Nibud, Universiteit van Amsterdam, Over Rood, Gemeente Almere, Gemeente Amersfoort, Gemeente Amsterdam, Gemeente Hoeksche Waard, Gemeente Kapelle, Gemeente Krimpenerwaard, Gemeente Lelystad, Gemeente Maassluis, Gemeente Nijmegen, Gemeente Schiedam, Gemeente Vlaardingen, Stichting Lezen en Schrijven en INK!

Resultaten

Het voornaamste doel van het huidige project was beter te begrijpen wie de ‘verborgen armen’ zijn en waarom deze groep geen ondersteuning kreeg. Met de hieruit voortkomende inzichten werden in dit project werkwijzen ontwikkeld die gemeenten en andere relevante actoren konden helpen bij het vinden, bereiken en ondersteunen van deze doelgroep. Het project leverde kennis op voor de gehele kennisketen.

Producten

Dit project resulteerde in publicaties die beschikbaar werden gesteld voor een breed publiek. Denk aan artikelen in relevante vakbladen factsheets en infographics. Per effectieve vindplaats werd een methodiekbeschrijving, een implementatieplan en een kostenraming opgesteld, voor gebruik door andere gemeenten. Ook werd in overleg met enkele relevante opleidingen onderwijsmateriaal ontwikkeld voor toekomstige professionals. Verdere verspreiding van resultaten zal via (commerciële) congressen en studiedagen van verschillende koepelorganisaties worden bewerkstelligd. 

Onderzoeksresultaten 

  • Vindplaatsen verborgen armoede: Het is niet gemakkelijk om over armoede te praten. Hierin proberen de betrokken partners te begrijpen welke groepen burgers er in verborgen armoede leven, waarom mensen verborgen arm zijn, en wat gemeenten kunnen doen om mensen in verborgen armoede te bereiken. Bekijk het artikel
  • Verborgen armoede op de werkvloer: In deze rapportage wordt onderzoek gedaan bij werkgevers en opdrachtgevers om de groep werkende mensen in armoede zichtbaar te krijgen. Bekijk het artikel
  • Armoede onder werknemers: Kwantitatief onderzoek naar armoede onder werknemers en ZZP'ers. Bekijk het artikel

 

Praktijkbeschrijvingen kansrijke aanpakken

In dit project zijn 4 praktijkbeschrijvingen opgesteld van kansrijke aanpakken bij het bereiken van mensen in verborgen armoede:  

Geldcheck – Amersfoort

Geldcheck033 is opgericht met het doel om het gebruik van minimaregelingen te vergroten in Amersfoort. Lees hoe een project als ‘Geldcheck033’ geïmplementeerd kan worden in andere gemeenten.

Als ik later groot ben – Almere

In Almere groeien rond de 8000 kinderen en jongeren (0-18 jaar) op in armoede. 
Als ik later groot ben fungeert als schakel tussen gezinnen met een laag besteedbaar inkomen en het aanbod in de stad (gemeentelijk en anderszins). Het werkt om de gemeente heen en bereikt gezinnen door te denken vanuit kansen voor het kind. Door de aandacht te verleggen naar het kind zorgt Als ik later groot ben ervoor dat de gezinnen bereikt worden en dat vraag en aanbod elkaar sneller en succesvol ‘vindt’. Lees over de aanpak en bevindingen in de praktijkbeschrijving. 

Zelfstandigenloket – Flevoland

Het Zelfstandigenloket Flevoland (ZLF) bestaat sinds 2003 is een één loketsysteem met als doel iedere ondernemer woonachtig in Flevoland in staat te stellen in zijn eigen bestaan te voorzien. Lees in de praktijkbeschrijving hoe ZLF geïmplementeerd kan worden in andere gemeenten.

Datakoppeling - Amsterdam

De Amsterdamse regelingen zijn voor veel Amsterdammers met een inkomen onder de armoedegrens een noodzakelijke aanvulling om rond te kunnen komen, zo bleek uit de Minima-effectenrapportage van het Nibud. Daarom doet de gemeente Amsterdam veel om ervoor te zorgen dat iedereen die recht heeft op deze regelingen ze ook echt aanvraagt en gebruikt. Datakoppeling is daar een belangrijk voorbeeld van. Met de datakoppeling wil de gemeente Amsterdam bereiken dat minima gebruik maken van alle regelingen voor mensen met een laag inkomen en vermogen waar ze recht op hebben. Lees meer over deze datakoppeling en hoe deze geïmplementeerd kan worden in andere gemeenten.
 

Kenmerken