VitaliteitsLab

Achtergrond

In Rotterdam-Zuid, en in het bijzonder in de wijk Bloemhof, komen gezondheidsverschillen, sociale kwetsbaarheid en kansenongelijkheid samen. Jongeren van 14 tot 17 jaar lopen hier een verhoogd risico: ze bewegen te weinig en vinden onvoldoende aansluiting bij onderwijs, sportverenigingen en maatschappelijke voorzieningen. Daardoor dreigen gezondheidsachterstanden, sociaal isolement en schooluitval. In het schooljaar 2022-2023 gingen in Rotterdam meer dan 2500 kinderen niet naar school. Juist deze thuiszitters en jongeren in kwetsbare wijken worden met reguliere sport- en beweegvoorzieningen niet bereikt. Veel jongeren haken bovendien af bij traditionele, competitiegerichte sport. De praktijk van OceanLab010 laat zien dat zij wel meedoen wanneer bewegen wordt gekoppeld aan betekenisvolle activiteiten, eigenaarschap en zichtbare resultaten. 

Doel

VitaliteitsLab Rotterdam-Zuid bouwt voort op die ervaring en onderzoekt hoe een living-lab aanpak duurzaam beweeggedrag bevordert bij jongeren die onvoldoende worden bereikt. Het project onderzoekt welke werkzame mechanismen binnen een living-lab aanpak bijdragen aan duurzaam beweeggedrag van jongeren van 14 tot 17 jaar die onvoldoende worden bereikt door reguliere sport- en beweegvoorzieningen. Verbeterde gezondheid en maatschappelijke participatie onderzoeken ze als secundaire effecten. Het project willen ten minste 40 jongeren bereiken, hun beweeggedrag, zelfvertrouwen en sociale verbondenheid versterken en de werkzame elementen vastleggen in een overdraagbare, getoetste methodiek die geschikt is voor opschaling naar andere wijken, scholen en gemeenten

Aanpak/werkwijze 

Gedurende 12 maanden doorlopen 4 cohorten van elk 10 jongeren een programma van 12 weken. Bewegen is het primaire verandermechanisme. Op de binnenlocatie TinyOcean krijgen jongeren begeleide beweeginterventies op maat; op de buitenlocatie De Watertuin Bloemhof vertalen ze dit naar functioneel bewegen binnen betekenisvolle wijkopgaven. Sportspullenbank neemt materiele drempels weg. Tussen de cohorten worden de onderzoeksresultaten gebruikt om de aanpak telkens te verbeteren; dat iteratieve, co-creatieve werken is de kern van de living-lab werkwijze. Jongeren zijn mede-ontwerper en denken mee over uitvoering en besluitvorming.

Samenwerkingspartners 

OceanLab010 (penvoerder en labregisseur), de gemeente Rotterdam, Hogeschool Rotterdam (Lectoraat Gezonde Wijk), LMC Voortgezet Onderwijs, BOOR, de Beweegalliantie, Sportspullenbank, CBK Rotterdam en Cultuurcampus Rotterdam. De samenwerking is bijzonder doordat onderwijs, onderzoek, sport, cultuur, gemeente, ouders en jongeren gelijkwaardig samenwerken rond een opgave. Via LMC en BOOR beschikt het lab over een structurele ingang in het voortgezet onderwijs die voor veel initiatieven gesloten blijft. 

Verwachte resultaten

De verwachting is dat minimaal 40 jongeren starten en ten minste 70% het programma afrondt. Bij het merendeel van de afronders ziet men een hogere beweegfrequentie en een merkbare, beginnende toename van zelfvertrouwen en ervaren verbondenheid met school en wijk. Het project levert daarnaast een beschreven en getoetste, overdraagbare methodiek op voor betekenisvol bewegen. Werkzame elementen worden geborgd binnen de bestaande infrastructuur van het lab en opgeschaald via de onderwijsnetwerken van LMC en BOOR en via de Regio Deal Waterweg, zodat ook andere wijken en gemeenten ervan profiteren.