Mobiele menu

Voorkomen van opioïd-geïnduceerde obstipatie bij patiënten met kanker in de palliatieve fase.

Veel patiënten met een ongeneeslijke vorm van kanker krijgen pijn en zijn genoodzaakt hiervoor morfine-achtige pijnstillers (opioïden) in te nemen. Als bijwerking van deze medicijnen treedt vaak obstipatie (moeilijke stoelgang) op, wat de kwaliteit van leven vermindert. Het is beter om deze bijwerking te voorkomen en gelijk te starten met laxeermiddelen. Hiervoor adviseert de huidige richtlijn ‘Diagnostiek en behandeling van pijn bij patiënten met kanker’ zowel het medicijn macrogol/elektrolyten (macrogol) als het medicijn magnesiumhydroxide.

Doel

We willen onderzoeken of magnesiumhydroxide even goed obstipatie kan voorkomen als macrogol bij patiënten met ongeneeslijke kanker, die vanwege pijn opioïden gaan gebruiken.

Aanpak/werkwijze

We voeren het onderzoek uit met patiënten met ongeneeslijke kanker. Met een loting bepalen wij of zij met macrogol/elektrolyten of met magnesiumhydroxide gaan starten om obstipatie te voorkomen. In totaal duurt het onderzoek 14 dagen. Aan het begin stellen we de patiënten een aantal vragen over de stoelgang en de kwaliteit van leven. Na 2 weken doen we dit nogmaals, samen met wat vragen over pijn, opgetreden bijwerkingen en de tevredenheid over het laxeermiddel. Daarna vergelijken we de antwoorden tussen het begin en het einde van de studie en kijken we of er verschil is in bijwerkingen tussen de 2 middelen en de voorkeur van de patiënt.

Samenwerkingspartners

We voerden het onderzoek uit met patiënten van het Universitair Medisch Centrum Utrecht, Isala in Zwolle, Jeroen Bosch Ziekenhuis, Universitair Medisch Centrum Groningen, Leids Universitair Medisch Centrum, Amsterdam UMC, Spaarne Gasthuis en Noordwest ziekenhuisgroep in Alkmaar.

Verwachte resultaten

We verwachten geen verschil tussen macrogol en magnesiumhydroxide in effectiviteit, maar misschien wel in bijwerkingen of voorkeur van de patiënt. Deze kennis maakt betere preventie van door opioïden veroorzaakte obstipatie mogelijk door er meer aandacht voor te creëren. Verder leidt beter bewijs voor de effectiviteit van macrogol en magnesiumhydroxide tot verbetering van de richtlijn.

In deze blog vertelt projectleider Monique Steegers wat zij en haar team precies gaan onderzoeken en waarom dat belangrijk is. 'Obstipatie kan leiden tot buikpijn, misselijkheid of zelfs ziekenhuisopnames. Het is daarom beter om om deze bijwerking van opioïden te voorkomen.'

> Lees de blog

Afbeelding
Monique Steegers portretfoto

ZonMw en symptoombehandeling

Vanuit ons programma Palliantie financieren we projecten die bijdragen aan goed onderbouwde interventies om symptoomlast te verminderen bij de patiënt. Zo zetten we ons in voor een goede kwaliteit van leven voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en hun naasten. Lees meer over symptoombehandeling in de palliatieve fase.

Producten

Titel: Magnesium hydroxide versus macrogol/electrolytes in the prevention of opioid-induced constipation in incurable cancer patients: study protocol for an open-label, randomized controlled trial (the OMAMA study)
Auteur: K.R.J. Kistemaker, A. de Graef, M. Crul, G. de Klerk, P.M. van de Ven, M.P. van der Meulen, L. van Zuylen and M.A.H. Steegers
Magazine: BMC palliative care
Begin- en eindpagina:
Link: https://bmcpalliatcare.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12904-023-01143-2

Kenmerken

Projectnummer:
08440012010002
Looptijd: 66%
Looptijd: 66 %
2021
2025
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Steegers
Verantwoordelijke organisatie:
Amsterdam UMC Locatie VUmc