Mobiele menu

VoorZorg

Projectomschrijving

Producten

Titel: Addressing risk factors for child abuse among high risk pregnant women: design of a randomised controlled trial of the nurse family partnership in Dutch preventive health care.
Auteur: Mejdoubi J, van den Heijkant S, Struijf E, van Leerdam F, Hirasing R, Crijnen A.
Magazine: BMC Public Health
Titel: Nieuwsbrieven VoorZorg
Link: http://www.voorzorg.info
Titel: factsheet VoorZorg
Link: http://www.voorzorg.info

Verslagen


Eindverslag

VoorZorg is de vertaling en culturele aanpassing van het Nurse Family Partnership ontwikkeld door professor David Olds in de Verenigde Staten (VS). Het uiteindelijke doel van VoorZorg is primaire preventie van kindermishandeling. Dit programma is effectief gebleken in de VS. Het VoorZorgprogramma heeft verschillende fasen doorlopen die elkaar dakpansgewijs opvolgen. Fase 1 was de vertaling en culturele aanpassing van het programma door verschillende experts vanuit Evean, VU medisch centrum en het Nederlands Jeugd instituut. Fase 2 was de pilotstudie in twee gemeenten (Rotterdam en Zaanstreek-Waterland). Uit deze studie bleek dat de interventie werd uitgevoerd zoals bedoeld en dat zowel de deelneemsters als de VoorZorgverpleegkundigen tevreden waren met de VoorZorginterventie. Fase 3 was de Randomized Controlled Trial (RCT) naar het effect van VoorZorg. Bij gebleken effectiviteit is het de bedoeling dat VoorZorg gebruikt kan worden in alle gemeenten in Nederland, om jonge moeders en hun eerste kind in risicosituaties te ondersteunen. Dat is dan de volgende (implementatie) fase.

VoorZorg bestaat uit 40-60 huisbezoeken door getrainde VoorZorgverpleegkundigen vanaf de zwangerschap totdat het kind twee jaar is. Op dit moment (begin 2013) zijn er circa 40 VoorZorgverpleegkundigen actief bij 11 organisaties in Nederland.

Voor de RCT zijn 460 vrouwen geïncludeerd door middel van een twee-staps selectieprocedure. Tijdens de eerste stap zijn vrouwen geselecteerd door verschillende professionals zoals verloskundigen, huisartsen, gynaecologen en straathoekwerkers. Hierbij werd gebruik gemaakt van 5 inclusiecriteria: 1) leeftijd < 26 jaar; 2) laag opleidingsniveau; 3) geen eerder levend geboren kind, 4) maximaal 28 weken zwanger; 5) enige kennis van de Nederlandse taal. Vrouwen die voldeden aan deze selectiecriteria werd gevraagd of ze bereid waren mee te doen aan het onderzoek, waarbij de mogelijkheid bestond dat ze in de controlegroep terecht zouden komen en geen VoorZorg kregen. Vrouwen die hiermee instemden gingen door naar de tweede stap. Dit was een intakegesprek door getrainde VoorZorgverpleegkundigen bij de vrouwen thuis. Vrouwen die minimaal 1 risicofactor hadden werden geïncludeerd. De deelnemers werden daarna gestratificeerd naar regio en etniciteit en gerandomiseerd naar een controlegroep (gebruikelijke zorg) en een interventiegroep (VoorZorg).
In de RCT waren zes meetmomenten waar vragenlijsten zijn afgenomen door getrainde interviewsters: tijdens 16-28 weken en 32 weken van de zwangerschap en tijdens 2, 6, 12 en 24 maanden na de geboorte. Na elke meting kregen de vrouwen een cadeaubon als dank voor hun medewerking. Ondanks de cadeaubon was het erg lastig om de deelneemsters te bereiken of te motiveren om deel te nemen aan de metingen. Deze vrouwen hebben vaak een ander telefoonnummer en woonadres. Ook zien zij het belang niet in van het meedoen aan de interviews en dit is met name het geval bij vrouwen in de controlegroep. Dit is een bekend struikelblok bij deze doelgroep.
Metingen die zijn afgenomen door de interviewsters werden opgestuurd naar de promovenda, die deze op volledigheid heeft gecontroleerd. Wanneer een meting niet volledig was ingevuld, werd contact opgenomen met de betreffende interviewster. Daarna zijn de metingen ingevoerd in het programma Blaise. Deze data werden omgezet in een SPSS file voor analyse.

VoorZorg is de vertaling en culturele aanpassing van het Nurse Family Partnership ontwikkeld door David Olds. Het uiteindelijke doel van VoorZorg is primaire preventie van kindermishandeling. Dit programma is effectief gebleken in de Verenigde Staten. Het VoorZorgprogramma heeft verschillende fasen doorlopen die elkaar dakpansgewijs opvolgen. Het eerste gedeelte was de vertaling en culturele aanpassing van het programma door verschillende experts vanuit Evean, VU medisch centrum en het Nederlands Jeugd instituut. Fase 2 was de pilotstudie in twee gemeenten (Rotterdam en Zaanstreek-Waterland). Uit deze studie bleek dat de interventie werd uitgevoerd zoals bedoeld en dat zowel de deelneemsters als de VoorZorgverpleegkundigen tevreden waren met de VoorZorginterventie. Momenteel zijn wij in fase 3 en dat is de Randomized Controlled Trial (RCT) naar het effect van VoorZorg. Het uiteindelijke doel is om deze kennis te gebruiken om jonge moeders en hun eerste kind in risicosituaties te ondersteunen. Er zijn 2 subdoelen geformuleerd: 1. de associatie bepalen tussen maternale risicofactoren tijdens de zwangerschap en het risico op pre- en postnatale complicaties; 2. bestuderen van de relatie tussen pre- en postnatale complicaties en gecompromitteerde emotionele, gedrag- en cognitieve ontwikkeling.

Voor de RCT zijn 460 vrouwen geïncludeerd door middel van een twee-staps selectieprocedure. Tijdens de eerste stap zijn vrouwen geselecteerd door verschillende professionals zoals verloskundigen, huisartsen, gynaecologen en streetcornerworkers. Hierbij werd gebruik gemaakt van 5 inclusiecriteria: 1) leeftijd < 26 jaar; 2) laag opleidingsniveau; 3) geen eerder levend geboren kind, 4) maximaal 28 weken zwanger; 5) enige kennis van de Nederlandse taal. Vrouwen die voldeden aan deze selectiecriteria werd gevraagd of ze bereid waren mee te doen aan het onderzoek, waarbij de mogelijkheid bestond dat ze in de controlegroep terecht zouden komen en geen VoorZorg kregen. Vrouwen die hiermee instemden gingen door naar de tweede stap. Dit was een intakegesprek door getrainde VoorZorgverpleegkundigen bij de vrouwen thuis. Vrouwen die minimaal 1 risicofactor hadden werden geïncludeerd. De deelnemers werden daarna gestratificeerd naar regio en etniciteit en gerandomiseerd naar een controlegroep (gebruikelijke zorg) en een interventiegroep (VoorZorg). VoorZorg bestaat uit 40-60 huisbezoeken door getrainde VoorZorgverpleegkundigen vanaf de zwangerschap totdat het kind twee jaar is. Op dit moment zijn er circa 37 VoorZorgverpleegkundigen actief bij 11 organisaties in Nederland. Alle deelnemers worden gemeten op zes momenten, tijdens 16-28 weken en 32 weken van de zwangerschap en tijdens 2, 6, 12 en 24 maanden na de geboorte door getrainde interviewsters. Na elke meting krijgen de vrouwen een cadeaubon als dank voor hun medewerking. Ondanks de cadeaubon is het erg lastig om de deelneemsters te bereiken of te motiveren om deel te nemen aan de metingen. Deze vrouwen hebben vaak een ander telefoonnummer en woonadres. Ook zien zij het belang niet in van het meedoen aan de interviews en dit is met name het geval bij vrouwen in de controlegroep.
Metingen die zijn afgenomen door de interviewsters worden opgestuurd naar de promovenda, die deze dan op volledigheid controleert. Wanneer een meting niet volledig is wordt er contact opgenomen met de betreffende interviewster. Daarna kunnen de metingen ingevoerd worden in het programma Blaise. De promovenda heeft hiervoor invoerschermen gemaakt. Metingen die dan zijn ingevoerd worden omgezet in een SPSS file, zodat de data geanalyseerd kunnen worden.

Onderwerpen

Kenmerken

Projectnummer:
100001015
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2008
2014
Onderdeel van programma:
Projectleider en penvoerder:
Dr. S.C.C.M. van den Heijkant
Verantwoordelijke organisatie:
Amsterdam UMC - locatie VUmc