Vroegsignaleringstraject Geboortezorg Zuid-Holland Zuid - Opschaling

Het vroegsignaleringstraject heeft als doel om zwangeren en (aanstaande) gezinnen in kwetsbare omstandigheden zo vroeg mogelijk te signaleren en te ondersteunen met drie ondersteunende instrumenten. Het traject heeft daarnaast twee belangrijke subdoelen: het vergroten van bewustwording en het stimuleren van regionaal, domeinoverstijgend eigenaarschap. Deze doelen staan aan het einde van het fellowshiptraject nog steeds overeind.

Vooraf werd de ambitie en omvang van het traject als risicovol gezien. Die omvang bleek inderdaad een knelpunt, vooral voor de doorlooptijd van het fellowshiptraject en minder voor de zorgverleners zelf. De ervaring leert dat implementatie binnen een netwerk van verschillende organisaties vraagt om kleinere stappen en een langere doorlooptijd. Dat maakt ook opschaling uitdagender. Tegelijkertijd blijkt het lagere tempo waardevol: door de vele inhoudelijke ontwikkelingen bij de drie interventie-instrumenten en hun landelijke implementatie in de geboortezorg is vertraging juist zinvol geweest. Het gaf ruimte om te focussen op strategische borging en een gedeelde visie op een duurzame samenwerking.

Gaandeweg het traject is duidelijk geworden dat deze borging cruciaal is voor het lange-termijnsucces van vroegsignalering op regionaal en domeinoverstijgend niveau. Een belangrijk aandachtspunt blijft de weerstand tegen verandering bij zorgverleners in de voortrekkersrol. Er is soms een neiging om terug te vallen in oud gedrag, methodieken of tools niet te gebruiken, of te handelen vanuit het eigen perspectief in plaats van vanuit de keten of de zwangere. Ook blijft bewustwording nodig van de gezamenlijke verantwoordelijkheid, ongeacht ieders plek in de keten of niveau van betrokkenheid.

Aan het einde van het fellowshiptraject heeft de regio Zuid-Holland Zuid stappen gezet in de implementatiebereidheid, uitvoering, inbedding en borging van het vroegsignaleringstraject. De regio wil zwangeren en (aanstaande) gezinnen in kwetsbare omstandigheden zo vroeg mogelijk signaleren en ondersteunen. Door ervaren barrières is er vertraging ontstaan in de verwachte implementatieroute en -snelheid van de instrumenten. Sommige belemmeringen liggen buiten de invloed van de ISP’er en de betrokken stakeholders. Eén van de instrumenten vraagt om verdere doorontwikkeling, waardoor tijdelijk stoppen noodzakelijk is om overbelasting van zorgverleners te voorkomen. Een vervolgstrategie voor de implementatie van de overige twee instrumenten is nodig om gebruik en impact te vergroten.

De vertraging past bij de draagkracht van de geboortezorgverleners en benadrukt het belang van regionale en domeinoverstijgende borging. Naast het gebruik van de instrumenten werken zorgverleners en andere regionale partners aan de subdoelen: bewustwording en duurzaam regionaal eigenaarschap, via de Regionale Coalitie Kansrijke Start Zuid-Holland Zuid.

Door de voortzetting van deze coalitie en de structurele inbedding van het vroegsignaleringstraject binnen haar thema’s zijn de voortgang en doorontwikkeling van het traject geborgd. Er zijn acht concrete aanbevelingen geformuleerd voor het vervolg, die worden geagendeerd bij het VSV Dordrecht e.o. en de Regionale Coalitie Kansrijke Start Zuid-Holland Zuid.