Waar microstolsels zich bevinden en hoe ze long COVID symptomen kunnen veroorzaken
De oorzaken van post-COVID zijn nog onduidelijk, maar een belangrijke hypothese is de aanwezigheid van zogenaamde “microclots” die bloedvaten beschadigen. Dit project, in samenwerking met internationale experts zoals Resia Pretorius, onderzoekt via PET-scans van het hele lichaam waar deze microclots zich bevinden in het lichaam van patiënten. De verworven kennis kan bijdragen aan de diagnose en prognose van post-COVID, subgroepen van patiënten identificeren, en inzicht geven in de pathogenese, zoals de ophoping van microclots in specifieke weefsels.
Doel
Het doel van dit project is om erachter te komen of het mogelijk is om met een PET-scan microclots te detecteren in het lichaam van post-COVID patiënten. Als dat lukt, is het doel om in kaart te brengen in welke weefsels de microclots zich precies bevinden door middel van een PET-scan van het hele lichaam.
Aanpak/werkwijze
Allereerst zal van 50 post-COVID patiënten bepaald worden hoeveel microclots ze in hun bloed hebben. Dit zal gedaan worden met hulp van internationale experts uit Zuid-Afrika. Hieruit zullen 15 patiënten geselecteerd worden die de meeste en grootste microclots hebben. Deze patiënten zullen vervolgens een PET-scan van het hele lichaam met een speciale stof krijgen voor de aanwezigheid van microclots. Na het scannen van 5 patiënten en 3 gezonde controledeelnemers zal er een interim analyse gedaan worden om te bepalen of de scan werkt en of er nog aanpassingen gemaakt moeten worden. Hierna zullen de overige patiënten (15 in totaal) en gezonde controledeelnemers (5 in totaal) worden gescand.
Samenwerkingspartners
Dit project zal worden uitgevoerd vanuit Post-COVID Netwerk Nederland (PCNN). Betrokken universiteiten zijn het Amsterdam UMC en het UMC Utrecht. Internationale partners zijn Resia Pretorius (Stellenbosch University, Stellenbosch, Zuid-Afrika) en Caroline Dalton (Sheffield Hallam University, Sheffield, Verenigd Koninkrijk). Ook patiënten maken onderdeel uit van dit project.
(Verwachte) resultaten
Als microclots inderdaad zichtbaar gemaakt kunnen worden met een PET-scan, biedt dit project de mogelijkheid om voor het eerst in kaart te brengen waar deze zich ophopen in het lichaam van post-COVID patiënten. Dit kan de PET-scan nuttig maken als biomarker voor de diagnose en prognose van post-COVID, en kan helpen bij het identificeren van patiënten-subgroepen. Bovendien kunnen deze bevindingen bijdragen aan het begrijpen van de pathofysiologie van post-COVID door het koppelen van microclot-locaties aan de symptomen van patiënten.
Vervolg (optioneel)
Een mogelijk vervolg op dit project zou zijn om te bepalen hoe de microclots in de verschillende weefsels precies symptomen veroorzaken. Dit zou kunnen door in het laboratorium cellen en weefsels bloot te stellen aan gezuiverde microclots van patiënten. Aan de hand van de geïdentificeerde locatie van de microclots via PET-scans kunnen hiervoor specifieke cel- en weefselmodellen worden gebruikt, zoals skeletspier, hartspier, bloedvaten, of hersencellen.
Verslagen
Voortgang
Veel mensen met post-COVID blijven langdurig klachten houden, maar goede diagnostische testen ontbreken nog. In dit project onderzoeken we of zogeheten microclots – kleine bloedstolsels – bij post-COVID patiënten zichtbaar gemaakt kunnen worden met een PET-scan. Als dit lukt, kan dat bijdragen aan betere diagnose en meer inzicht in wat er in het lichaam misgaat bij post-COVID.
Inmiddels is een methode opgezet om microclots in bloed te meten binnen het Amsterdam UMC. De eerste bloedsamples van post-COVID patiënten zijn verzameld en geanalyseerd. Daarbij zien we duidelijke verschillen tussen patiënten en gezonde controles. De werving van deelnemers verloopt goed.
De ethische goedkeuring voor het uitvoeren van PET-scans bij patiënten is nog in behandeling. Zodra deze is verkregen, worden de eerste patiënten geselecteerd en gescand. De resultaten worden tussentijds geëvalueerd en gedeeld.