Wilsbekwaamheid in de psychiatrie: een empirisch ethisch onderzoek naar medische praktijken in het licht van de veranderende wetgeving

Als een arts een behandeling wil uitvoeren, is geïnformeerde toestemming van de patient nodig. Niet iedereen kan die toestemming op een adequate manier geven; denk aan mensen die erg verward zijn of dement. Deze patiënten noemen we wilsonbekwaam. Om wilsbekwaamheid vast te stellen zijn criteria opgesteld in de internationale literatuur. Deze criteria richten zich op het vermogen tot begrijpen van informatie, het in staat zijn informatie toe te passen op de eigen situatie, en het kunnen redeneren. Andrea Ruissen onderzocht of en zo ja hoe wilsonbewaamheid speelt bij mensen met een obsessieve compulsieve stoornis. Zij kwam op basis van patienteninterviews en interviews met behandelaren tot de conclusie dat bij mensen met een obsessieve compulsieve stoornis andere criteria van belang zijn dan die in de internationale criteria genoemd worden. Naast cognitieve functies zijn ook emoties en waarden relevant. Het gaat er om dat mensen niet alleen kunnen beredeneren wat het beste is om te doen, maar ook in staat zijn om een dergelijk besluit in het leven te integreren. Dit sluit aan bij het concept praktische wijsheid dat in de ethiek werd geïntroduceerd door Aristoteles. Praktische wijsheid betreft niet het vermogen om logische conclusies te trekken uit algemene regels, maar verwijst naar inzicht in wat in de concrete situatie van waarde is.