Zicht op preventie: bouwen aan fundament voor een lokaal, in samenhang dekkend en effectief aanbod

Het preventielandschap in Nederland is versnipperd. In het GALA-akkoord wordt dit door de ondertekenaars onderschreven. Het gezond en vitaal houden van individu en samenleving vereist meer samenhang en verbinding tussen de grote verscheidenheid aan interventies, programma’s, netwerken en partijen. Bestuurders in Flevoland hebben opgeroepen tot het inzichtelijk maken van het regionale en lokale preventielandschap, zodat zij gerichter kunnen sturen op samenhang, efficiëntie en effectiviteit. Met een vernieuwende aanpak brengt GGD Flevoland het preventielandschap in beeld.

Doel

Het doel is inzicht bieden in de samenhang van het preventielandschap in Flevoland. De uitkomsten bieden hiermee voor bestuurders, beleidsmakers en professionals dé onmisbare basis voor de ontwikkeling van een lokaal, in samenhang dekkend en effectief preventieaanbod. Het juiste aanbod, op de juiste plek, op het juiste moment! Dit draagt bij aan het gezond en vitaal ouder worden van inwoners, faciliteert het langer zelfstandig thuis wonen én ontlast zorg en welzijn.

Aanpak/werkwijze

We bieden zicht op het preventielandschap door landelijke kennis – risicofactoren, effectief bewezen interventies – te verbinden aan lokale inzichten over de gezondheidssituatie, aanbod en gebruik van interventies, klantroutes, netwerken van samenwerkingsrelaties en beleving van inwoners. In samenwerking met een brede coalitie aan partners worden deze aspecten verzameld, onderzocht, geanalyseerd en gebundeld, met inzet van een breed palet aan onderzoeksmethodieken: deskresearch, kwantitatief en kwalitatief. Een handzaam ‘instrument’ ontsluit deze inzichten, bruikbaar voor een ieder dat verantwoordelijkheid draagt voor de inzet van preventie. Voor de uitvoering kiezen we voor een thematische aanpak: per onderwerp bouwen we stapsgewijs aan zicht op het preventielandschap. We starten in 2 pilotgemeenten bij ouderen (thema's: eenzaamheid en dementie). Bij succes wordt de werkwijze verder verbreed naar andere doelgroepen en thema’s.

Samenwerkingspartners

Er is gebouwd aan een krachtige coalitie van 1. overheden (alle Flevolandse gemeenten, provincie Flevoland, ministerie van VWS) 2. zorgverzekeraar (Zilveren Kruis) en 3. regionale en landelijke kennisinstellingen (hogeschool Windesheim, Movisie, Vilans, RIVM), aangevuld met 4. het landelijk consortium BeterOud. Alle partijen dragen financieel, dan wel in-kind bij. Het is een samenwerking die het medisch en sociaal domein met elkaar verbindt, maar ook wetenschap, beleid en praktijk samenbrengt. Een onmisbare drie-eenheid voor optimale kennisontwikkeling en -benutting.

Verwachte resultaten

Het eindresultaat geeft lokaal inzicht in het preventielandschap. De kracht zit in de bundeling van de verschillende inzichten tot een totaalbeeld, waarmee zichtbaar wordt waar de ‘witte vlekken’, mismatches, knelpunten en overlap zitten in het preventielandschap van Flevoland. Dit maakt de uitkomsten geschikt als bestuurlijk strategisch sturingsinstrument. Door het bundelen van landelijke en lokale kennis wordt bovendien de benutting van effectief bewezen preventie in de lokale situatie verbeterd. En een betere aansluiting van het preventie-aanbod op de lokale gezondheidsproblemen en ondersteuningsbehoeften van inwoners vergroot de impact op de publieke gezondheid.

Om de opbrengsten en geleerde lessen ook voor gemeenten, zorg-, welzijn- en ouderenorganisaties buiten Flevoland handzaam beschikbaar te stellen, worden 2 maal per jaar landelijke leerbijeenkomsten georganiseerd. Hier worden kennis en ervaringen gedeeld, en in co-creatie gewerkt aan de ontwikkeling van een ‘toolbox’. Deze ‘toolbox’ bevat – op basis van de uitkomsten – werkzame elementen voor de lokale inrichting van preventie-aanbod. Het ministerie van VWS stelt subsidie beschikbaar om deze landelijke opschaling en kennisspreiding - in samenwerking met BeterOud - te faciliteren.